4.1 Bahagian-bahagian Fungsian Utama dalam Organisasi Perniagaan
Setiap perniagaan memerlukan bahagian fungsian yang menjalankan tugas khusus mengikut kepakaran. Struktur organisasi pula menyusun bahagian-bahagian ini supaya setiap pekerja memahami kedudukan, tanggungjawab dan spesifikasi tugas masing-masing demi mencapai visi, misi dan objektif perniagaan.
Objektif Pembelajaran
- Menyatakan maksud bahagian fungsian dalam sesebuah organisasi perniagaan.
- Menerangkan maksud dan tujuan struktur organisasi serta carta organisasi perniagaan.
- Mengenal pasti dan menjelaskan empat aspek penting yang digambarkan oleh carta organisasi.
Contoh Carta Organisasi dan Tahap Hierarki Pengurusan
Carta organisasi menunjukkan hubungan antara jawatan dan tiga peringkat hierarki pengurusan.
Penerangan Ringkas
Maksud Bahagian Fungsian
Bahagian fungsian merupakan sebahagian atau rantaian dalam sesebuah organisasi yang mempunyai tanggungjawab dan fungsi secara khusus atau spesifik.
Dalam organisasi yang besar, pekerja diletakkan mengikut kepakaran yang berbeza. Fungsi-fungsi perniagaan ini penting untuk memastikan perniagaan berjalan dengan lancar serta membantu mencapai tujuan dan objektif perniagaan.
Contoh Bahagian Fungsian
- Pentadbiran
- Pengurusan sumber manusia
- Kewangan
- Teknologi maklumat dan komunikasi (ICT)
- Penyelidikan dan pembangunan (R&D)
- Pembelian
- Pengeluaran
- Pemasaran
- Pengagihan
- Perkhidmatan pelanggan
- Jualan
Struktur Organisasi
Struktur organisasi perniagaan ialah susunan dan hubungan antara setiap bahagian fungsian yang terdapat dalam sesebuah organisasi perniagaan untuk mencapai visi, misi dan objektif (VMO) perniagaan yang telah ditetapkan.
Tujuan struktur organisasi dibahagikan mengikut bahagian fungsian adalah supaya setiap anggota dalam bahagian fungsian itu mengetahui dengan jelas tentang:
- Tanggungjawab
- Kedudukan
- Spesifikasi tugas
Setiap bahagian fungsian diketuai oleh seorang pengurus.
Carta Organisasi
Carta organisasi merujuk pada struktur organisasi yang dipamerkan dalam bentuk hierarki. Carta organisasi berfungsi menunjukkan struktur organisasi yang wujud serta fungsi jabatan atau unit utama dalam sesebuah organisasi.
| Aspek | Penerangan |
|---|---|
| Pembahagian kerja | Pengagihan tugas dan tanggungjawab yang perlu dilakukan dalam perniagaan berdasarkan tahap jawatan yang dipegang. Contohnya, bahagian pengurusan bertanggungjawab membuat perancangan dan pengawalan, manakala bahagian operasi bertanggungjawab melaksanakan tugas yang telah dirancang. |
| Hubungan antara ketua dengan pekerja | Menunjukkan bahawa ketua mempunyai kuasa mengarah kepada pekerja di bawahnya. Pekerja pula perlu melaksanakan tugas yang telah diarahkan dan melaporkan kepada ketua. |
| Jenis tugas | Berkaitan dengan tugas dan tanggungjawab yang diberikan oleh ketua. Tugas dan tanggungjawab yang dijalankan bergantung pada jawatan yang disandang dalam carta organisasi. |
| Hierarki pengurusan | Mempunyai tiga peringkat pengurusan: pengurusan atasan bertanggungjawab pada keseluruhan operasi organisasi, pengurusan pertengahan bertanggungjawab pada bahagian masing-masing, dan pengurusan bawahan bertanggungjawab pada unit masing-masing. |
Cuba Jawab Dulu
Soalan 1
Apakah yang dimaksudkan dengan struktur organisasi perniagaan?
Soalan 2
Nyatakan tiga peringkat hierarki pengurusan dalam sesebuah organisasi perniagaan.
Soalan 3
Apakah tanggungjawab pengurusan pertengahan dalam carta organisasi?
Kesalahan Biasa
Mengelirukan struktur organisasi dengan carta organisasi
Murid kerap menulis bahawa struktur organisasi ialah gambar rajah yang dipamerkan dalam bentuk hierarki.
Betul: struktur organisasi ialah susunan dan hubungan antara bahagian fungsian. Carta organisasi pula ialah struktur organisasi yang dipamerkan dalam bentuk visual hierarki.Tertukar tanggungjawab antara tiga peringkat pengurusan
Murid menyangka pengurusan bawahan bertanggungjawab terhadap keseluruhan operasi organisasi.
Betul: pengurusan atasan bertanggungjawab pada keseluruhan operasi, pengurusan pertengahan pada bahagian masing-masing, dan pengurusan bawahan pada unit masing-masing.Terbalik dalam memahami aliran hubungan ketua dan pekerja
Murid menulis bahawa ketua melaporkan kepada pekerja di bawahnya.
Betul: ketua mempunyai kuasa mengarah, manakala pekerja melaksanakan tugas yang diarahkan dan melaporkan kepada ketua.Salah Faham Konsep
Salah Faham
"Carta organisasi hanya menunjukkan nama dan gambar pekerja di pejabat."
Fakta Betul
Carta organisasi merujuk pada struktur organisasi dalam bentuk hierarki yang menggambarkan empat aspek utama: pembahagian kerja, hubungan antara ketua dengan pekerja, jenis tugas, dan hierarki pengurusan.
Salah Faham
"Semua bahagian fungsian menjalankan tugas yang sama dalam sesebuah syarikat."
Fakta Betul
Setiap bahagian fungsian mempunyai tanggungjawab dan fungsi secara khusus atau spesifik mengikut kepakaran pekerja yang berbeza.
Ringkasan
- Bahagian fungsian ialah bahagian atau rantaian dalam organisasi dengan fungsi dan tanggungjawab khusus atau spesifik mengikut kepakaran untuk melicinkan operasi dan mencapai VMO.
- Struktur organisasi ialah susunan dan hubungan antara bahagian fungsian untuk memperjelas tanggungjawab, kedudukan, dan spesifikasi tugas.
- Carta organisasi ialah paparan struktur organisasi dalam bentuk hierarki yang menunjukkan fungsi jabatan atau unit utama.
- Pembahagian kerja ialah pengagihan tugas mengikut tahap jawatan.
- Hubungan ketua-pekerja menunjukkan ketua mengarah, manakala pekerja melaksana dan melapor.
- Jenis tugas bergantung pada arahan ketua dan jawatan yang disandang.
- Hierarki pengurusan terdiri daripada pengurusan atasan yang bertanggungjawab pada keseluruhan organisasi, pengurusan pertengahan pada bahagian masing-masing, dan pengurusan bawahan pada unit masing-masing.
Aktiviti Ringkas
Jumlah markah: 8.
A. Kuiz Objektif
1 Apakah tujuan utama struktur organisasi dibahagikan mengikut bahagian fungsian?
2 Antara peringkat pengurusan berikut, pihak manakah yang bertanggungjawab pada bahagian masing-masing?
B. Isi Tempat Kosong
3 Struktur organisasi yang dipamerkan dalam bentuk hierarki dikenali sebagai organisasi.
4 Pengagihan tugas dan tanggungjawab yang perlu dilakukan dalam perniagaan berdasarkan tahap jawatan dikenali sebagai kerja.
C. Padankan Peringkat Pengurusan dengan Bidang Tanggungjawabnya
Seret peringkat pengurusan ke bidang tanggungjawab yang betul. Jika menggunakan telefon, tekan pilihan dahulu, kemudian tekan kotak padanan.
