3.4 Amalan Demokrasi dan Pengasingan Kuasa
Demokrasi Berparlimen diterima sebagai sistem pentadbiran negara kita dengan ciri-ciri penting seperti amalan pilihan raya, jaminan kebebasan asasi dan pembahagian kuasa pada peringkat Persekutuan dan negeri. Amalan pengasingan kuasa membahagikan pemerintahan kepada tiga badan pemerintahan, iaitu Badan Perundangan, Badan Eksekutif dan Badan Kehakiman, dengan Yang di-Pertuan Agong sebagai Ketua Utama Negara yang menjadi punca kuasa kepada ketiga-tiga badan tersebut.
Objektif Pembelajaran
- Menerangkan ciri amalan pilihan raya di Malaysia serta kepentingannya dalam sistem demokrasi.
- Mengenal pasti peruntukan kebebasan asasi rakyat berdasarkan Perlembagaan Persekutuan serta batasannya mengikut undang-undang.
- Memerihalkan konsep pengasingan kuasa dan peranan tiga badan pemerintahan di peringkat Persekutuan dan negeri.
- Memahami konsep semak dan imbang bagi mengelakkan pemusatan kuasa dalam sesebuah institusi pemerintahan.
Carta Struktur Pengasingan Kuasa dan Hierarki Pemerintahan Malaysia
Punca kuasa tertinggi serta pengagihan kuasa kepada tiga badan pemerintahan secara jelas.
Badan Perundangan
Menggubal undang-undang melalui Parlimen di peringkat Persekutuan dan Dewan Undangan Negeri di peringkat negeri.
Badan Eksekutif
Melaksanakan dasar negara melalui Jemaah Menteri di peringkat Persekutuan dan EXCO atau Kabinet Negeri di peringkat negeri.
Badan Kehakiman
Mentafsir undang-undang, mempertahankan Perlembagaan Persekutuan dan mengadili pertikaian secara bebas.
Penerangan Ringkas
Amalan demokrasi, kebebasan asasi dan pengasingan kuasa dalam sistem pemerintahan Malaysia.
Amalan Pilihan Raya
Pilihan raya ialah elemen penting yang menandakan wujudnya amalan demokrasi di negara kita. Ia diadakan dalam tempoh lima tahun secara teratur sejak merdeka dan membolehkan rakyat memilih wakil bagi membentuk kerajaan yang berwibawa melalui mandat rakyat.
Ciri-ciri pelaksanaannya termasuk kempen pilihan raya untuk mengenali calon dan manifesto parti, semakan daftar pemilih sebelum mengundi, prosedur undian yang telus dan sistematik, serta undi yang bersifat rahsia sebagai bukti keabsahan kerajaan yang dipilih rakyat.
Kebebasan Asasi
Kebebasan asasi merupakan hak yang dimiliki seseorang individu di sisi undang-undang. Antara kebebasan tersebut ialah kebebasan diri, kebebasan beragama, hak berkenaan dengan pendidikan, serta kebebasan bersuara, berhimpun dan berpersatuan.
Kebebasan ini tidak bersifat mutlak kerana tertakluk pada sekatan undang-undang yang digubal oleh Parlimen demi menjamin ketenteraman dan kesejahteraan awam.
Pengasingan Kuasa
Pengasingan kuasa membahagikan pemerintahan kepada tiga badan pemerintahan bagi mengelakkan pemusatan kuasa melalui mekanisme semak dan imbang.
Cuba Jawab Dulu
Baca soalan, jawab dalam hati, kemudian tekan “Semak Jawapan”.
Nyatakan tiga komponen utama yang membentuk Parlimen Malaysia.
Mengapakah kebebasan asasi yang dijamin oleh Perlembagaan Persekutuan tidak bersifat mutlak?
Apakah badan pelaksana kuasa eksekutif di peringkat negeri bagi negeri-negeri di Semenanjung Malaysia?
Kesalahan Biasa
- Menganggap Dewan Negara dipilih secara langsung oleh rakyat melalui pilihan raya umum. Sebenarnya Dewan Rakyat yang dipilih melalui pilihan raya; Dewan Negara mengandungi ahli yang dilantik.
- Menyangka kebebasan bersuara dan berhimpun boleh dilakukan secara bebas tanpa sebarang had undang-undang.
- Terkeliru antara peranan Ketua Hakim Negara dengan Yang di-Pertuan Agong. Ketua Hakim Negara mengetuai Badan Kehakiman, manakala Yang di-Pertuan Agong ialah Ketua Utama Negara dan punca kuasa semua cabang.
- Menganggap Mahkamah Khas Raja-Raja berada dalam susunan hierarki Mahkamah Atasan. Ia sebenarnya berada di luar hierarki mahkamah biasa.
Salah Faham Konsep
Pengasingan kuasa bermakna ketiga-tiga badan pemerintahan bergerak sepenuhnya secara terasing tanpa kaitan antara satu sama lain.
Ketiga-tiga badan ini saling berkait melalui konsep “semak dan imbang” bagi memastikan tiada institusi yang memegang kuasa mutlak yang berlebihan.
Jemaah Menteri hanya bertanggungjawab kepada Perdana Menteri sahaja.
Jemaah Menteri mengamalkan prinsip tanggungjawab bersama secara kolektif kepada Parlimen.
Ringkasan
- Demokrasi di Malaysia disokong oleh amalan pilihan raya telus secara berkala serta jaminan kebebasan asasi dalam Perlembagaan Persekutuan.
- Kuasa pemerintahan dibahagikan kepada Badan Perundangan, Badan Eksekutif dan Badan Kehakiman.
- Pengasingan kuasa dan semak imbang menjamin keadilan serta kestabilan pentadbiran negara di bawah naungan Yang di-Pertuan Agong.
Aktiviti Ringkas
A. Kuiz Objektif
1 Mengapakah kebebasan bersuara di Malaysia dikawal oleh undang-undang seperti Akta Hasutan 1948?
2 Antara yang berikut, mahkamah manakah yang tergolong dalam kategori Mahkamah Atasan di Malaysia?
B. Isi Tempat Kosong
3 Badan perundangan tertinggi di peringkat Persekutuan yang berfungsi menggubal undang-undang ialah .
4 Suruhanjaya yang ditubuhkan untuk mempromosikan dan melindungi hak asasi semua orang di Malaysia dikenali sebagai .
C. Padanan: Komponen Pemerintahan dan Fungsinya
Padankan komponen atau badan pemerintahan berikut dengan fungsi dan peranannya yang betul. Jika menggunakan telefon, tekan pilihan jawapan dahulu, kemudian tekan kotak padanan.
