3.4 Perang Dunia Kedua di Asia Pasifik
Perang Dunia Kedua di Asia Pasifik (1941–1945), juga dikenali sebagai Perang Pasifik, berlaku di kawasan Lautan Pasifik, Tanah Besar Asia dan Kepulauan Asia Tenggara ekoran dasar peluasan kuasa Jepun.
Objektif Pembelajaran
- Menjelaskan faktor-faktor yang mendorong dasar peluasan kuasa tentera Jepun di Asia Pasifik.
- Menerangkan reaksi pihak Bersekutu terhadap peluasan kuasa Jepun dan rancangan Jepun menguasai wilayah di selatan.
- Memerihalkan kronologi bermulanya Perang Dunia Kedua di Asia Pasifik bermula dengan serangan serentak Disember 1941 sehingga penguasaan empayar Jepun menjelang April 1942.
- Menghayati iktibar daripada kemusnahan peperangan dan kepentingan mengekalkan keamanan dunia.
Garis Masa Serangan Awal Tentera Jepun (Disember 1941 – Februari 1942)
Urutan penaklukan pantas Jepun di Asia Pasifik menerusi kombinasi serangan laut, darat dan udara.
Titik Tolak: 8 Disember 1941 (Waktu Tokyo)
Serangan serentak bermula di Pantai Kuala Pak Amat, Kota Bharu (2:15 pagi), Pearl Harbour (3:25 pagi) dan Singgora, Thailand (4:00 pagi).
Menjelang April 1942, Jepun berjaya menguasai empayar yang sangat luas di Asia Pasifik melalui penyelarasan serangan laut, darat dan udara.
Penerangan Ringkas
Faktor Peluasan Kuasa Jepun
Keperluan Perindustrian: Pada akhir abad ke-19, Jepun muncul sebagai kuasa industri dan berusaha mengurangkan kebergantungan kepada negara Barat. Jepun memerlukan wilayah baharu untuk membekalkan bahan mentah dan menjadi pasaran bagi hasil perindustriannya.
Pengaruh Golongan Tentera
Pada abad ke-20, Jepun memiliki angkatan tentera paling moden di Asia. Pada tahun 1932, golongan tentera mula menguasai kepimpinan politik Jepun. Pada Oktober 1941, Jeneral Hideki Tojo dilantik menjadi Perdana Menteri lalu mengheret negara itu ke kancah peperangan.
Orde Baharu Asia
Orde Baharu Asia ialah matlamat dasar luar Jepun untuk mengembangkan kuasa, mewujudkan kebebasan ekonomi dan menentang imperialisme Barat. Jepun membentuk satu blok ekonomi merangkumi Jepun, Korea, China dan Manchuria, yang kemudiannya diperluas ke seluruh Asia. Matlamat rasminya ialah menyingkirkan kuasa imperialis Barat dan menganjurkan perkongsian kuasa serta kekayaan yang adil dalam kalangan negara Asia.
Kronologi Awal Peluasan Kuasa Jepun
Sekatan Ekonomi Pihak Bersekutu
Amerika Syarikat, British dan Belanda menghentikan perdagangan serta membekukan segala aset dan harta milik Jepun bagi menghalang bekalan bahan mentah untuk industri dan tentera Jepun.
Rancangan Penaklukan Wilayah di Selatan
Asia Tenggara menjadi sasaran utama Jepun kerana kaya dengan bahan mentah seperti bijih timah, getah, bauksit dan petroleum. Melalui Pakatan Tiga Negara (1940), Jepun menyertai Kuasa Paksi bersama Jerman dan Itali. Jerman menghantar pakar untuk membantu mengkaji pelan serangan ke wilayah selatan. Rundingan dengan Amerika Syarikat menemui jalan buntu; arahan serangan serentak dikeluarkan pada Disember 1941.
Permulaan Perang Dunia Kedua di Asia Pasifik
Perang bermula apabila Jepun menyerang Tanah Melayu dan pangkalan laut Amerika Syarikat di Pearl Harbour, Hawaii secara serentak. Tujuan serangan ke atas Pearl Harbour ialah melumpuhkan armada tentera laut Amerika Syarikat di Pasifik agar tidak menghalang operasi Jepun di Asia Tenggara. Serangan diteruskan ke wilayah jajahan AS, Britain dan Belanda seperti Filipina, Hong Kong, Pulau Guam dan Pulau Wake, lalu Amerika Syarikat mengisytiharkan perang terhadap Jepun.
Kesan dan Iktibar Peperangan
Perang Dunia Kedua mengorbankan hampir 75 juta nyawa manusia serta kemusnahan harta benda secara besar-besaran. Ia membawa kesengsaraan, kelaparan, ketakutan, kezaliman dan kemiskinan. Iktibarnya, kita perlu menghargai nikmat keamanan dan membina persefahaman untuk hidup bersama dalam keadaan harmoni.
Cuba Jawab Dulu
Baca soalan, jawab dalam hati, kemudian tekan “Semak Jawapan”.
Apakah tujuan utama serangan Jepun terhadap pangkalan tentera laut Amerika Syarikat di Pearl Harbour pada 8 Disember 1941?
Mengapakah Asia Tenggara menjadi sasaran penaklukan tentera Jepun dalam rancangan wilayah selatan?
Apakah maksud konsep “Orde Baharu Asia” yang dibawa oleh kepimpinan tentera Jepun?
Kesalahan Biasa
- Menganggap Perang Pasifik bermula dengan serangan di Pearl Harbour semata-mata, sedangkan mengikut Garisan Tarikh Antarabangsa (waktu Tokyo), pendaratan di Pantai Kuala Pak Amat, Kota Bharu, Kelantan (2:15 pagi) berlaku lebih awal daripada serangan di Pearl Harbour (3:25 pagi).
- Tertukar antara peranan pihak Bersekutu dengan Kuasa Paksi; ada murid menganggap Jepun bersekutu dengan Amerika Syarikat, walhal Jepun menyertai Kuasa Paksi bersama Jerman dan Itali (Pakatan Tiga Negara 1940).
- Mengabaikan faktor ekonomi dan menyangka motif peluasan kuasa Jepun semata-mata kerana permusuhan ideologi tentera, walhal keperluan bahan mentah untuk industri adalah faktor pendorong utama.
Salah Faham Konsep
Sekatan ekonomi hanya berupa larangan bersuara di peringkat antarabangsa.
Sekatan ekonomi melibatkan tindakan konkrit pihak Bersekutu menghentikan semua urusan perdagangan dan membekukan seluruh aset serta harta milik Jepun di wilayah naungan mereka.
Gagasan “Orde Baharu Asia” semata-mata satu pakatan ketenteraan.
Orde Baharu Asia bermula sebagai konsep pembentukan satu blok ekonomi bersama (Jepun, Korea, China, Manchuria) yang bermatlamat menyingkirkan imperialisme Barat sebelum diperluas ke seluruh Asia.
Ringkasan
- Peluasan kuasa Jepun di Asia Pasifik didorong oleh pemodenan Meiji, keperluan perindustrian, dominasi golongan tentera dan gagasan Orde Baharu Asia.
- Sekatan ekonomi oleh Amerika Syarikat, British dan Belanda memaksa Jepun menyerang Asia Tenggara bagi memperoleh bahan mentah penting.
- Melalui Pakatan Tiga Negara bersama Jerman dan Itali, Jepun memulakan perang serentak pada 8 Disember 1941 di Kelantan dan Pearl Harbour.
- Menjelang April 1942, Jepun membina empayar yang luas di Asia Pasifik.
Aktiviti Ringkas
A. Kuiz Objektif
1 Mengapakah pihak Bersekutu mengenakan sekatan ekonomi terhadap Jepun setelah penguasaan kawasan strategik di Laut China Selatan?
2 Apakah peristiwa yang menandakan bermulanya penglibatan rasmi Amerika Syarikat dalam Perang Dunia Kedua di Asia Pasifik?
B. Isi Tempat Kosong
3 Pada Oktober 1941, Jeneral _______ dilantik menjadi Perdana Menteri Jepun dan bertindak mengheret Jepun ke kancah peperangan.
4 Berdasarkan masa Tokyo pada 8 Disember 1941, tentera Jepun mendarat di Pantai _______, Kelantan pada pukul 2:15 pagi.
C. Seret dan Lepas: Padankan Tahun dengan Peristiwa
Padankan tahun berikut dengan peristiwa peluasan kuasa Jepun yang tepat mengikut buku teks. Seret tahun ke tempat yang betul. Jika menggunakan telefon, tekan pilihan jawapan dahulu, kemudian tekan kotak peristiwa.
