1. Learn
  2. Quick Notes
  3. List
  4. Mencipta Satu Struktur Organisasi dalam Sesebuah Perniagaan
Back

Mencipta Satu Struktur Organisasi Dalam Sesebuah Perniagaan

1.6 Mencipta Satu Struktur Organisasi dalam Sesebuah Perniagaan
PERNIAGAAN • Tingkatan 5 • Bab 1: Pengurusan Sumber Manusia

1.6 Mencipta Satu Struktur Organisasi dalam Sesebuah Perniagaan

Struktur organisasi perniagaan menunjukkan cara pembahagian setiap tugas dan tanggungjawab dalam kalangan pekerja sesebuah organisasi. Pembentukan struktur yang sistematik membolehkan setiap individu memahami peranan kerja masing-masing, melancarkan aliran komunikasi, serta membantu pihak pengurusan menyelaras operasi perniagaan ke arah mencapai matlamat yang ditetapkan.

Objektif Pembelajaran

  • Menyatakan maksud dan kepentingan struktur organisasi dalam sesebuah perniagaan.
  • Mengenal pasti lima jenis struktur organisasi perniagaan: berdasarkan fungsi, produk, geografi/wilayah, pelanggan, dan matriks.
  • Menghuraikan ciri-ciri dan kegunaan bagi setiap jenis struktur organisasi.
  • Menentukan struktur organisasi yang sesuai berdasarkan keperluan, aktiviti, dan skala sesebuah perniagaan.

Ringkasan 5 Bentuk Struktur Organisasi Perniagaan

Bandingkan asas pembahagian tugas bagi setiap struktur organisasi sepintas lalu.

Perbandingan lima jenis struktur organisasi perniagaan
Struktur Asas pembahagian Contoh perniagaan yang sesuai
Fungsi Fungsi kerja utama seperti pemasaran, pengeluaran, kewangan, R&D dan sumber manusia. Kebanyakan organisasi kerana mudah dibentuk dan dipraktikkan.
Produk Jenis barangan yang dikeluarkan. Perniagaan berskala besar yang mengeluarkan pelbagai jenis produk.
Geografi/Wilayah Kawasan pasaran yang menjadi fokus syarikat. Syarikat yang beroperasi merentasi kawasan luas atau pasaran berbeza lokasi.
Pelanggan Keperluan dan kehendak segmen pelanggan. Organisasi perkhidmatan seperti institusi perbankan.
Matriks Gabungan fungsi dan produk; sistem berbilang arahan. Syarikat yang mengendalikan pelbagai projek serentak.

Penerangan Ringkas

Definisi Struktur Organisasi

Struktur organisasi menunjukkan cara pembahagian setiap tugas dan tanggungjawab dalam kalangan pekerja bagi memenuhi keperluan sesebuah organisasi perniagaan.

1. Struktur Organisasi Berdasarkan Fungsi

Digunakan secara meluas oleh kebanyakan organisasi kerana mudah dibentuk dan dipraktikkan. Struktur ini diwujudkan berdasarkan fungsi utama dalam organisasi seperti pemasaran, pengeluaran, kewangan, penyelidikan dan pembangunan (R&D), serta pengurusan sumber manusia.

Individu ditempatkan mengikut kemahiran atau kepakaran dalam fungsi tertentu.

2. Struktur Organisasi Berdasarkan Produk

Sesuai untuk perniagaan berskala besar yang mengeluarkan pelbagai jenis produk. Struktur ini memudahkan pihak pengurusan menyelaraskan operasi atau perkhidmatan yang berkaitan dengan produk tersebut.

Individu bekerja mengikut pengalaman, pengetahuan, kemahiran, dan kepakaran dalam penghasilan produk tertentu.

3. Struktur Organisasi Berdasarkan Geografi/Wilayah

Diwujudkan berdasarkan kawasan pasaran yang menjadi fokus syarikat. Struktur ini memerlukan sejumlah kakitangan yang besar di ibu pejabat bagi tujuan penyelarasan jabatan, unit, dan bahagian di pelbagai wilayah.

4. Struktur Organisasi Berdasarkan Pelanggan

Diwujudkan berdasarkan kepada keperluan dan kehendak pelanggan syarikat tersebut. Struktur ini biasanya wujud dalam organisasi yang menawarkan perkhidmatan, contohnya institusi perbankan.

Penempatan pekerja bergantung kepada kepakaran mengikut jenis perkhidmatan yang ditawarkan kepada pelanggan.

5. Struktur Organisasi Berdasarkan Matriks

Dikenali sebagai sistem berbilang arahan. Struktur ini merupakan kombinasi dua jenis struktur organisasi, iaitu struktur organisasi mengikut fungsi dan struktur organisasi mengikut produk.

Barisan mendatar melibatkan pengarah fungsi seperti Pengarah Operasi, Pengarah Kewangan, Pengarah Reka Bentuk, Pengarah Pemasaran, dan Pengarah Sumber Manusia. Barisan menegak pula melibatkan Pengarah Projek yang menyelia eksekutif projek yang berkongsi tenaga kerja fungsian merentasi jabatan.

Pemilihan Struktur Organisasi

Pemilihan struktur organisasi bergantung kepada saiz, strategi perniagaan, dan aktiviti yang dijalankan:

  • Perniagaan yang memfokuskan pengkhususan kemahiran tugas standard memilih struktur fungsi.
  • Perniagaan besar yang mempunyai kepelbagaian barangan menggunakan struktur produk supaya operasi setiap barangan lebih terfokus.
  • Syarikat yang beroperasi merentasi kawasan luas atau pasaran berbeza lokasi menggunakan struktur geografi/wilayah.
  • Entiti perkhidmatan yang melayani keperluan kumpulan pengguna yang berbeza menggunakan struktur pelanggan.
  • Syarikat yang mengendalikan pelbagai projek serentak memerlukan fleksibiliti kepakaran fungsian menggunakan struktur matriks.

Cuba Jawab Dulu

Soalan 1

Apakah struktur organisasi yang dikenali sebagai sistem berbilang arahan?

Soalan 2

Nyatakan dua kelebihan utama struktur organisasi berdasarkan fungsi yang menjadikannya digemari oleh banyak perniagaan.

Soalan 3

Mengapakah sesebuah bank lazimnya memilih struktur organisasi berdasarkan pelanggan?

Kesalahan Biasa

Menganggap struktur matriks hanya berpandukan satu rantaian arahan

Murid kerap menulis bahawa pekerja dalam struktur matriks hanya menerima arahan daripada seorang pengurus sahaja.

Betul: matriks menggabungkan dua struktur, iaitu fungsi dan produk, serta mempunyai sistem berbilang arahan.

Keliru antara pembahagian produk dengan pelanggan

Murid menulis perniagaan yang menjual pelbagai kategori barang fizikal menggunakan struktur pelanggan.

Betul: perniagaan yang menjual pelbagai kategori barang fizikal menggunakan struktur produk, manakala perkhidmatan yang diasingkan mengikut profil pengguna menggunakan struktur pelanggan.

Menganggap struktur geografi/wilayah hanya untuk syarikat antarabangsa

Murid menulis struktur ini hanya digunakan oleh syarikat yang beroperasi di luar negara.

Betul: syarikat domestik yang merangkumi cawangan di pelbagai negeri, seperti Semenanjung, Sabah, dan Sarawak, juga menggunakannya.

Salah Faham Konsep

Salah Faham

"Kakitangan di ibu pejabat tidak begitu diperlukan dalam struktur organisasi berdasarkan geografi/wilayah kerana setiap wilayah beroperasi secara sendiri."

Fakta Betul

Struktur organisasi berdasarkan geografi/wilayah memerlukan sejumlah kakitangan yang besar di ibu pejabat bagi tujuan penyelarasan antara jabatan, unit, dan bahagian di pelbagai wilayah tersebut.

Ringkasan

  • Struktur Fungsi: Pengagihan mengikut aktiviti utama organisasi seperti pemasaran, kewangan, dan operasi, berasaskan kemahiran.
  • Struktur Produk: Pengagihan mengikut jenis barangan bagi syarikat berskala besar yang mengeluarkan pelbagai produk.
  • Struktur Geografi/Wilayah: Pengagihan mengikut kawasan pasaran sasaran; memerlukan kakitangan besar di ibu pejabat bagi penyelarasan.
  • Struktur Pelanggan: Pengagihan mengikut keperluan dan kepuasan pelanggan; biasa bagi organisasi perkhidmatan.
  • Struktur Matriks: Gabungan struktur fungsi dan produk yang mewujudkan sistem berbilang arahan bagi mengurus projek-projek serentak.

Aktiviti Ringkas

Jumlah markah: 8.

A. Kuiz Objektif

1 Apakah jenis struktur organisasi yang paling sesuai diaplikasikan oleh sebuah syarikat perbankan yang menyediakan kaunter urusan, mesin ATM, dan khidmat nasihat pelaburan?

2 Struktur organisasi berdasarkan matriks merupakan gabungan antara dua jenis struktur organisasi, iaitu:

B. Isi Tempat Kosong

3 Struktur organisasi berdasarkan matriks juga dikenali sebagai sistem arahan.

4 Struktur organisasi berdasarkan memerlukan sejumlah kakitangan yang besar di ibu pejabat bagi tujuan penyelarasan unit di pelbagai kawasan.

C. Padankan Jenis Struktur Organisasi dengan Cirinya

Seret jenis struktur ke ciri yang betul. Jika menggunakan telefon, tekan jenis struktur dahulu, kemudian tekan kotak padanan.

Jenis Struktur Organisasi
Struktur berdasarkan fungsi
Struktur berdasarkan produk
Struktur berdasarkan geografi
Struktur berdasarkan matriks
Ciri / Keterangan
1 Menempatkan individu mengikut kepakaran dalam fungsi utama seperti pemasaran, pengeluaran, dan kewangan.
2 Digunakan oleh perniagaan berskala besar yang mengeluarkan pelbagai jenis barangan.
3 Diwujudkan berdasarkan kawasan pasaran yang menjadi fokus syarikat seperti wilayah atau negeri.
4 Menggabungkan struktur fungsi dan produk serta mengamalkan sistem berbilang arahan.
 

Kata Kunci

Struktur organisasi Struktur fungsi Struktur produk Struktur geografi/wilayah Struktur pelanggan Sistem berbilang arahan
The views expressed in the notes here are those of the contributor and don’t necessarily represent the views of Pandai.

Mencipta Satu Struktur Organisasi Dalam Sesebuah Perniagaan

1.6 Mencipta Satu Struktur Organisasi dalam Sesebuah Perniagaan
PERNIAGAAN • Tingkatan 5 • Bab 1: Pengurusan Sumber Manusia

1.6 Mencipta Satu Struktur Organisasi dalam Sesebuah Perniagaan

Struktur organisasi perniagaan menunjukkan cara pembahagian setiap tugas dan tanggungjawab dalam kalangan pekerja sesebuah organisasi. Pembentukan struktur yang sistematik membolehkan setiap individu memahami peranan kerja masing-masing, melancarkan aliran komunikasi, serta membantu pihak pengurusan menyelaras operasi perniagaan ke arah mencapai matlamat yang ditetapkan.

Objektif Pembelajaran

  • Menyatakan maksud dan kepentingan struktur organisasi dalam sesebuah perniagaan.
  • Mengenal pasti lima jenis struktur organisasi perniagaan: berdasarkan fungsi, produk, geografi/wilayah, pelanggan, dan matriks.
  • Menghuraikan ciri-ciri dan kegunaan bagi setiap jenis struktur organisasi.
  • Menentukan struktur organisasi yang sesuai berdasarkan keperluan, aktiviti, dan skala sesebuah perniagaan.

Ringkasan 5 Bentuk Struktur Organisasi Perniagaan

Bandingkan asas pembahagian tugas bagi setiap struktur organisasi sepintas lalu.

Perbandingan lima jenis struktur organisasi perniagaan
Struktur Asas pembahagian Contoh perniagaan yang sesuai
Fungsi Fungsi kerja utama seperti pemasaran, pengeluaran, kewangan, R&D dan sumber manusia. Kebanyakan organisasi kerana mudah dibentuk dan dipraktikkan.
Produk Jenis barangan yang dikeluarkan. Perniagaan berskala besar yang mengeluarkan pelbagai jenis produk.
Geografi/Wilayah Kawasan pasaran yang menjadi fokus syarikat. Syarikat yang beroperasi merentasi kawasan luas atau pasaran berbeza lokasi.
Pelanggan Keperluan dan kehendak segmen pelanggan. Organisasi perkhidmatan seperti institusi perbankan.
Matriks Gabungan fungsi dan produk; sistem berbilang arahan. Syarikat yang mengendalikan pelbagai projek serentak.

Penerangan Ringkas

Definisi Struktur Organisasi

Struktur organisasi menunjukkan cara pembahagian setiap tugas dan tanggungjawab dalam kalangan pekerja bagi memenuhi keperluan sesebuah organisasi perniagaan.

1. Struktur Organisasi Berdasarkan Fungsi

Digunakan secara meluas oleh kebanyakan organisasi kerana mudah dibentuk dan dipraktikkan. Struktur ini diwujudkan berdasarkan fungsi utama dalam organisasi seperti pemasaran, pengeluaran, kewangan, penyelidikan dan pembangunan (R&D), serta pengurusan sumber manusia.

Individu ditempatkan mengikut kemahiran atau kepakaran dalam fungsi tertentu.

2. Struktur Organisasi Berdasarkan Produk

Sesuai untuk perniagaan berskala besar yang mengeluarkan pelbagai jenis produk. Struktur ini memudahkan pihak pengurusan menyelaraskan operasi atau perkhidmatan yang berkaitan dengan produk tersebut.

Individu bekerja mengikut pengalaman, pengetahuan, kemahiran, dan kepakaran dalam penghasilan produk tertentu.

3. Struktur Organisasi Berdasarkan Geografi/Wilayah

Diwujudkan berdasarkan kawasan pasaran yang menjadi fokus syarikat. Struktur ini memerlukan sejumlah kakitangan yang besar di ibu pejabat bagi tujuan penyelarasan jabatan, unit, dan bahagian di pelbagai wilayah.

4. Struktur Organisasi Berdasarkan Pelanggan

Diwujudkan berdasarkan kepada keperluan dan kehendak pelanggan syarikat tersebut. Struktur ini biasanya wujud dalam organisasi yang menawarkan perkhidmatan, contohnya institusi perbankan.

Penempatan pekerja bergantung kepada kepakaran mengikut jenis perkhidmatan yang ditawarkan kepada pelanggan.

5. Struktur Organisasi Berdasarkan Matriks

Dikenali sebagai sistem berbilang arahan. Struktur ini merupakan kombinasi dua jenis struktur organisasi, iaitu struktur organisasi mengikut fungsi dan struktur organisasi mengikut produk.

Barisan mendatar melibatkan pengarah fungsi seperti Pengarah Operasi, Pengarah Kewangan, Pengarah Reka Bentuk, Pengarah Pemasaran, dan Pengarah Sumber Manusia. Barisan menegak pula melibatkan Pengarah Projek yang menyelia eksekutif projek yang berkongsi tenaga kerja fungsian merentasi jabatan.

Pemilihan Struktur Organisasi

Pemilihan struktur organisasi bergantung kepada saiz, strategi perniagaan, dan aktiviti yang dijalankan:

  • Perniagaan yang memfokuskan pengkhususan kemahiran tugas standard memilih struktur fungsi.
  • Perniagaan besar yang mempunyai kepelbagaian barangan menggunakan struktur produk supaya operasi setiap barangan lebih terfokus.
  • Syarikat yang beroperasi merentasi kawasan luas atau pasaran berbeza lokasi menggunakan struktur geografi/wilayah.
  • Entiti perkhidmatan yang melayani keperluan kumpulan pengguna yang berbeza menggunakan struktur pelanggan.
  • Syarikat yang mengendalikan pelbagai projek serentak memerlukan fleksibiliti kepakaran fungsian menggunakan struktur matriks.

Cuba Jawab Dulu

Soalan 1

Apakah struktur organisasi yang dikenali sebagai sistem berbilang arahan?

Soalan 2

Nyatakan dua kelebihan utama struktur organisasi berdasarkan fungsi yang menjadikannya digemari oleh banyak perniagaan.

Soalan 3

Mengapakah sesebuah bank lazimnya memilih struktur organisasi berdasarkan pelanggan?

Kesalahan Biasa

Menganggap struktur matriks hanya berpandukan satu rantaian arahan

Murid kerap menulis bahawa pekerja dalam struktur matriks hanya menerima arahan daripada seorang pengurus sahaja.

Betul: matriks menggabungkan dua struktur, iaitu fungsi dan produk, serta mempunyai sistem berbilang arahan.

Keliru antara pembahagian produk dengan pelanggan

Murid menulis perniagaan yang menjual pelbagai kategori barang fizikal menggunakan struktur pelanggan.

Betul: perniagaan yang menjual pelbagai kategori barang fizikal menggunakan struktur produk, manakala perkhidmatan yang diasingkan mengikut profil pengguna menggunakan struktur pelanggan.

Menganggap struktur geografi/wilayah hanya untuk syarikat antarabangsa

Murid menulis struktur ini hanya digunakan oleh syarikat yang beroperasi di luar negara.

Betul: syarikat domestik yang merangkumi cawangan di pelbagai negeri, seperti Semenanjung, Sabah, dan Sarawak, juga menggunakannya.

Salah Faham Konsep

Salah Faham

"Kakitangan di ibu pejabat tidak begitu diperlukan dalam struktur organisasi berdasarkan geografi/wilayah kerana setiap wilayah beroperasi secara sendiri."

Fakta Betul

Struktur organisasi berdasarkan geografi/wilayah memerlukan sejumlah kakitangan yang besar di ibu pejabat bagi tujuan penyelarasan antara jabatan, unit, dan bahagian di pelbagai wilayah tersebut.

Ringkasan

  • Struktur Fungsi: Pengagihan mengikut aktiviti utama organisasi seperti pemasaran, kewangan, dan operasi, berasaskan kemahiran.
  • Struktur Produk: Pengagihan mengikut jenis barangan bagi syarikat berskala besar yang mengeluarkan pelbagai produk.
  • Struktur Geografi/Wilayah: Pengagihan mengikut kawasan pasaran sasaran; memerlukan kakitangan besar di ibu pejabat bagi penyelarasan.
  • Struktur Pelanggan: Pengagihan mengikut keperluan dan kepuasan pelanggan; biasa bagi organisasi perkhidmatan.
  • Struktur Matriks: Gabungan struktur fungsi dan produk yang mewujudkan sistem berbilang arahan bagi mengurus projek-projek serentak.

Aktiviti Ringkas

Jumlah markah: 8.

A. Kuiz Objektif

1 Apakah jenis struktur organisasi yang paling sesuai diaplikasikan oleh sebuah syarikat perbankan yang menyediakan kaunter urusan, mesin ATM, dan khidmat nasihat pelaburan?

2 Struktur organisasi berdasarkan matriks merupakan gabungan antara dua jenis struktur organisasi, iaitu:

B. Isi Tempat Kosong

3 Struktur organisasi berdasarkan matriks juga dikenali sebagai sistem arahan.

4 Struktur organisasi berdasarkan memerlukan sejumlah kakitangan yang besar di ibu pejabat bagi tujuan penyelarasan unit di pelbagai kawasan.

C. Padankan Jenis Struktur Organisasi dengan Cirinya

Seret jenis struktur ke ciri yang betul. Jika menggunakan telefon, tekan jenis struktur dahulu, kemudian tekan kotak padanan.

Jenis Struktur Organisasi
Struktur berdasarkan fungsi
Struktur berdasarkan produk
Struktur berdasarkan geografi
Struktur berdasarkan matriks
Ciri / Keterangan
1 Menempatkan individu mengikut kepakaran dalam fungsi utama seperti pemasaran, pengeluaran, dan kewangan.
2 Digunakan oleh perniagaan berskala besar yang mengeluarkan pelbagai jenis barangan.
3 Diwujudkan berdasarkan kawasan pasaran yang menjadi fokus syarikat seperti wilayah atau negeri.
4 Menggabungkan struktur fungsi dan produk serta mengamalkan sistem berbilang arahan.
 

Kata Kunci

Struktur organisasi Struktur fungsi Struktur produk Struktur geografi/wilayah Struktur pelanggan Sistem berbilang arahan
The views expressed in the notes here are those of the contributor and don’t necessarily represent the views of Pandai.
Chapter : Pengurusan sumber manusia
Topic : Mencipta Satu Struktur Organisasi dalam Sesebuah Perniagaan
Form 5 Perniagaan
Related notes

Report this note
© 2026 Pandai.org All Rights Reserved

Quiz
View video m
Notes
Account