Aspek pengelolaan sumber manusia merangkumi keseluruhan kitaran kerja pekerja dalam perniagaan. Pengurusan bermula dengan menempatkan pekerja pada jawatan yang tepat dengan sokongan peralatan mencukupi, diselaraskan melalui garis panduan bertulis untuk memastikan keselamatan dan kualiti. Motivasi pekerja dijaga melalui gaji yang setimpal serta penghargaan atas kecemerlangan, manakala pelanggaran disiplin dibendung melalui tindakan tatatertib. Sebarang konflik diselesaikan melalui rundingan harmoni, dan kejelasan tugas dipandu secara teratur melalui carta struktur organisasi.
1. Penempatan Pekerja dan Fasiliti
Penempatan Pekerja: Dilakukan mengikut aspek kemahiran, kebolehan, minat kerjaya, pengalaman pekerja serta keperluan semasa perniagaan.
Penyediaan Fasiliti: Fasiliti yang bersesuaian membantu meningkatkan kecekapan dan prestasi kerja kakitangan.
Contoh: Seorang akauntan memerlukan perisian perakaunan yang terkini. Tukang jahit memerlukan mesin jahit pelbagai fungsi kerja serta alatan tambahan yang berkaitan.
2. Standard Prosedur Operasi Tugas (SOP)
SOP ialah dokumen arahan bertulis yang bertujuan untuk mencapai keseragaman pelaksanaan tugas dan fungsi-fungsi tertentu.
Peranan SOP: Melibatkan pengendalian dokumen seperti pelan, peraturan, pematuhan dan dasar organisasi bagi memastikan kerja dilaksanakan mengikut piawaian yang telah ditetapkan, meminimumkan risiko kemalangan atau kerugian, dan memelihara keselamatan semua pekerja di tempat kerja.
Contoh: Pekerja pembinaan wajib memakai topi keselamatan apabila memasuki tapak projek. Pegawai bomba sentiasa memakai baju keselamatan semasa menjalankan tugas memadamkan kebakaran.
3. Sistem Penggajian
Kepentingan: Sistem penggajian yang kompetitif berupaya meningkatkan motivasi pekerja. Sebaliknya, sistem penggajian yang tidak adil menyebabkan pekerja tidak kekal lama, sekali gus meningkatkan kos sumber manusia untuk melatih pekerja baharu.
Persaingan: Ganjaran yang menarik perlu disediakan bagi mengekalkan tenaga kerja mahir dan separuh mahir.
Contoh: Anggota polis dilindungi oleh skim insurans berkelompok kerana memikul tugas berisiko tinggi dalam memerangi jenayah. Pekerja yang berpengalaman dan berkemahiran tinggi layak menerima gaji yang lebih tinggi berbanding dengan pekerja baharu.
4. Penghargaan dan Hukuman
Penghargaan: Diberikan kepada pekerja yang berprestasi tinggi dan banyak memberi sumbangan kepada organisasi.
Hukuman: Dikenakan kepada pekerja yang berprestasi rendah atau bermasalah dalam bentuk amaran lisan, amaran bertulis, potongan gaji, tiada kenaikan pangkat, tiada insentif, sehinggalah pemberhentian kerja.
Tujuan Hukuman: Berfungsi sebagai peringatan dan pengajaran supaya kakitangan lebih berdisiplin serta berusaha meningkatkan prestasi kerja.
5. Penyelesaian Masalah
Hubungan Harmoni: Hubungan yang baik antara majikan dengan pekerja mewujudkan suasana persekitaran tempat kerja yang sejahtera.
Komunikasi Berkesan: Pihak pengurusan sewajarnya mengadakan sesi perbincangan dari semasa ke semasa untuk memupuk komunikasi dua hala yang berkesan.
Contoh: Setiap pertikaian atau masalah dalam kalangan pekerja boleh dibawa berunding bagi mencari jalan penyelesaian terbaik.
6. Struktur Organisasi
Fungsi Struktur Organisasi: Memberi penjelasan yang jelas mengenai tanggungjawab, jawatan, jalur hubungan komunikasi serta deskripsi tugas setiap pekerja.
Kepentingan Struktur Organisasi:
- Mengagihkan sumber secara cekap dan berkesan mengikut keperluan setiap unit, bahagian atau jabatan dalam organisasi.
- Membolehkan penyelarasan antara fungsi bagi memastikan aktiviti pelbagai jabatan yang mempunyai objektif berbeza diselaraskan selaras dengan matlamat keseluruhan organisasi.
- Menetapkan bidang tugas dan tanggungjawab supaya pekerja menjalankan tugas dengan lancar berpandukan kompetensi, pengetahuan dan kepakarannya.
- Mewujudkan rantaian arahan dan komunikasi bagi membantu penubuhan bahagian atau jabatan tertentu untuk mengendalikan skop tugasan yang khusus.
Contoh Carta Organisasi: Nida Laundry
Pengurus berada pada peringkat tertinggi. Di bawahnya terdapat tiga bahagian: Bahagian Pemasaran, Bahagian Kewangan dan Pentadbiran, serta Bahagian Perkhidmatan dan Teknikal. Di bawah Bahagian Perkhidmatan dan Teknikal terdapat 2 orang pekerja.
