1. Learn
  2. Quick Notes
  3. List
  4. Latar Belakang Sistem Persekutuan di Negara Kita
Back

04-01: Latar Belakang Sistem Persekutuan di Negara Kita

4.1 Latar Belakang Sistem Persekutuan di Negara Kita
SEJARAH • Tingkatan 5 • Bab 4: Sistem Persekutuan

4.1 Latar Belakang Sistem Persekutuan di Negara Kita

Sistem Persekutuan di Malaysia merupakan penyatuan beberapa buah negeri untuk membentuk sebuah negara bersekutu yang mempunyai Kerajaan Persekutuan dan Kerajaan Negeri serta pembahagian kuasa pentadbiran. Pembentukan sistem Persekutuan di negara kita mempunyai latar belakang sejarah tersendiri yang bermula sejak tahun 1896 hingga pembentukan Malaysia pada tahun 1963, berakar umbi daripada tradisi pemerintahan beraja dan perluasan pengaruh British.

Objektif Pembelajaran

  • Menyatakan maksud sistem Persekutuan serta unsur penting dalam Persekutuan.
  • Menjelaskan sejarah pembentukan Konfederasi Negeri Sembilan 1895.
  • Memerihalkan kronologi perkembangan sistem Persekutuan di negara kita bermula daripada Persekutuan 1896, Majlis Mesyuarat Persekutuan 1927, Kesatuan Malaya 1946 (Malayan Union), Persekutuan Tanah Melayu 1948, Persekutuan Tanah Melayu 1957 hinggalah Persekutuan Malaysia 1963.

Garis Masa Perkembangan Sistem Persekutuan di Malaysia (1896–1963)

Urutan peristiwa sejarah evolusi Persekutuan berserta ciri utama setiap tahap.

1896
Persekutuan 1896 (NNMB)
1927
Penstrukturan Majlis Mesyuarat Persekutuan
1946
Kesatuan Malaya 1946 (Malayan Union)
1948
Persekutuan Tanah Melayu 1948
1957
Persekutuan Tanah Melayu 1957 (Merdeka)
1963
Persekutuan Malaysia 1963

Penerangan Ringkas

Maksud Sistem Persekutuan

Persekutuan ialah penyatuan beberapa buah negeri dan membentuk sebuah negara bersekutu. Unsur pentingnya ialah wujudnya Kerajaan Persekutuan dan Kerajaan Negeri, serta adanya pembahagian kuasa dalam sistem pentadbiran.

Konfederasi

Konfederasi ialah gabungan antara negeri yang berdaulat dalam satu ikatan yang longgar. Kuasa negeri dikekalkan dan kedaulatan negeri terpelihara.

Sejarah Pembentukan Konfederasi Negeri Sembilan 1895

1
Tahun 1889
Luak Tampin, Rembau dan Seri Menanti disatukan sebagai Konfederasi Seri Menanti dan bersetuju menerima seorang Residen British.
2
Tahun 1895
Perjanjian ditandatangani antara Yamtuan Besar Seri Menanti dengan Undang Johol, Sungai Ujong, Jelebu, Rembau dan Tunku Besar Tampin untuk menubuhkan konfederasi lebih besar iaitu Negeri Sembilan. Mereka menyetujui penerimaan Residen British bagi membantu pentadbiran konfederasi.
3
Tahun 1898
Yamtuan Besar Seri Menanti, Tuanku Muhammad ibni Tuanku Antah dilantik sebagai Yang di-Pertuan Besar Negeri Sembilan yang pertama.

Catatan: Martin Lister merupakan Residen British yang pertama di Negeri Sembilan.

Kronologi Pembentukan Sistem Persekutuan di Malaysia (1896–1963)

1
Persekutuan 1896 1896
Ditubuhkan berikutan perluasan pengaruh British berdasarkan Perjanjian Persekutuan 1895. Terdiri daripada empat buah negeri Melayu: Perak, Selangor, Pahang dan Negeri Sembilan, dikenali sebagai Negeri-negeri Melayu Bersekutu (NNMB). Tiada agihan kuasa dan fungsi khusus antara Kerajaan Persekutuan dengan Kerajaan Negeri. Banyak keputusan pentadbiran dibuat oleh Residen Jeneral di Kuala Lumpur sebagai pusat pentadbiran NNMB. Raja-raja Melayu yang menandatangani Perjanjian Persekutuan 1895 ialah Sultan Idris Murshidul Adzam Shah (Perak), Sultan Abdul Samad ibni Raja Abdullah (Selangor), Sultan Ahmad Al-Mu'adzam Shah (Pahang), dan Tuanku Muhammad ibni Tuanku Antah (Negeri Sembilan).
2
Majlis Mesyuarat Persekutuan 1927 1927
Menjalani distruktur semula pada tahun 1927. Matlamatnya untuk memperkemas tadbir urus Persekutuan dan mengukuhkan kedudukan British di negeri Melayu.
3
Kesatuan Malaya 1946 (Malayan Union) 1946
British berusaha menyatukan pentadbiran semua negeri Melayu serta Pulau Pinang dan Melaka untuk membentuk kerajaan berbentuk kesatuan dinamakan Kesatuan Malaya 1946 (Malayan Union). Konsep kesatuan membayangkan pembentukan sebuah kerajaan pusat yang kuat di bawah kuasa Gabenor British. Dilaksanakan dalam tempoh masa yang terhad dan gagal diteruskan setelah mendapat bantahan daripada Raja-raja Melayu dan orang Melayu.
4
Persekutuan Tanah Melayu 1948 1948
Terbentuk melalui Perjanjian Persekutuan Tanah Melayu 1948. Menggabungkan sembilan buah negeri Melayu dan dua buah Negeri-negeri Selat (NNS). Menetapkan kuasa Kerajaan Persekutuan dan Kerajaan Negeri. Pengagihan kuasa peringkat persekutuan dan negeri menandakan bermulanya era moden amalan Persekutuan di negara kita. Pesuruhjaya Tinggi British dilantik sebagai ketua Persekutuan. Raja-raja Melayu memerintah negeri mengikut perlembagaan negeri masing-masing.
5
Persekutuan Tanah Melayu 1957 31 Ogos 1957
Muncul Persekutuan Tanah Melayu yang merdeka. Berasaskan Perjanjian Persekutuan Tanah Melayu 1957 mewujudkan sebuah Kerajaan Persekutuan yang kuat bagi melicinkan pentadbiran negara berdaulat. Mewujudkan jawatan Yang di-Pertuan Agong sebagai Ketua Persekutuan. Konsep Persekutuan diperkukuh dengan sistem Raja Berperlembagaan dan Demokrasi Berparlimen melalui peruntukan Perlembagaan Persekutuan Tanah Melayu 1957.
6
Persekutuan Malaysia 1963 16 September 1963
Berdasarkan Perjanjian Malaysia, terbentuk Persekutuan yang terdiri daripada 11 buah negeri Tanah Melayu, Singapura dan dua buah negeri Borneo (Sarawak dan Sabah). Persekutuan ini dinamakan Malaysia.

Cuba Jawab Dulu

Baca soalan, jawab dalam hati, kemudian tekan “Semak Jawapan”.

1

Apakah maksud sistem Persekutuan?

Jawapan: Penyatuan beberapa buah negeri dan membentuk sebuah negara bersekutu yang mempunyai Kerajaan Persekutuan dan Kerajaan Negeri serta pembahagian kuasa pentadbiran.
2

Mengapakah gagasan Kesatuan Malaya 1946 (Malayan Union) gagal diteruskan?

Jawapan: Malayan Union gagal diteruskan setelah mendapat bantahan daripada Raja-raja Melayu dan orang Melayu.
3

Apakah jawatan ketua Persekutuan yang mula diwujudkan dalam Persekutuan Tanah Melayu 1957?

Jawapan: Jawatan Yang di-Pertuan Agong.

Kesalahan Biasa

  • ! Menganggap Persekutuan 1896 telah mempunyai sistem pengagihan kuasa yang jelas antara pusat dan negeri. Hakikatnya tiada agihan kuasa dan fungsi khusus antara Kerajaan Persekutuan dengan Kerajaan Negeri pada masa itu kerana kebanyakan keputusan dibuat oleh Residen Jeneral.
  • ! Menganggap Malayan Union 1946 mengamalkan sistem Persekutuan. Sebenarnya Malayan Union berasaskan bentuk kesatuan (unitary) dengan pemusatan kuasa di bawah Gabenor British.
  • ! Tertukar antara tarikh pembentukan Persekutuan Tanah Melayu yang merdeka (31 Ogos 1957) dengan tarikh pembentukan Malaysia (16 September 1963).

Salah Faham Konsep

Salah Faham

Konfederasi dan Persekutuan ialah perkara yang sama.

Fakta Betul

Konfederasi merupakan gabungan negeri yang berdaulat dalam ikatan yang longgar dengan kuasa dan kedaulatan negeri dikekalkan, seperti Negeri Sembilan 1895. Persekutuan pula membabitkan pembahagian kuasa rasmi antara Kerajaan Persekutuan dan Kerajaan Negeri.

Salah Faham

Era moden amalan Persekutuan bermula pada tahun 1957.

Fakta Betul

Era moden amalan Persekutuan bermula pada tahun 1948 melalui Perjanjian Persekutuan Tanah Melayu 1948 yang menetapkan pengagihan kuasa persekutuan dan negeri.

Ringkasan

  • Sistem Persekutuan di negara kita melalui proses evolusi daripada gabungan longgar Konfederasi Negeri Sembilan, Persekutuan 1896 (NNMB), penstrukturan 1927, penolakan Malayan Union 1946, pembentukan Persekutuan Tanah Melayu 1948, Persekutuan Tanah Melayu 1957 yang merdeka, sehinggalah pembentukan Malaysia pada tahun 1963.
  • Persekutuan Tanah Melayu 1948 menjadi titik tolak amalan moden Persekutuan melalui pengagihan kuasa persekutuan dan negeri.
  • Persekutuan Tanah Melayu 1957 mewujudkan jawatan Yang di-Pertuan Agong sebagai Ketua Persekutuan.
  • Persekutuan Malaysia 1963 menggabungkan 11 buah negeri Tanah Melayu, Singapura, Sarawak dan Sabah.
  • Sistem ini memelihara kedaulatan negeri di samping membina kerajaan pusat yang mantap melalui pembahagian kuasa.

Aktiviti Ringkas

A. Kuiz Objektif

1 Perjanjian Persekutuan 1895 telah menyatukan empat buah negeri Melayu di bawah satu pentadbiran yang berpusat di Kuala Lumpur. Siapakah pegawai British yang memegang kuasa membuat banyak keputusan pentadbiran dalam Persekutuan 1896?

2 Mengapakah Perjanjian Persekutuan Tanah Melayu 1948 dianggap penting dalam sejarah sistem persekutuan negara kita?

B. Isi Tempat Kosong

3 Pada tahun 1898, Yamtuan Besar Seri Menanti, Tuanku Muhammad ibni Tuanku Antah telah dilantik sebagai Yang di-Pertuan Besar yang pertama.

4 Melalui Perlembagaan Persekutuan Tanah Melayu 1957, konsep Persekutuan diperkukuh dengan sistem Raja Berperlembagaan dan Demokrasi .

C. Padanan: Tahap Persekutuan dan Ciri Berkaitan

Padankan tahap pembentukan sistem Persekutuan dengan peristiwa atau ciri yang tepat. Jika menggunakan telefon, tekan pilihan jawapan dahulu, kemudian tekan kotak padanan.

Tahap Persekutuan
Persekutuan 1896
Kesatuan Malaya 1946
Persekutuan Tanah Melayu 1957
Persekutuan Malaysia 1963
Ciri / Peristiwa Berkaitan
Menggabungkan empat buah negeri Melayu tanpa agihan kuasa dan fungsi khusus antara Kerajaan Persekutuan dengan Kerajaan Negeri.
Membentuk kerajaan kesatuan di bawah Gabenor British namun gagal diteruskan kerana bantahan Raja-raja Melayu dan orang Melayu.
Mewujudkan Kerajaan Persekutuan yang kuat bagi negara merdeka serta jawatan Yang di-Pertuan Agong sebagai Ketua Persekutuan.
Menggabungkan 11 buah negeri Tanah Melayu, Singapura, Sarawak dan Sabah pada 16 September 1963.
 

Kata Kunci

Persekutuan Konfederasi Negeri-negeri Melayu Bersekutu (NNMB) Residen Jeneral Kesatuan (Unitary) Raja Berperlembagaan Demokrasi Berparlimen
The views expressed in the notes here are those of the contributor and don’t necessarily represent the views of Pandai.

04-01: Latar Belakang Sistem Persekutuan di Negara Kita

4.1 Latar Belakang Sistem Persekutuan di Negara Kita
SEJARAH • Tingkatan 5 • Bab 4: Sistem Persekutuan

4.1 Latar Belakang Sistem Persekutuan di Negara Kita

Sistem Persekutuan di Malaysia merupakan penyatuan beberapa buah negeri untuk membentuk sebuah negara bersekutu yang mempunyai Kerajaan Persekutuan dan Kerajaan Negeri serta pembahagian kuasa pentadbiran. Pembentukan sistem Persekutuan di negara kita mempunyai latar belakang sejarah tersendiri yang bermula sejak tahun 1896 hingga pembentukan Malaysia pada tahun 1963, berakar umbi daripada tradisi pemerintahan beraja dan perluasan pengaruh British.

Objektif Pembelajaran

  • Menyatakan maksud sistem Persekutuan serta unsur penting dalam Persekutuan.
  • Menjelaskan sejarah pembentukan Konfederasi Negeri Sembilan 1895.
  • Memerihalkan kronologi perkembangan sistem Persekutuan di negara kita bermula daripada Persekutuan 1896, Majlis Mesyuarat Persekutuan 1927, Kesatuan Malaya 1946 (Malayan Union), Persekutuan Tanah Melayu 1948, Persekutuan Tanah Melayu 1957 hinggalah Persekutuan Malaysia 1963.

Garis Masa Perkembangan Sistem Persekutuan di Malaysia (1896–1963)

Urutan peristiwa sejarah evolusi Persekutuan berserta ciri utama setiap tahap.

1896
Persekutuan 1896 (NNMB)
1927
Penstrukturan Majlis Mesyuarat Persekutuan
1946
Kesatuan Malaya 1946 (Malayan Union)
1948
Persekutuan Tanah Melayu 1948
1957
Persekutuan Tanah Melayu 1957 (Merdeka)
1963
Persekutuan Malaysia 1963

Penerangan Ringkas

Maksud Sistem Persekutuan

Persekutuan ialah penyatuan beberapa buah negeri dan membentuk sebuah negara bersekutu. Unsur pentingnya ialah wujudnya Kerajaan Persekutuan dan Kerajaan Negeri, serta adanya pembahagian kuasa dalam sistem pentadbiran.

Konfederasi

Konfederasi ialah gabungan antara negeri yang berdaulat dalam satu ikatan yang longgar. Kuasa negeri dikekalkan dan kedaulatan negeri terpelihara.

Sejarah Pembentukan Konfederasi Negeri Sembilan 1895

1
Tahun 1889
Luak Tampin, Rembau dan Seri Menanti disatukan sebagai Konfederasi Seri Menanti dan bersetuju menerima seorang Residen British.
2
Tahun 1895
Perjanjian ditandatangani antara Yamtuan Besar Seri Menanti dengan Undang Johol, Sungai Ujong, Jelebu, Rembau dan Tunku Besar Tampin untuk menubuhkan konfederasi lebih besar iaitu Negeri Sembilan. Mereka menyetujui penerimaan Residen British bagi membantu pentadbiran konfederasi.
3
Tahun 1898
Yamtuan Besar Seri Menanti, Tuanku Muhammad ibni Tuanku Antah dilantik sebagai Yang di-Pertuan Besar Negeri Sembilan yang pertama.

Catatan: Martin Lister merupakan Residen British yang pertama di Negeri Sembilan.

Kronologi Pembentukan Sistem Persekutuan di Malaysia (1896–1963)

1
Persekutuan 1896 1896
Ditubuhkan berikutan perluasan pengaruh British berdasarkan Perjanjian Persekutuan 1895. Terdiri daripada empat buah negeri Melayu: Perak, Selangor, Pahang dan Negeri Sembilan, dikenali sebagai Negeri-negeri Melayu Bersekutu (NNMB). Tiada agihan kuasa dan fungsi khusus antara Kerajaan Persekutuan dengan Kerajaan Negeri. Banyak keputusan pentadbiran dibuat oleh Residen Jeneral di Kuala Lumpur sebagai pusat pentadbiran NNMB. Raja-raja Melayu yang menandatangani Perjanjian Persekutuan 1895 ialah Sultan Idris Murshidul Adzam Shah (Perak), Sultan Abdul Samad ibni Raja Abdullah (Selangor), Sultan Ahmad Al-Mu'adzam Shah (Pahang), dan Tuanku Muhammad ibni Tuanku Antah (Negeri Sembilan).
2
Majlis Mesyuarat Persekutuan 1927 1927
Menjalani distruktur semula pada tahun 1927. Matlamatnya untuk memperkemas tadbir urus Persekutuan dan mengukuhkan kedudukan British di negeri Melayu.
3
Kesatuan Malaya 1946 (Malayan Union) 1946
British berusaha menyatukan pentadbiran semua negeri Melayu serta Pulau Pinang dan Melaka untuk membentuk kerajaan berbentuk kesatuan dinamakan Kesatuan Malaya 1946 (Malayan Union). Konsep kesatuan membayangkan pembentukan sebuah kerajaan pusat yang kuat di bawah kuasa Gabenor British. Dilaksanakan dalam tempoh masa yang terhad dan gagal diteruskan setelah mendapat bantahan daripada Raja-raja Melayu dan orang Melayu.
4
Persekutuan Tanah Melayu 1948 1948
Terbentuk melalui Perjanjian Persekutuan Tanah Melayu 1948. Menggabungkan sembilan buah negeri Melayu dan dua buah Negeri-negeri Selat (NNS). Menetapkan kuasa Kerajaan Persekutuan dan Kerajaan Negeri. Pengagihan kuasa peringkat persekutuan dan negeri menandakan bermulanya era moden amalan Persekutuan di negara kita. Pesuruhjaya Tinggi British dilantik sebagai ketua Persekutuan. Raja-raja Melayu memerintah negeri mengikut perlembagaan negeri masing-masing.
5
Persekutuan Tanah Melayu 1957 31 Ogos 1957
Muncul Persekutuan Tanah Melayu yang merdeka. Berasaskan Perjanjian Persekutuan Tanah Melayu 1957 mewujudkan sebuah Kerajaan Persekutuan yang kuat bagi melicinkan pentadbiran negara berdaulat. Mewujudkan jawatan Yang di-Pertuan Agong sebagai Ketua Persekutuan. Konsep Persekutuan diperkukuh dengan sistem Raja Berperlembagaan dan Demokrasi Berparlimen melalui peruntukan Perlembagaan Persekutuan Tanah Melayu 1957.
6
Persekutuan Malaysia 1963 16 September 1963
Berdasarkan Perjanjian Malaysia, terbentuk Persekutuan yang terdiri daripada 11 buah negeri Tanah Melayu, Singapura dan dua buah negeri Borneo (Sarawak dan Sabah). Persekutuan ini dinamakan Malaysia.

Cuba Jawab Dulu

Baca soalan, jawab dalam hati, kemudian tekan “Semak Jawapan”.

1

Apakah maksud sistem Persekutuan?

Jawapan: Penyatuan beberapa buah negeri dan membentuk sebuah negara bersekutu yang mempunyai Kerajaan Persekutuan dan Kerajaan Negeri serta pembahagian kuasa pentadbiran.
2

Mengapakah gagasan Kesatuan Malaya 1946 (Malayan Union) gagal diteruskan?

Jawapan: Malayan Union gagal diteruskan setelah mendapat bantahan daripada Raja-raja Melayu dan orang Melayu.
3

Apakah jawatan ketua Persekutuan yang mula diwujudkan dalam Persekutuan Tanah Melayu 1957?

Jawapan: Jawatan Yang di-Pertuan Agong.

Kesalahan Biasa

  • ! Menganggap Persekutuan 1896 telah mempunyai sistem pengagihan kuasa yang jelas antara pusat dan negeri. Hakikatnya tiada agihan kuasa dan fungsi khusus antara Kerajaan Persekutuan dengan Kerajaan Negeri pada masa itu kerana kebanyakan keputusan dibuat oleh Residen Jeneral.
  • ! Menganggap Malayan Union 1946 mengamalkan sistem Persekutuan. Sebenarnya Malayan Union berasaskan bentuk kesatuan (unitary) dengan pemusatan kuasa di bawah Gabenor British.
  • ! Tertukar antara tarikh pembentukan Persekutuan Tanah Melayu yang merdeka (31 Ogos 1957) dengan tarikh pembentukan Malaysia (16 September 1963).

Salah Faham Konsep

Salah Faham

Konfederasi dan Persekutuan ialah perkara yang sama.

Fakta Betul

Konfederasi merupakan gabungan negeri yang berdaulat dalam ikatan yang longgar dengan kuasa dan kedaulatan negeri dikekalkan, seperti Negeri Sembilan 1895. Persekutuan pula membabitkan pembahagian kuasa rasmi antara Kerajaan Persekutuan dan Kerajaan Negeri.

Salah Faham

Era moden amalan Persekutuan bermula pada tahun 1957.

Fakta Betul

Era moden amalan Persekutuan bermula pada tahun 1948 melalui Perjanjian Persekutuan Tanah Melayu 1948 yang menetapkan pengagihan kuasa persekutuan dan negeri.

Ringkasan

  • Sistem Persekutuan di negara kita melalui proses evolusi daripada gabungan longgar Konfederasi Negeri Sembilan, Persekutuan 1896 (NNMB), penstrukturan 1927, penolakan Malayan Union 1946, pembentukan Persekutuan Tanah Melayu 1948, Persekutuan Tanah Melayu 1957 yang merdeka, sehinggalah pembentukan Malaysia pada tahun 1963.
  • Persekutuan Tanah Melayu 1948 menjadi titik tolak amalan moden Persekutuan melalui pengagihan kuasa persekutuan dan negeri.
  • Persekutuan Tanah Melayu 1957 mewujudkan jawatan Yang di-Pertuan Agong sebagai Ketua Persekutuan.
  • Persekutuan Malaysia 1963 menggabungkan 11 buah negeri Tanah Melayu, Singapura, Sarawak dan Sabah.
  • Sistem ini memelihara kedaulatan negeri di samping membina kerajaan pusat yang mantap melalui pembahagian kuasa.

Aktiviti Ringkas

A. Kuiz Objektif

1 Perjanjian Persekutuan 1895 telah menyatukan empat buah negeri Melayu di bawah satu pentadbiran yang berpusat di Kuala Lumpur. Siapakah pegawai British yang memegang kuasa membuat banyak keputusan pentadbiran dalam Persekutuan 1896?

2 Mengapakah Perjanjian Persekutuan Tanah Melayu 1948 dianggap penting dalam sejarah sistem persekutuan negara kita?

B. Isi Tempat Kosong

3 Pada tahun 1898, Yamtuan Besar Seri Menanti, Tuanku Muhammad ibni Tuanku Antah telah dilantik sebagai Yang di-Pertuan Besar yang pertama.

4 Melalui Perlembagaan Persekutuan Tanah Melayu 1957, konsep Persekutuan diperkukuh dengan sistem Raja Berperlembagaan dan Demokrasi .

C. Padanan: Tahap Persekutuan dan Ciri Berkaitan

Padankan tahap pembentukan sistem Persekutuan dengan peristiwa atau ciri yang tepat. Jika menggunakan telefon, tekan pilihan jawapan dahulu, kemudian tekan kotak padanan.

Tahap Persekutuan
Persekutuan 1896
Kesatuan Malaya 1946
Persekutuan Tanah Melayu 1957
Persekutuan Malaysia 1963
Ciri / Peristiwa Berkaitan
Menggabungkan empat buah negeri Melayu tanpa agihan kuasa dan fungsi khusus antara Kerajaan Persekutuan dengan Kerajaan Negeri.
Membentuk kerajaan kesatuan di bawah Gabenor British namun gagal diteruskan kerana bantahan Raja-raja Melayu dan orang Melayu.
Mewujudkan Kerajaan Persekutuan yang kuat bagi negara merdeka serta jawatan Yang di-Pertuan Agong sebagai Ketua Persekutuan.
Menggabungkan 11 buah negeri Tanah Melayu, Singapura, Sarawak dan Sabah pada 16 September 1963.
 

Kata Kunci

Persekutuan Konfederasi Negeri-negeri Melayu Bersekutu (NNMB) Residen Jeneral Kesatuan (Unitary) Raja Berperlembagaan Demokrasi Berparlimen
The views expressed in the notes here are those of the contributor and don’t necessarily represent the views of Pandai.
Chapter : Sistem Persekutuan
Topic : Latar Belakang Sistem Persekutuan di Negara Kita
Form 5 Sejarah
Related notes

Report this note
© 2026 Pandai.org All Rights Reserved

Quiz
View video m
Notes
Account