4.2 Kuasa Kerajaan Persekutuan dan Kerajaan Negeri
Pentadbiran Kerajaan Malaysia dibahagikan kepada tiga peringkat utama, iaitu Kerajaan Persekutuan, Kerajaan Negeri dan Kerajaan Tempatan. Perlembagaan Persekutuan memperuntukkan bidang kuasa khusus kepada Kerajaan Persekutuan dan Kerajaan Negeri meliputi kuasa perundangan serta kuasa pemerintahan. Pembahagian kuasa ini bertujuan melicinkan sistem Persekutuan dan mengelakkan pertindihan atau masalah antara kedua-dua peringkat kerajaan.
Objektif Pembelajaran
- Menjelaskan pembahagian kuasa pentadbiran kerajaan di Malaysia mengikut Perlembagaan Persekutuan.
- Mengenal pasti bidang kuasa Senarai Persekutuan, Senarai Negeri dan Senarai Bersama.
- Menghuraikan peruntukan tambahan kuasa perundangan bagi negeri Sarawak dan Sabah.
- Menerangkan fungsi dan peranan Kerajaan Tempatan dalam memberikan perkhidmatan kepada penduduk setempat.
Carta Pembahagian Kuasa Perundangan Mengikut Perlembagaan Persekutuan
Memudahkan murid membezakan bidang kuasa antara Senarai Persekutuan, Senarai Negeri, Senarai Bersama, serta peruntukan tambahan untuk Sarawak dan Sabah.
Senarai Persekutuan
- Hal ehwal luar negeri
- Pertahanan
- Keselamatan dalam negeri
- Pentadbiran keadilan
- Kewarganegaraan
- Kewangan
- Perhubungan dan pengangkutan
- Pelajaran
- Perubatan dan kesihatan
Senarai Bersama
- Kebajikan awam
- Biasiswa
- Perlindungan haiwan liar dan taman negara
- Perancangan bandar dan luar bandar
- Kesihatan awam, kebersihan dan pencegahan penyakit
- Kebudayaan dan sukan
- Perumahan
Senarai Negeri
- Undang-undang Islam
- Tanah
- Pertanian dan perhutanan
- Kerajaan tempatan
- Hari kelepasan negeri
Tambahan Senarai Negeri bagi Sarawak dan Sabah
- Undang-undang dan adat anak negeri
- Mahkamah Anak Negeri
- Kereta api di Sabah
Tambahan Senarai Bersama bagi Sarawak dan Sabah
- Undang-undang diri berhubung perkahwinan, penceraian, penjagaan anak, nafkah dan sebagainya berkaitan undang-undang keluarga
- Penyelidikan pertanian dan perhutanan, pengawalan makhluk perosak dan pencegahan penyakit tumbuhan
- Pilihan raya bagi Dewan Negeri
Penerangan Ringkas
Pembahagian Kuasa
Pentadbiran Kerajaan Malaysia terbahagi kepada tiga peringkat: Kerajaan Persekutuan, Kerajaan Negeri dan Kerajaan Tempatan. Perlembagaan Persekutuan memperuntukkan kuasa khusus perundangan dan pemerintahan kepada Kerajaan Persekutuan dan Kerajaan Negeri.
Tujuan Pembahagian Kuasa
Pembahagian kuasa bertujuan melicinkan perjalanan sistem Persekutuan dan mengelakkan permasalahan antara kedua-dua peringkat kerajaan. Peruntukan kuasa lebih besar diberikan kepada peringkat Persekutuan bagi mewujudkan Kerajaan Persekutuan yang kuat untuk menjamin kestabilan dan kemajuan negara.
Pusat Pentadbiran Kerajaan Persekutuan
Pusat pentadbiran dipindahkan dari Kuala Lumpur ke Putrajaya pada tahun 1999 bagi mewujudkan pusat pentadbiran lebih sistematik akibat kesesakan pembangunan dan pertambahan penduduk di Kuala Lumpur. Pada tahun 2000, Perjanjian Kerajaan Negeri Selangor dan Kerajaan Persekutuan menjadikan Putrajaya sebuah Wilayah Persekutuan. Nama Putrajaya diambil bersempena nama Tunku Abdul Rahman Putra al-Haj.
Kuasa Kerajaan Persekutuan
Institusi pembuat undang-undang peringkat Persekutuan ialah Parlimen. Kuasa pentadbiran dan perundangan termaktub dalam Senarai Persekutuan, merangkumi skop kepentingan nasional dan aspek pentadbiran negara.
Kuasa Kerajaan Negeri
Institusi pembuat undang-undang peringkat Negeri ialah Dewan Undangan Negeri (DUN). Kuasa ini termaktub dalam Senarai Negeri.
Senarai Bersama
Senarai Bersama membolehkan Parlimen dan DUN menggubal undang-undang bagi perkara yang sama. Sekiranya berlaku percanggahan, undang-undang yang diluluskan oleh Parlimen harus dipatuhi.
Peruntukan Tambahan bagi Sarawak dan Sabah
Sarawak dan Sabah diberi kuasa tambahan bagi menyesuaikan kemasukan ke dalam Persekutuan Malaysia. Di bawah Akta Imigresen 1963, Kerajaan Negeri Sarawak dan Sabah diberi kuasa untuk mengekalkan kuasa kawalan, kemasukan dan kediaman di negeri masing-masing.
Peranan Kerajaan Tempatan
Kerajaan Tempatan ialah kerajaan peringkat ketiga yang mentadbir dan melaksanakan tanggungjawab dalam sesebuah kawasan tempatan atau daerah kecil yang diwartakan. Ia dikenali sebagai Pihak Berkuasa Tempatan (PBT) dan berada di bawah bidang kuasa Kerajaan Negeri. Peranannya digariskan oleh Akta Kerajaan Tempatan 1976 [Akta 171]. Antara fungsinya termasuklah menyediakan perkhidmatan pembersihan, mengeluarkan lesen dan mengawal penjaja, membangunkan perumahan awam, menyediakan kemudahan sukan dan kebudayaan, menjaga kesihatan awam serta mengindahkan kawasan.
Cuba Jawab Dulu
Baca soalan, jawab dalam hati, kemudian tekan “Semak Jawapan”.
Mengapakah peruntukan kuasa yang lebih besar diberikan kepada Kerajaan Persekutuan dalam Perlembagaan?
Apakah yang akan berlaku sekiranya terdapat percanggahan antara undang-undang Parlimen dengan DUN di bawah perkara Senarai Bersama?
Di bawah bidang kuasa kerajaan manakah terletaknya Kerajaan Tempatan?
Kesalahan Biasa
- Menganggap Kerajaan Tempatan mempunyai kuasa perundangan sendiri yang berdiri sendiri setaraf dengan Kerajaan Persekutuan dan Kerajaan Negeri, walhal tiada peruntukan kuasa khusus kepadanya dalam Perlembagaan Persekutuan dan ia diletakkan di bawah Kerajaan Negeri.
- Terkeliru antara Senarai Negeri umum dengan peruntukan tambahan bagi Sarawak dan Sabah, contohnya menganggap Mahkamah Anak Negeri wujud di seluruh negeri di Semenanjung.
- Menyangka bahawa jika wujud pertembungan undang-undang dalam Senarai Bersama, undang-undang peringkat negeri akan mengatasi undang-undang persekutuan.
Salah Faham Konsep
Kuasa pentadbiran imigresen di seluruh Malaysia dikuasai sepenuhnya oleh Kerajaan Persekutuan tanpa pengecualian.
Di bawah Akta Imigresen 1963, Kerajaan Negeri Sarawak dan Sabah diberi kuasa khas untuk mengekalkan kuasa kawalan, kemasukan dan kediaman di negeri masing-masing.
Senarai Bersama membolehkan negeri membuat undang-undang sesuka hati tanpa merujuk undang-undang Persekutuan.
Parlimen dan DUN boleh membuat undang-undang untuk Senarai Bersama, tetapi jika berlaku percanggahan, undang-undang Parlimen mengatasi undang-undang negeri.
Ringkasan
- Sistem pentadbiran Malaysia membahagikan kuasa melalui Perlembagaan Persekutuan kepada tiga senarai: Senarai Persekutuan (Parlimen), Senarai Negeri (DUN) dan Senarai Bersama (Parlimen & DUN).
- Undang-undang Parlimen mengatasi undang-undang negeri jika berlaku pertikaian pada Senarai Bersama.
- Sarawak dan Sabah menikmati peruntukan tambahan berkaitan adat, mahkamah anak negeri, kereta api (Sabah) dan kawalan imigresen.
- PBT berfungsi di peringkat tempatan di bawah kawalan Kerajaan Negeri untuk mengurus kemudahan harian dan kebajikan penduduk.
Aktiviti Ringkas
A. Kuiz Objektif
1 Apakah institusi yang mempunyai kuasa untuk menggubal undang-undang bagi seluruh Malaysia pada peringkat Kerajaan Persekutuan?
2 Antara berikut, perkara manakah yang termaktub di bawah Senarai Negeri?
B. Isi Tempat Kosong
3 Sekiranya berlaku percanggahan bagi perkara di bawah Senarai Bersama, undang-undang yang diluluskan oleh harus dipatuhi.
4 Di bawah Akta Imigresen 1963, negeri Sarawak dan Sabah diberi kuasa khas untuk mengekalkan kawalan terhadap kemasukan dan di negeri berkenaan.
C. Padanan: Senarai Kuasa dan Perkara Pentadbiran
Padankan perkara pentadbiran berikut dengan senarai kuasa yang betul mengikut Perlembagaan Persekutuan. Jika menggunakan telefon, tekan pilihan jawapan dahulu, kemudian tekan kotak padanan.
