1. Learn
  2. Quick Notes
  3. List
  4. Bentuk pemilikan perniagaan
Back

Bentuk Pemilikan Perniagaan

1.2 Bentuk Pemilikan Perniagaan
PERNIAGAAN • Tingkatan 4 • Bab 1: Tujuan Perniagaan dan Pemilikan Perniagaan

1.2 Bentuk Pemilikan Perniagaan

Pemilikan perniagaan ialah entiti sesebuah perniagaan yang ditubuhkan mengikut aspek perundangan. Setiap perniagaan boleh dikelaskan mengikut ciri-ciri pemilik, corak kawalan, dan struktur pengurusannya. Terdapat empat bentuk pemilikan perniagaan yang lazim di Malaysia, iaitu Milikan Tunggal, Perkongsian, Syarikat Berhad, dan Koperasi.

Objektif Pembelajaran

  • Mengenal pasti empat bentuk pemilikan perniagaan yang lazim di Malaysia.
  • Menjelaskan ciri, proses pendaftaran, kelebihan serta kekurangan perniagaan milikan tunggal.
  • Menghuraikan ciri perniagaan perkongsian, jenis rakan kongsi, jenis-jenis perkongsian termasuk Perkongsian Liabiliti Terhad (PLT), serta kelebihan dan kekurangannya.
  • Membezakan ciri, kelebihan dan kekurangan antara Syarikat Sendirian Berhad dengan Syarikat Awam Berhad.
  • Menjelaskan ciri-ciri koperasi, prinsip koperasi (Prinsip Rochdale), hak anggota serta kelebihan dan kekurangan koperasi.

Carta Alir Pendaftaran Perniagaan Milikan Tunggal dan Matriks Perbandingan Bentuk Pemilikan

Urutan pendaftaran SSM mengikut Rajah 1.4 serta perbandingan empat bentuk pemilikan perniagaan.

Carta alir pendaftaran perniagaan milikan tunggal Lima langkah pendaftaran perniagaan milikan tunggal disusun menegak dari atas ke bawah. Langkah pertama mengisi borang carian nama, langkah kedua mengisi Borang A, langkah ketiga menghantar kepada Pendaftar Perniagaan SSM, langkah keempat membuat pembayaran RM30 bagi nama sendiri atau RM60 bagi nama tred, dan langkah kelima mendapatkan Borang D iaitu Sijil Perakuan Pendaftaran Perniagaan. Mengisi Borang carian nama Mengisi Borang A Hantar kepada Pendaftar Perniagaan SSM Membuat pembayaran RM30 nama sendiri / RM60 nama tred Mendapatkan Borang D Sijil Perakuan Pendaftaran Perniagaan
Rajah 1.4 Proses pendaftaran penubuhan perniagaan milikan tunggal
Matriks perbandingan empat bentuk pemilikan perniagaan
Aspek Milikan Tunggal Perkongsian Syarikat Berhad Koperasi
Bilangan pemilik 1 orang 2–20 orang (profesion hingga 50) Sdn. Bhd.: 2–50; Awam: 2 hingga tiada had Minimum 50 orang
Liabiliti Tidak terhad Tidak terhad (kecuali pekongsi berhad/PLT) Terhad Terhad
Akta kawal selia Akta Pendaftaran Perniagaan 1956 Akta Perkongsian 1961 Akta Syarikat 1965 Akta Koperasi 1993
Cukai Cukai pendapatan perseorangan Cukai pendapatan perseorangan Cukai syarikat Dikecualikan cukai

Penerangan Ringkas

Perniagaan bermula daripada struktur paling ringkas iaitu Milikan Tunggal, yang diurus dan dimodali oleh individu secara perseorangan dengan liabiliti tidak terhad. Apabila peniaga ingin mengumpulkan lebih banyak modal dan kepakaran, mereka boleh membentuk Perkongsian (2 hingga 20 orang) di bawah Akta Perkongsian 1961 atau memilih Perkongsian Liabiliti Terhad (PLT) yang memberikan perlindungan liabiliti terhad.

Bagi perniagaan yang memerlukan modal yang jauh lebih besar dan perlindungan entiti berasingan, usahawan boleh menubuhkan Syarikat Sendirian Berhad (maksimum 50 orang) atau Syarikat Awam Berhad (tiada had maksimum ahli dan saham diapungkan di bursa).

Sebaliknya, jika fokus utama perniagaan adalah untuk menjaga kebajikan sosioekonomi dan kebajikan ahli berasaskan konsep pemilikan bersama secara sukarela, maka Koperasi (minimum 50 orang) ditubuhkan berlandaskan prinsip demokrasi iaitu "satu anggota, satu undi" serta dikecualikan daripada cukai.

Milikan Tunggal

Aktiviti perniagaan yang dimiliki dan dikawal sepenuhnya oleh seorang individu sahaja. Modal diperoleh daripada wang simpanan pemilik, pinjaman saudara-mara, agensi kerajaan, dan institusi kewangan. Pemilik dikenakan cukai pendapatan perseorangan.

Perniagaan wajib didaftarkan di Suruhanjaya Syarikat Malaysia (SSM) dalam tempoh 30 hari bermula dari tarikh memulakan perniagaan.

Perkongsian

Kerjasama antara dua atau lebih individu untuk menjalankan perniagaan berasaskan syarat yang dipersetujui bersama. Boleh ditubuhkan secara lisan atau bertulis. Tertakluk kepada Akta Perkongsian 1961 dan Akta Pendaftaran Perniagaan 1956 (Pindaan 1978).

Surat Ikatan Perkongsian mengandungi nama firma, nama rakan kongsi, hak dan tanggungjawab, jenis dan tempat perniagaan, nisbah agihan untung/rugi, cara operasi dan penamatan perkongsian.

Syarikat Berhad

Entiti yang didaftarkan secara sah dengan SSM di bawah Akta Syarikat 1965. Keanggotaan terdiri daripada Ahli Lembaga Pengarah dan Pemegang Saham. Pemegang saham memiliki kepentingan dalam syarikat melalui pemilikan syer.

Hak pemegang saham termasuk mengundi dalam Mesyuarat Agung Tahunan (AGM), mendengar atau memberi pendapat tentang laporan kewangan dan aktiviti tahunan, mempersoalkan polisi syarikat, mengundi cadangan pengarah, dan mengundi lantikan ahli lembaga pengarah.

Koperasi

Organisasi perniagaan yang ditubuhkan oleh sekumpulan individu secara sukarela berteraskan konsep "milik bersama" untuk melindungi kepentingan dan kebajikan anggotanya. Dikawal selia di bawah Akta Koperasi 1993 (Pindaan 2007).

Modal permulaan dikumpulkan daripada yuran keahlian dan syer anggota. Setiap anggota mempunyai hak suara sama rata dalam membuat keputusan, iaitu konsep satu undi tanpa mengira nilai pegangan syer.

Jenis Rakan Kongsi dan Jenis Perkongsian

Liabiliti dan peranan setiap rakan kongsi serta tiga jenis perkongsian.

Jenis-jenis rakan kongsi dan liabilitinya
Jenis rakan kongsi Liabiliti Peranan / hak
Rakan kongsi berhad Terhad setakat modal dilaburkan Tiada kuasa pengurusan; berhak menyemak rekod dan akaun.
Rakan kongsi lelap Tidak terhad Menyumbang modal sahaja; tidak aktif mengurus.
Rakan kongsi biasa Tidak terhad Berhak menguruskan perniagaan.
Rakan kongsi aktif Tidak terhad Aktif dalam pengurusan; menerima bayaran gaji bulanan.
Rakan kongsi nominal (namaan) Tidak terhad Membenarkan nama digunakan tanpa melabur modal.

Perkongsian Biasa

Semua rakan kongsi terdiri daripada rakan kongsi biasa dengan liabiliti tidak terhad serta hak dan kuasa pengurusan yang sama.

Perkongsian Berhad

Ada rakan kongsi dengan liabiliti terhad setakat modal dilaburkan, tetapi mesti ada sekurang-kurangnya seorang rakan kongsi biasa yang menanggung liabiliti tidak terhad dan mengurus perniagaan.

Perkongsian Liabiliti Terhad (PLT)

Diperkenalkan oleh SSM pada tahun 2013 di bawah Akta Perkongsian Liabiliti Terhad 2012. Ciri utama PLT ialah entiti berasingan, liabiliti terhad, dan hayat berterusan.

Kelebihan dan Kekurangan Perkongsian

Kelebihan: Modal lebih besar berbanding milikan tunggal, mudah ditubuhkan kerana peraturan minimum, dan gabungan modal, kepakaran serta pengalaman rakan kongsi.

Kekurangan: Modal masih terhad berbanding syarikat berhad, perniagaan tidak berterusan jika rakan kongsi mati, muflis atau berselisih faham, dan liabiliti tidak terhad kecuali pekongsi berhad atau PLT.

Syarikat Sendirian Berhad dan Syarikat Awam Berhad

Perbandingan dua jenis syarikat berhad di Malaysia.

Perbandingan Syarikat Sendirian Berhad dengan Syarikat Awam Berhad
Aspek Syarikat Sendirian Berhad (Sdn. Bhd.) Syarikat Awam Berhad
Bilangan ahli 2 hingga 50 orang pemegang saham 2 orang hingga tiada had maksimum
Urus niaga saham Tidak boleh diurusniagakan di Bursa Malaysia Bebas diurusniagakan di Bursa Malaysia
Pindah milik saham Memerlukan kelulusan Ahli Lembaga Pengarah Bebas dipindah milik
Liabiliti Terhad setakat modal syer dilaburkan Terhad kepada modal yang dilaburkan
Kerahsiaan kewangan Laporan kewangan dirahsiakan daripada orang awam Laporan kewangan tahunan wajib diumumkan kepada orang ramai
Risiko kawalan Pemegang saham terbesar berhak mengawal operasi Risiko pengambilalihan kawalan oleh pihak luar melalui pembelian saham majoriti

Kelebihan Sdn. Bhd.

  • Modal lebih besar melalui terbitan syer.
  • Liabiliti terhad.
  • Hal ehwal dan laporan kewangan syarikat dirahsiakan daripada orang awam.

Kekurangan: Penawaran syer terhad kepada maksimum 50 orang, kadar bayaran cukai syarikat tinggi, dan syer tidak bebas dipindah milik.

Kelebihan Syarikat Awam Berhad

  • Modal amat besar kerana pemegang syer tiada had.
  • Mampu menikmati ekonomi bidangan.
  • Liabiliti terhad kepada modal yang dilaburkan.
  • Kewujudan kekal kerana entiti berasingan daripada pemilik.

Kekurangan: Proses penubuhan rumit, beban cukai syarikat tinggi, pemilikan dan pengurusan terpisah, serta tiada kerahsiaan maklumat kewangan.

Koperasi dan Prinsip Rochdale

Ciri, prinsip, hak anggota serta kelebihan dan kekurangan koperasi.

Ciri-ciri Koperasi

  • Menjalankan kegiatan ekonomi untuk memenuhi keperluan dan mengurangkan kos sara hidup anggota.
  • Aktiviti tidak berunsurkan politik.
  • Modal permulaan dikumpulkan daripada yuran keahlian dan syer anggota.
  • Setiap anggota mempunyai hak suara sama rata dalam membuat keputusan, iaitu konsep satu undi tanpa mengira nilai pegangan syer.
  • Liabiliti anggota terhad kepada modal syer atau yuran yang disumbangkan sahaja.

Prinsip Koperasi (Prinsip Rochdale 1844)

  1. Keanggotaan sukarela dan terbuka.
  2. Kawalan secara demokratik oleh anggota.
  3. Penglibatan anggota dalam kegiatan ekonomi.
  4. Kebebasan autonomi.
  5. Pendidikan, latihan dan maklumat.
  6. Bekerjasama antara koperasi.
  7. Prihatin terhadap komuniti setempat.

Keanggotaan dan Hak Anggota

  • Bilangan anggota minimum ialah 50 orang.
  • Setiap individu tidak boleh memiliki syer melebihi 20 peratus daripada jumlah modal syer koperasi.
  • Hak anggota: mengundi satu undi dalam AGM, terlibat dalam keputusan, mengambil modal syer semula jika keluar, dan menerima pulangan dalam bentuk dividen.

Kelebihan Koperasi

  • Liabiliti terhad, iaitu rugi setakat modal dilaburkan.
  • Pentadbiran secara demokrasi; semua anggota boleh mengundi ALK.
  • Tiada beban cukai kerana dikecualikan daripada cukai.
  • Menawarkan rebat kepada pelanggan koperasi.

Kekurangan Koperasi

  • Kadar pulangan dividen rendah berbanding syarikat pelaburan.
  • Pemilikan syer terhad, iaitu maksimum 20% bagi seorang anggota.
  • Syer tidak boleh dipindah milik kepada orang lain.
  • Pengurusan dan pemilik terpisah; pekerja mungkin kurang dorongan memajukan perniagaan.

Cuba Jawab Dulu

Soalan 1

Apakah dokumen rasmi yang membuktikan sesebuah perniagaan milikan tunggal telah didaftarkan dengan SSM dan berapakah kos bayaran pendaftaran jika menggunakan nama tred?

Soalan 2

Nyatakan dua perbezaan ketara antara rakan kongsi berhad dan rakan kongsi biasa dalam perniagaan perkongsian.

Soalan 3

Mengapakah pemegang saham Syarikat Awam Berhad berisiko kehilangan kawalan terhadap syarikatnya berbanding pemegang saham Syarikat Sendirian Berhad?

Kesalahan Biasa

Menganggap semua rakan kongsi menanggung liabiliti tidak terhad

Murid kerap menulis bahawa setiap rakan kongsi dalam perkongsian mesti menanggung liabiliti tidak terhad.

Betul: rakan kongsi berhad hanya menanggung tanggungan setakat jumlah modal yang disumbangkan.

Menyangka Sdn. Bhd. boleh menjual saham kepada orang awam di Bursa Malaysia

Murid menganggap semua syarikat berhad boleh menjual saham di bursa.

Betul: saham Sdn. Bhd. tidak boleh diniagakan di bursa dan penawarannya terhad kepada keluarga serta rakan sehingga 50 orang sahaja.

Menyangka kuasa mengundi dalam koperasi ditentukan oleh bilangan unit syer

Murid menganggap koperasi sama seperti syarikat berhad, iaitu lebih banyak syer bermakna lebih banyak undi.

Betul: koperasi mengamalkan prinsip demokrasi "satu anggota satu undi" tanpa mengira jumlah syer yang dimiliki.

Menganggap PLT sama seperti perkongsian biasa dari segi undang-undang

Murid menulis PLT hanyalah nama lain bagi perkongsian biasa.

Betul: PLT ialah entiti perniagaan hibrid yang menggabungkan ciri perkongsian dengan syarikat sendirian berhad.

Salah Faham Konsep

Salah Faham

"PLT sama seperti perkongsian biasa dari segi undang-undang."

Fakta Betul

PLT ialah entiti perniagaan hibrid yang menggabungkan ciri perkongsian dengan syarikat sendirian berhad. PLT diiktiraf sebagai entiti berasingan daripada pemiliknya, mempunyai liabiliti terhad, dan mempunyai hayat berterusan walaupun ada rakan kongsi yang meninggal dunia atau muflis.

Ringkasan

  • Milikan Tunggal: Dimiliki oleh 1 orang, modal kecil, liabiliti tidak terhad, tertakluk kepada cukai individu, daftar guna Borang A dan terima Borang D dari SSM.
  • Perkongsian: Dimiliki oleh 2–20 orang (profesion hingga 50 orang), liabiliti tidak terhad kecuali pekongsi berhad atau PLT, dikawal selia di bawah Akta Perkongsian 1961. PLT mempunyai ciri liabiliti terhad dan hayat berterusan.
  • Syarikat Berhad: Entiti berasingan di bawah Akta Syarikat 1965 dengan liabiliti terhad. Sdn. Bhd. mempunyai 2–50 orang, syer tidak diniagakan di Bursa Malaysia, dan kerahsiaan kewangan terjaga. Awam Berhad mempunyai 2 hingga tiada had maksimum, saham diurusniagakan di Bursa Malaysia, dan tiada kerahsiaan maklumat kewangan.
  • Koperasi: Pertubuhan milik bersama sekurang-kurangnya 50 orang, liabiliti terhad, berteraskan Prinsip Rochdale iaitu satu anggota satu undi, pemilikan syer individu maksimum 20%, dan dikecualikan daripada cukai.

Aktiviti Ringkas

Jumlah markah: 8.

A. Kuiz Objektif

1 Apakah borang perakuan yang akan diperoleh oleh pemilik perniagaan milikan tunggal daripada Suruhanjaya Syarikat Malaysia (SSM) setelah pendaftaran perniagaan berjaya dibuat?

2 Antara jenis rakan kongsi berikut, yang manakah menyumbangkan modal dan menanggung liabiliti tidak terhad tetapi TIDAK terlibat secara aktif dalam pengurusan perniagaan?

B. Isi Tempat Kosong

3 Dalam sesebuah koperasi, setiap anggota berhak untuk mengundi mengikut prinsip demokrasi dengan nisbah undi bagi setiap individu tanpa mengira jumlah modal syer yang dimiliki.

4 Bilangan pemegang saham maksimum yang dibenarkan bagi sesebuah Syarikat Sendirian Berhad (Sdn. Bhd.) ialah sebanyak orang.

C. Padankan Bentuk Pemilikan dengan Ciri / Kelebihannya

Seret bentuk pemilikan ke ciri yang betul. Jika menggunakan telefon, tekan bentuk pemilikan dahulu, kemudian tekan kotak padanan.

Bentuk Pemilikan
Milikan Tunggal
Perkongsian Liabiliti Terhad
Syarikat Awam Berhad
Koperasi
Ciri / Kelebihan
1 Pemilik dikenakan cukai pendapatan perseorangan dan menanggung liabiliti tidak terhad secara berseorangan.
2 Menggabungkan ciri perkongsian dengan syarikat sdn bhd serta mempunyai ciri hayat berterusan dan entiti berasingan.
3 Saham syarikat boleh diurusniagakan di Bursa Malaysia secara terbuka tanpa had maksimum pemegang syer.
4 Ditubuhkan secara sukarela dengan konsep milik bersama dan entitinya dikecualikan daripada beban cukai pendapatan.
 

Kata Kunci

Liabiliti Tidak Terhad Liabiliti Terhad Entiti Berasingan Borang D Ekonomi Bidangan Rebat Prinsip Rochdale
The views expressed in the notes here are those of the contributor and don’t necessarily represent the views of Pandai.

Bentuk Pemilikan Perniagaan

1.2 Bentuk Pemilikan Perniagaan
PERNIAGAAN • Tingkatan 4 • Bab 1: Tujuan Perniagaan dan Pemilikan Perniagaan

1.2 Bentuk Pemilikan Perniagaan

Pemilikan perniagaan ialah entiti sesebuah perniagaan yang ditubuhkan mengikut aspek perundangan. Setiap perniagaan boleh dikelaskan mengikut ciri-ciri pemilik, corak kawalan, dan struktur pengurusannya. Terdapat empat bentuk pemilikan perniagaan yang lazim di Malaysia, iaitu Milikan Tunggal, Perkongsian, Syarikat Berhad, dan Koperasi.

Objektif Pembelajaran

  • Mengenal pasti empat bentuk pemilikan perniagaan yang lazim di Malaysia.
  • Menjelaskan ciri, proses pendaftaran, kelebihan serta kekurangan perniagaan milikan tunggal.
  • Menghuraikan ciri perniagaan perkongsian, jenis rakan kongsi, jenis-jenis perkongsian termasuk Perkongsian Liabiliti Terhad (PLT), serta kelebihan dan kekurangannya.
  • Membezakan ciri, kelebihan dan kekurangan antara Syarikat Sendirian Berhad dengan Syarikat Awam Berhad.
  • Menjelaskan ciri-ciri koperasi, prinsip koperasi (Prinsip Rochdale), hak anggota serta kelebihan dan kekurangan koperasi.

Carta Alir Pendaftaran Perniagaan Milikan Tunggal dan Matriks Perbandingan Bentuk Pemilikan

Urutan pendaftaran SSM mengikut Rajah 1.4 serta perbandingan empat bentuk pemilikan perniagaan.

Carta alir pendaftaran perniagaan milikan tunggal Lima langkah pendaftaran perniagaan milikan tunggal disusun menegak dari atas ke bawah. Langkah pertama mengisi borang carian nama, langkah kedua mengisi Borang A, langkah ketiga menghantar kepada Pendaftar Perniagaan SSM, langkah keempat membuat pembayaran RM30 bagi nama sendiri atau RM60 bagi nama tred, dan langkah kelima mendapatkan Borang D iaitu Sijil Perakuan Pendaftaran Perniagaan. Mengisi Borang carian nama Mengisi Borang A Hantar kepada Pendaftar Perniagaan SSM Membuat pembayaran RM30 nama sendiri / RM60 nama tred Mendapatkan Borang D Sijil Perakuan Pendaftaran Perniagaan
Rajah 1.4 Proses pendaftaran penubuhan perniagaan milikan tunggal
Matriks perbandingan empat bentuk pemilikan perniagaan
Aspek Milikan Tunggal Perkongsian Syarikat Berhad Koperasi
Bilangan pemilik 1 orang 2–20 orang (profesion hingga 50) Sdn. Bhd.: 2–50; Awam: 2 hingga tiada had Minimum 50 orang
Liabiliti Tidak terhad Tidak terhad (kecuali pekongsi berhad/PLT) Terhad Terhad
Akta kawal selia Akta Pendaftaran Perniagaan 1956 Akta Perkongsian 1961 Akta Syarikat 1965 Akta Koperasi 1993
Cukai Cukai pendapatan perseorangan Cukai pendapatan perseorangan Cukai syarikat Dikecualikan cukai

Penerangan Ringkas

Perniagaan bermula daripada struktur paling ringkas iaitu Milikan Tunggal, yang diurus dan dimodali oleh individu secara perseorangan dengan liabiliti tidak terhad. Apabila peniaga ingin mengumpulkan lebih banyak modal dan kepakaran, mereka boleh membentuk Perkongsian (2 hingga 20 orang) di bawah Akta Perkongsian 1961 atau memilih Perkongsian Liabiliti Terhad (PLT) yang memberikan perlindungan liabiliti terhad.

Bagi perniagaan yang memerlukan modal yang jauh lebih besar dan perlindungan entiti berasingan, usahawan boleh menubuhkan Syarikat Sendirian Berhad (maksimum 50 orang) atau Syarikat Awam Berhad (tiada had maksimum ahli dan saham diapungkan di bursa).

Sebaliknya, jika fokus utama perniagaan adalah untuk menjaga kebajikan sosioekonomi dan kebajikan ahli berasaskan konsep pemilikan bersama secara sukarela, maka Koperasi (minimum 50 orang) ditubuhkan berlandaskan prinsip demokrasi iaitu "satu anggota, satu undi" serta dikecualikan daripada cukai.

Milikan Tunggal

Aktiviti perniagaan yang dimiliki dan dikawal sepenuhnya oleh seorang individu sahaja. Modal diperoleh daripada wang simpanan pemilik, pinjaman saudara-mara, agensi kerajaan, dan institusi kewangan. Pemilik dikenakan cukai pendapatan perseorangan.

Perniagaan wajib didaftarkan di Suruhanjaya Syarikat Malaysia (SSM) dalam tempoh 30 hari bermula dari tarikh memulakan perniagaan.

Perkongsian

Kerjasama antara dua atau lebih individu untuk menjalankan perniagaan berasaskan syarat yang dipersetujui bersama. Boleh ditubuhkan secara lisan atau bertulis. Tertakluk kepada Akta Perkongsian 1961 dan Akta Pendaftaran Perniagaan 1956 (Pindaan 1978).

Surat Ikatan Perkongsian mengandungi nama firma, nama rakan kongsi, hak dan tanggungjawab, jenis dan tempat perniagaan, nisbah agihan untung/rugi, cara operasi dan penamatan perkongsian.

Syarikat Berhad

Entiti yang didaftarkan secara sah dengan SSM di bawah Akta Syarikat 1965. Keanggotaan terdiri daripada Ahli Lembaga Pengarah dan Pemegang Saham. Pemegang saham memiliki kepentingan dalam syarikat melalui pemilikan syer.

Hak pemegang saham termasuk mengundi dalam Mesyuarat Agung Tahunan (AGM), mendengar atau memberi pendapat tentang laporan kewangan dan aktiviti tahunan, mempersoalkan polisi syarikat, mengundi cadangan pengarah, dan mengundi lantikan ahli lembaga pengarah.

Koperasi

Organisasi perniagaan yang ditubuhkan oleh sekumpulan individu secara sukarela berteraskan konsep "milik bersama" untuk melindungi kepentingan dan kebajikan anggotanya. Dikawal selia di bawah Akta Koperasi 1993 (Pindaan 2007).

Modal permulaan dikumpulkan daripada yuran keahlian dan syer anggota. Setiap anggota mempunyai hak suara sama rata dalam membuat keputusan, iaitu konsep satu undi tanpa mengira nilai pegangan syer.

Jenis Rakan Kongsi dan Jenis Perkongsian

Liabiliti dan peranan setiap rakan kongsi serta tiga jenis perkongsian.

Jenis-jenis rakan kongsi dan liabilitinya
Jenis rakan kongsi Liabiliti Peranan / hak
Rakan kongsi berhad Terhad setakat modal dilaburkan Tiada kuasa pengurusan; berhak menyemak rekod dan akaun.
Rakan kongsi lelap Tidak terhad Menyumbang modal sahaja; tidak aktif mengurus.
Rakan kongsi biasa Tidak terhad Berhak menguruskan perniagaan.
Rakan kongsi aktif Tidak terhad Aktif dalam pengurusan; menerima bayaran gaji bulanan.
Rakan kongsi nominal (namaan) Tidak terhad Membenarkan nama digunakan tanpa melabur modal.

Perkongsian Biasa

Semua rakan kongsi terdiri daripada rakan kongsi biasa dengan liabiliti tidak terhad serta hak dan kuasa pengurusan yang sama.

Perkongsian Berhad

Ada rakan kongsi dengan liabiliti terhad setakat modal dilaburkan, tetapi mesti ada sekurang-kurangnya seorang rakan kongsi biasa yang menanggung liabiliti tidak terhad dan mengurus perniagaan.

Perkongsian Liabiliti Terhad (PLT)

Diperkenalkan oleh SSM pada tahun 2013 di bawah Akta Perkongsian Liabiliti Terhad 2012. Ciri utama PLT ialah entiti berasingan, liabiliti terhad, dan hayat berterusan.

Kelebihan dan Kekurangan Perkongsian

Kelebihan: Modal lebih besar berbanding milikan tunggal, mudah ditubuhkan kerana peraturan minimum, dan gabungan modal, kepakaran serta pengalaman rakan kongsi.

Kekurangan: Modal masih terhad berbanding syarikat berhad, perniagaan tidak berterusan jika rakan kongsi mati, muflis atau berselisih faham, dan liabiliti tidak terhad kecuali pekongsi berhad atau PLT.

Syarikat Sendirian Berhad dan Syarikat Awam Berhad

Perbandingan dua jenis syarikat berhad di Malaysia.

Perbandingan Syarikat Sendirian Berhad dengan Syarikat Awam Berhad
Aspek Syarikat Sendirian Berhad (Sdn. Bhd.) Syarikat Awam Berhad
Bilangan ahli 2 hingga 50 orang pemegang saham 2 orang hingga tiada had maksimum
Urus niaga saham Tidak boleh diurusniagakan di Bursa Malaysia Bebas diurusniagakan di Bursa Malaysia
Pindah milik saham Memerlukan kelulusan Ahli Lembaga Pengarah Bebas dipindah milik
Liabiliti Terhad setakat modal syer dilaburkan Terhad kepada modal yang dilaburkan
Kerahsiaan kewangan Laporan kewangan dirahsiakan daripada orang awam Laporan kewangan tahunan wajib diumumkan kepada orang ramai
Risiko kawalan Pemegang saham terbesar berhak mengawal operasi Risiko pengambilalihan kawalan oleh pihak luar melalui pembelian saham majoriti

Kelebihan Sdn. Bhd.

  • Modal lebih besar melalui terbitan syer.
  • Liabiliti terhad.
  • Hal ehwal dan laporan kewangan syarikat dirahsiakan daripada orang awam.

Kekurangan: Penawaran syer terhad kepada maksimum 50 orang, kadar bayaran cukai syarikat tinggi, dan syer tidak bebas dipindah milik.

Kelebihan Syarikat Awam Berhad

  • Modal amat besar kerana pemegang syer tiada had.
  • Mampu menikmati ekonomi bidangan.
  • Liabiliti terhad kepada modal yang dilaburkan.
  • Kewujudan kekal kerana entiti berasingan daripada pemilik.

Kekurangan: Proses penubuhan rumit, beban cukai syarikat tinggi, pemilikan dan pengurusan terpisah, serta tiada kerahsiaan maklumat kewangan.

Koperasi dan Prinsip Rochdale

Ciri, prinsip, hak anggota serta kelebihan dan kekurangan koperasi.

Ciri-ciri Koperasi

  • Menjalankan kegiatan ekonomi untuk memenuhi keperluan dan mengurangkan kos sara hidup anggota.
  • Aktiviti tidak berunsurkan politik.
  • Modal permulaan dikumpulkan daripada yuran keahlian dan syer anggota.
  • Setiap anggota mempunyai hak suara sama rata dalam membuat keputusan, iaitu konsep satu undi tanpa mengira nilai pegangan syer.
  • Liabiliti anggota terhad kepada modal syer atau yuran yang disumbangkan sahaja.

Prinsip Koperasi (Prinsip Rochdale 1844)

  1. Keanggotaan sukarela dan terbuka.
  2. Kawalan secara demokratik oleh anggota.
  3. Penglibatan anggota dalam kegiatan ekonomi.
  4. Kebebasan autonomi.
  5. Pendidikan, latihan dan maklumat.
  6. Bekerjasama antara koperasi.
  7. Prihatin terhadap komuniti setempat.

Keanggotaan dan Hak Anggota

  • Bilangan anggota minimum ialah 50 orang.
  • Setiap individu tidak boleh memiliki syer melebihi 20 peratus daripada jumlah modal syer koperasi.
  • Hak anggota: mengundi satu undi dalam AGM, terlibat dalam keputusan, mengambil modal syer semula jika keluar, dan menerima pulangan dalam bentuk dividen.

Kelebihan Koperasi

  • Liabiliti terhad, iaitu rugi setakat modal dilaburkan.
  • Pentadbiran secara demokrasi; semua anggota boleh mengundi ALK.
  • Tiada beban cukai kerana dikecualikan daripada cukai.
  • Menawarkan rebat kepada pelanggan koperasi.

Kekurangan Koperasi

  • Kadar pulangan dividen rendah berbanding syarikat pelaburan.
  • Pemilikan syer terhad, iaitu maksimum 20% bagi seorang anggota.
  • Syer tidak boleh dipindah milik kepada orang lain.
  • Pengurusan dan pemilik terpisah; pekerja mungkin kurang dorongan memajukan perniagaan.

Cuba Jawab Dulu

Soalan 1

Apakah dokumen rasmi yang membuktikan sesebuah perniagaan milikan tunggal telah didaftarkan dengan SSM dan berapakah kos bayaran pendaftaran jika menggunakan nama tred?

Soalan 2

Nyatakan dua perbezaan ketara antara rakan kongsi berhad dan rakan kongsi biasa dalam perniagaan perkongsian.

Soalan 3

Mengapakah pemegang saham Syarikat Awam Berhad berisiko kehilangan kawalan terhadap syarikatnya berbanding pemegang saham Syarikat Sendirian Berhad?

Kesalahan Biasa

Menganggap semua rakan kongsi menanggung liabiliti tidak terhad

Murid kerap menulis bahawa setiap rakan kongsi dalam perkongsian mesti menanggung liabiliti tidak terhad.

Betul: rakan kongsi berhad hanya menanggung tanggungan setakat jumlah modal yang disumbangkan.

Menyangka Sdn. Bhd. boleh menjual saham kepada orang awam di Bursa Malaysia

Murid menganggap semua syarikat berhad boleh menjual saham di bursa.

Betul: saham Sdn. Bhd. tidak boleh diniagakan di bursa dan penawarannya terhad kepada keluarga serta rakan sehingga 50 orang sahaja.

Menyangka kuasa mengundi dalam koperasi ditentukan oleh bilangan unit syer

Murid menganggap koperasi sama seperti syarikat berhad, iaitu lebih banyak syer bermakna lebih banyak undi.

Betul: koperasi mengamalkan prinsip demokrasi "satu anggota satu undi" tanpa mengira jumlah syer yang dimiliki.

Menganggap PLT sama seperti perkongsian biasa dari segi undang-undang

Murid menulis PLT hanyalah nama lain bagi perkongsian biasa.

Betul: PLT ialah entiti perniagaan hibrid yang menggabungkan ciri perkongsian dengan syarikat sendirian berhad.

Salah Faham Konsep

Salah Faham

"PLT sama seperti perkongsian biasa dari segi undang-undang."

Fakta Betul

PLT ialah entiti perniagaan hibrid yang menggabungkan ciri perkongsian dengan syarikat sendirian berhad. PLT diiktiraf sebagai entiti berasingan daripada pemiliknya, mempunyai liabiliti terhad, dan mempunyai hayat berterusan walaupun ada rakan kongsi yang meninggal dunia atau muflis.

Ringkasan

  • Milikan Tunggal: Dimiliki oleh 1 orang, modal kecil, liabiliti tidak terhad, tertakluk kepada cukai individu, daftar guna Borang A dan terima Borang D dari SSM.
  • Perkongsian: Dimiliki oleh 2–20 orang (profesion hingga 50 orang), liabiliti tidak terhad kecuali pekongsi berhad atau PLT, dikawal selia di bawah Akta Perkongsian 1961. PLT mempunyai ciri liabiliti terhad dan hayat berterusan.
  • Syarikat Berhad: Entiti berasingan di bawah Akta Syarikat 1965 dengan liabiliti terhad. Sdn. Bhd. mempunyai 2–50 orang, syer tidak diniagakan di Bursa Malaysia, dan kerahsiaan kewangan terjaga. Awam Berhad mempunyai 2 hingga tiada had maksimum, saham diurusniagakan di Bursa Malaysia, dan tiada kerahsiaan maklumat kewangan.
  • Koperasi: Pertubuhan milik bersama sekurang-kurangnya 50 orang, liabiliti terhad, berteraskan Prinsip Rochdale iaitu satu anggota satu undi, pemilikan syer individu maksimum 20%, dan dikecualikan daripada cukai.

Aktiviti Ringkas

Jumlah markah: 8.

A. Kuiz Objektif

1 Apakah borang perakuan yang akan diperoleh oleh pemilik perniagaan milikan tunggal daripada Suruhanjaya Syarikat Malaysia (SSM) setelah pendaftaran perniagaan berjaya dibuat?

2 Antara jenis rakan kongsi berikut, yang manakah menyumbangkan modal dan menanggung liabiliti tidak terhad tetapi TIDAK terlibat secara aktif dalam pengurusan perniagaan?

B. Isi Tempat Kosong

3 Dalam sesebuah koperasi, setiap anggota berhak untuk mengundi mengikut prinsip demokrasi dengan nisbah undi bagi setiap individu tanpa mengira jumlah modal syer yang dimiliki.

4 Bilangan pemegang saham maksimum yang dibenarkan bagi sesebuah Syarikat Sendirian Berhad (Sdn. Bhd.) ialah sebanyak orang.

C. Padankan Bentuk Pemilikan dengan Ciri / Kelebihannya

Seret bentuk pemilikan ke ciri yang betul. Jika menggunakan telefon, tekan bentuk pemilikan dahulu, kemudian tekan kotak padanan.

Bentuk Pemilikan
Milikan Tunggal
Perkongsian Liabiliti Terhad
Syarikat Awam Berhad
Koperasi
Ciri / Kelebihan
1 Pemilik dikenakan cukai pendapatan perseorangan dan menanggung liabiliti tidak terhad secara berseorangan.
2 Menggabungkan ciri perkongsian dengan syarikat sdn bhd serta mempunyai ciri hayat berterusan dan entiti berasingan.
3 Saham syarikat boleh diurusniagakan di Bursa Malaysia secara terbuka tanpa had maksimum pemegang syer.
4 Ditubuhkan secara sukarela dengan konsep milik bersama dan entitinya dikecualikan daripada beban cukai pendapatan.
 

Kata Kunci

Liabiliti Tidak Terhad Liabiliti Terhad Entiti Berasingan Borang D Ekonomi Bidangan Rebat Prinsip Rochdale
The views expressed in the notes here are those of the contributor and don’t necessarily represent the views of Pandai.
Chapter : Tujuan perniagaan dan pemilikan perniagaan
Topic : Bentuk pemilikan perniagaan
Form 4 Perniagaan
Related notes

Report this note
© 2026 Pandai.org All Rights Reserved

Quiz
View video m
Notes
Account