8.4 Susut Nilai dan Susut Nilai Terkumpul
Aset Bukan Semasa seperti kenderaan, mesin dan perabot akan merosot nilainya apabila digunakan dari setahun ke setahun. Kemerosotan nilai ini diiktiraf sebagai belanja susut nilai pada akhir tempoh perakaunan, manakala jumlah yang terhimpun sejak aset mula digunakan direkodkan sebagai susut nilai terkumpul.
Objektif Pembelajaran
- Menerangkan maksud Susut Nilai dan Susut Nilai Terkumpul.
- Menerangkan sebab berlakunya Susut Nilai terhadap Aset Bukan Semasa.
- Menyenaraikan dan menerangkan kaedah pengiraan Susut Nilai.
- Menghitung Susut Nilai berdasarkan kaedah garis lurus, baki berkurangan dan penilaian semula.
- Merekodkan Susut Nilai dan Susut Nilai Terkumpul dalam Jurnal Am dan lejar.
- Merekodkan Susut Nilai ke dalam Akaun Untung Rugi.
- Menunjukkan Susut Nilai Terkumpul dalam Penyata Kedudukan Kewangan.
- Menyatakan faktor yang perlu dipertimbangkan dalam pemilihan kaedah Susut Nilai.
- Menerangkan kesan penggunaan kaedah penentuan Susut Nilai yang berlainan terhadap Penyata Kewangan dengan menunjukkan contoh berkaitan.
Satu Catatan Bergu, Dua Destinasi Berbeza
Akaun Susut Nilai berakhir dalam Akaun Untung Rugi, manakala Akaun Susut Nilai Terkumpul berakhir dalam Penyata Kedudukan Kewangan.
Penerangan Ringkas
Apakah susut nilai, susut nilai terkumpul, nilai skrap dan nilai buku?
Susut Nilai
- ialah nilai Aset Bukan Semasa yang susut dalam tahun kewangan semasa.
- Belanja yang mengurangkan nilai Aset Bukan Semasa pada tahun semasa perakaunan.
- Dikategorikan sebagai belanja dalam tempoh perakaunan semasa dan mengurangkan untung bersih.
- Susut nilai akan dikira pada akhir tempoh perakaunan.
Susut Nilai Terkumpul
- ialah jumlah susut nilai yang terkumpul sepanjang tempoh penggunaan aset.
- Mengurangkan nilai Aset Bukan Semasa yang berkaitan dalam Penyata Kedudukan Kewangan.
Sebab berlakunya susut nilai
- Faktor keusangan, iaitu keadaan fizikal yang semakin pudar, lusuh dan buruk.
- Perubahan teknologi yang mengakibatkan aset tersebut ketinggalan zaman, sebagai contoh komputer.
- Banjir dan kebakaran.
Nilai skrap dan nilai buku
ialah nilai akhir hayat Aset Bukan Semasa tersebut.
Nilai Buku = Kos Aset Bukan Semasa − Susut Nilai Terkumpul
Tiga Kaedah Pengiraan Susut Nilai
Kaedah garis lurus, kaedah baki berkurangan dan kaedah penilaian semula.
| Kaedah | Ciri utama | Rumus |
|---|---|---|
| Kaedah Garis Lurus | Dikenali sebagai kaedah ansuran tetap atau kaedah atas kos. Susut nilai dikira pada kadar yang sama sehingga akhir tempoh penggunaan aset, jadi amaunnya sama setiap tahun. | % Susut Nilai × Kos Aset Bukan Semasa × Tempoh Masa |
| Kaedah Baki Berkurangan | Dikira berdasarkan satu kadar yang tetap ke atas nilai buku Aset Bukan Semasa pada akhir tempoh perakaunan. Amaun susut nilai setiap tahun akan berkurang kerana nilai buku semakin berkurangan. | % Susut Nilai × (Kos Aset Bukan Semasa − Susut Nilai Terkumpul) × Tempoh Masa |
| Kaedah Penilaian Semula | Digunakan apabila maklumat perakaunan tidak lengkap. Susut nilai dihitung dengan membandingkan nilai aset pada awal tempoh dengan nilai aset pada akhir tempoh perakaunan. | Baki Awal Aset + Belian Aset Baharu − Baki Akhir Aset |
Rumus kaedah garis lurus apabila nilai skrap diberi
Susut Nilai = (Kos Aset Bukan Semasa − Nilai Skrap) ÷ Usia Guna
Contoh: sebuah mesin berharga RM24 000 dijangka mempunyai nilai skrap RM4 000 selepas selama 5 tahun.
Contoh kaedah penilaian semula
Baki alatan kilang pada 1 Januari 2026 ialah RM3 200. Belian alatan kilang baharu sepanjang tahun 2026 ialah RM1 500. Pada 31 Disember 2026, alatan kilang dinilai semula pada RM3 900.
Tempoh masa apabila aset dibeli pertengahan tahun
Sebuah mesin berharga RM18 000 dibeli pada 1 Oktober 2026 dan disusutnilaikan 10% setahun mengikut kaedah garis lurus. Tempoh perakaunan berakhir pada 31 Disember.
Kesan Kaedah Berlainan terhadap Penyata Kewangan
Ilustrasi asli: Perniagaan Perabot Indah Maju membeli sebuah kenderaan berharga RM50 000 pada 1 Januari 2026. Kadar susut nilai ialah 20% setahun.
| Tahun berakhir | Susut Nilai (RM) | Susut Nilai Terkumpul (RM) | Nilai Buku (RM) |
|---|---|---|---|
| 31 Disember 2026 | 10 000 | 10 000 | 40 000 |
| 31 Disember 2027 | 10 000 | 20 000 | 30 000 |
| 31 Disember 2028 | 10 000 | 30 000 | 20 000 |
| Tahun berakhir | Pengiraan | Susut Nilai (RM) | Susut Nilai Terkumpul (RM) | Nilai Buku (RM) |
|---|---|---|---|---|
| 31 Disember 2026 | 20% × (50 000 − 0) | 10 000 | 10 000 | 40 000 |
| 31 Disember 2027 | 20% × (50 000 − 10 000) | 8 000 | 18 000 | 32 000 |
| 31 Disember 2028 | 20% × (50 000 − 18 000) | 6 400 | 24 400 | 25 600 |
Apakah kesannya?
Pada tahun pertama, kedua-dua kaedah memberikan susut nilai yang sama, iaitu RM10 000, kerana susut nilai terkumpul masih sifar. Mulai tahun kedua, kaedah baki berkurangan memberikan belanja susut nilai yang lebih kecil, jadi untung bersih yang dilaporkan dalam Akaun Untung Rugi menjadi lebih tinggi dan nilai buku kenderaan dalam Penyata Kedudukan Kewangan juga lebih tinggi berbanding kaedah garis lurus.
Faktor pemilihan kaedah susut nilai
Tempoh aset tersebut dijangka digunakan oleh perniagaan.
Cara dan kekerapan aset itu digunakan dalam operasi perniagaan.
Manfaat yang dijangka diterima oleh perniagaan daripada aset tersebut.
Supaya perbandingan antara tempoh perakaunan syarikat dan perbandingan antara syarikat dapat dibuat.
Penggunaan kaedah susut nilai boleh berbeza antara satu jenis Aset Bukan Semasa dengan satu jenis Aset Bukan Semasa yang lain.
Merekodkan Susut Nilai dalam Jurnal Am dan Lejar
Contoh berikut meneruskan ilustrasi kenderaan RM50 000 mengikut kaedah garis lurus, bagi tahun kedua iaitu tahun berakhir 31 Disember 2027.
Catatan bergu susut nilai
Catatan bergu bagi merekodkan susut nilai adalah dengan mendebitkan Akaun Susut Nilai dan mengkreditkan Akaun Susut Nilai Terkumpul.
Perhatikan bahawa Akaun Kenderaan sendiri tidak disentuh. Akaun aset kekal pada nilai kosnya, iaitu RM50 000.
| Tarikh | Butir | Fol | Debit (RM) | Kredit (RM) |
|---|---|---|---|---|
| 2027 Dis 31 | Susut Nilai Kenderaan | LA9 | 10 000 | – |
| Susut Nilai Terkumpul Kenderaan | LA10 | – | 10 000 | |
| (Merekodkan susut nilai kenderaan bagi tahun berakhir 31 Disember 2027) | ||||
| Debit (Dt) | Kredit (Kt) | ||||||
|---|---|---|---|---|---|---|---|
| Tarikh | Butir | Fol | RM | Tarikh | Butir | Fol | RM |
| 2027 Jan 1 | Baki b/b | 50 000 | 2027 Dis 31 | Baki h/b | 50 000 | ||
| 50 000 | 50 000 | ||||||
| 2028 Jan 1 | Baki b/b | 50 000 | |||||
| Debit (Dt) | Kredit (Kt) | ||||||
|---|---|---|---|---|---|---|---|
| Tarikh | Butir | Fol | RM | Tarikh | Butir | Fol | RM |
| 2027 Dis 31 | Susut Nilai Terkumpul Kenderaan | JA2 | 10 000 | 2027 Dis 31 | Akaun Untung Rugi | 10 000 | |
| 10 000 | 10 000 | ||||||
| Debit (Dt) | Kredit (Kt) | ||||||
|---|---|---|---|---|---|---|---|
| Tarikh | Butir | Fol | RM | Tarikh | Butir | Fol | RM |
| 2027 Dis 31 | Baki h/b | 20 000 | 2027 Jan 1 | Baki b/b | 10 000 | ||
| 2027 Dis 31 | Susut Nilai Kenderaan | JA2 | 10 000 | ||||
| 20 000 | 20 000 | ||||||
| 2028 Jan 1 | Baki b/b | 20 000 | |||||
Petikan Akaun Untung Rugi bagi tahun berakhir 31 Disember 2027
Hanya susut nilai bagi tahun semasa dicaj sebagai belanja.
Petikan Penyata Kedudukan Kewangan pada 31 Disember 2027
Susut nilai terkumpul ditolak daripada kos aset di bawah Aset Bukan Semasa.
Cuba Jawab Dulu
Fikirkan jawapan dalam hati dahulu sebelum menekan butang semak. Bahagian ini tidak dikira markah.
Soalan 1
Apakah perbezaan antara Susut Nilai dengan Susut Nilai Terkumpul?
Soalan 2
Mengapakah amaun susut nilai mengikut kaedah baki berkurangan semakin berkurang setiap tahun?
Soalan 3
Bilakah kaedah penilaian semula digunakan?
Kesalahan Biasa
Empat kesilapan yang kerap berlaku dalam topik ini.
Mengkreditkan terus Akaun Aset
Susut nilai dikreditkan dalam Akaun Kenderaan sehingga baki akaun aset itu berkurangan setiap tahun.
Betul: kreditkan Akaun Susut Nilai Terkumpul. Akaun Kenderaan kekal pada nilai kos, dan pengurangan ditunjukkan dalam Penyata Kedudukan Kewangan sahaja.Mengira peratus atas kos dalam kaedah baki berkurangan
Tahun kedua dikira sebagai 20% × RM50 000, memberikan RM10 000 sekali lagi.
Betul: tahun kedua dikira 20% × (RM50 000 − RM10 000) = RM8 000, iaitu atas nilai buku, bukan atas kos.Mengabaikan tempoh masa
Aset yang dibeli pada pertengahan tahun disusutnilaikan untuk satu tahun penuh.
Betul: darabkan dengan pecahan bulan yang berkaitan. Aset yang dibeli pada 1 Oktober disusutnilaikan untuk 3/12 tahun sahaja.Memindahkan Akaun Susut Nilai Terkumpul ke Akaun Untung Rugi
Baki terkumpul sebanyak RM20 000 dicaj sebagai belanja tahun semasa.
Betul: hanya Akaun Susut Nilai bagi tahun semasa dipindahkan ke Akaun Untung Rugi. Akaun Susut Nilai Terkumpul diseimbangkan sebagai baki h/b.Salah Faham Konsep
"Susut nilai bermaksud perniagaan mengeluarkan wang tunai untuk menampung kemerosotan aset."
Susut nilai ialah belanja yang tidak melibatkan aliran keluar tunai. Catatannya hanya mendebitkan Akaun Susut Nilai dan mengkreditkan Akaun Susut Nilai Terkumpul, jadi tiada Akaun Tunai atau Akaun Bank yang terlibat. Kesannya ialah mengurangkan untung bersih sahaja.
"Susut Nilai dan Susut Nilai Terkumpul ialah perkara yang sama kerana kedua-duanya mengurangkan nilai aset."
Kedua-duanya berbeza. Susut Nilai ialah belanja bagi tahun kewangan semasa sahaja dan dipindahkan ke Akaun Untung Rugi setiap tahun. Susut Nilai Terkumpul ialah himpunan susut nilai sepanjang tempoh penggunaan aset, dan bakinya dibawa ke tahun berikutnya serta ditolak daripada kos aset dalam Penyata Kedudukan Kewangan.
Ringkasan
- Susut nilai ialah nilai Aset Bukan Semasa yang susut dalam tahun kewangan semasa dan dikategorikan sebagai belanja yang mengurangkan untung bersih.
- Susut nilai terkumpul ialah jumlah susut nilai sepanjang tempoh penggunaan aset dan ia mengurangkan nilai Aset Bukan Semasa yang berkaitan.
- Tiga kaedah pengiraan ialah garis lurus, baki berkurangan dan penilaian semula.
- Catatan bergu susut nilai ialah debit Akaun Susut Nilai dan kredit Akaun Susut Nilai Terkumpul; Akaun aset kekal pada kos.
- Akaun Susut Nilai ditutup ke Akaun Untung Rugi, manakala Akaun Susut Nilai Terkumpul ditolak daripada kos aset dalam Penyata Kedudukan Kewangan untuk mendapatkan nilai buku.
Aktiviti Ringkas
Jumlah markah: 8.
A. Kuiz Objektif
B. Isi Tempat Kosong
3 Nilai akhir hayat sesuatu Aset Bukan Semasa dikenali sebagai nilai .
4 Kos Aset Bukan Semasa tolak Susut Nilai Terkumpul bersamaan dengan nilai aset tersebut.
C. Padankan Istilah dengan Rumusnya
Seret istilah ke rumus yang betul. Jika menggunakan telefon, tekan istilah dahulu, kemudian tekan kotak padanan.
