Quick Notes

Quick Notes

Prinsip Perakaunan Chapter 8: Pelarasan tarikh imbangan dan penyediaan penyata kewangan milikan tunggal
8.3
8.3 Hutang Lapuk, Hutang Lapuk Terpulih dan Peruntukan Hutang Ragu
PRINSIP PERAKAUNAN • Tingkatan 4 • Bab 8: Pelarasan pada Tarikh Imbangan dan Penyediaan Penyata Kewangan Milikan Tunggal

8.3 Hutang Lapuk, Hutang Lapuk Terpulih dan Peruntukan Hutang Ragu

Apabila perniagaan menjalankan urus niaga jualan secara kredit, ada tiga perkara yang perlu diambil kira dan diselaraskan pada akhir tempoh perakaunan, iaitu hutang lapuk, hutang lapuk terpulih dan peruntukan hutang ragu. Ketiga-tiganya mempengaruhi Akaun Untung Rugi dan nilai Akaun Belum Terima yang dilaporkan dalam Penyata Kedudukan Kewangan.

Objektif Pembelajaran

  • Menerangkan maksud Hutang Lapuk, Hutang Lapuk Terpulih dan Peruntukan Hutang Ragu.
  • Menyenaraikan sebab berlakunya Hutang Lapuk dan Hutang Lapuk Terpulih.
  • Menerangkan keperluan mewujudkan Peruntukan Hutang Ragu.
  • Menghitung Peruntukan Hutang Ragu berdasarkan nilai Akaun Belum Terima Bersih.
  • Merekodkan Akaun Belum Terima, Hutang Ragu, Peruntukan Hutang Ragu dan Hutang Lapuk Terpulih dalam Jurnal Am dan lejar.
  • Merekodkan Hutang Ragu, Hutang Lapuk dan Hutang Lapuk Terpulih dalam Akaun Untung Rugi.
  • Menunjukkan Peruntukan Hutang Ragu dalam Penyata Kedudukan Kewangan.
  • Menerangkan kesan sekiranya Peruntukan Hutang Ragu tidak diwujudkan walaupun terdapat urus niaga jualan kredit.
  • Menerangkan kesan ke atas Peruntukan Hutang Ragu sedia ada sekiranya tiada baki dalam Akaun Belum Terima.

Tiga Pelarasan Jualan Kredit dan Ke Mana Setiap Satu Pergi

Satu daripadanya ialah belanja, satu lagi ialah hasil, dan yang ketiga mengurangkan nilai Akaun Belum Terima.

Tiga Pelarasan Jualan Kredit pada Akhir Tempoh Perakaunan Satu bar di bahagian atas menyatakan urus niaga jualan secara kredit. Daripadanya turun tiga cabang kepada tiga kotak, iaitu Hutang Lapuk di kiri, Hutang Lapuk Terpulih di tengah dan Peruntukan Hutang Ragu di kanan. Setiap kotak mengandungi takrifan ringkas dan satu jalur berwarna di bahagian bawahnya yang menyatakan kesan perakaunan item itu. Urus niaga jualan secara kredit — tiga perkara diselaraskan pada akhir tempoh Hutang Lapuk Hutang yang tidak dapatdikutip daripada AkaunBelum Terima. BELANJADidebitkan dalam AkaunUntung Rugi Hutang Lapuk Terpulih Hutang yang telah dihapuskira tetapi dijelaskansemula kemudian. HASILDikreditkan dalam AkaunUntung Rugi Peruntukan Hutang Ragu Anggaran amaun yang tidakdapat dikutip daripadaAkaun Belum Terima. ANGGARANDitolak daripada AkaunBelum Terima dalam PenyataKedudukan Kewangan
Rajah 8.3 Tiga pelarasan jualan kredit dan kesan perakaunan setiap satu

Penerangan Ringkas

Maksud setiap istilah dan catatan bergu asasnya.

Hutang Lapuk

  • ialah hutang yang tidak dapat dikutip daripada .
  • Direkodkan sebagai belanja perniagaan dalam Akaun Untung Rugi.

Catatan bergu: debit Hutang Lapuk, kredit Akaun Belum Terima.

Hutang Lapuk Terpulih

  • ialah hutang yang telah dihapus kira sebagai hutang lapuk tetapi dapat dijelaskan semula oleh Akaun Belum Terima.
  • Direkodkan sebagai hasil perniagaan dalam Akaun Untung Rugi.

Catatan bergu: debit Bank atau Tunai, kredit Hutang Lapuk Terpulih.

Peruntukan Hutang Ragu

  • Satu anggaran amaun yang tidak dapat dikutip daripada Akaun Belum Terima.
  • Peruntukan Hutang Ragu akan mengurangkan jumlah Akaun Belum Terima dalam Penyata Kedudukan Kewangan.
  • ini merupakan belanja perniagaan.

Catatan bergu semasa diwujudkan: debit Hutang Ragu, kredit Peruntukan Hutang Ragu.

Sebab berlakunya hutang lapuk

Hutang lapuk berlaku disebabkan penghutang:

Tidak mampu untuk membayar hutang

Kedudukan kewangan penghutang tidak membenarkan hutang itu dijelaskan.

Tidak dapat dikesan atau menghilangkan diri

Perniagaan tidak dapat mengesan penghutang untuk menuntut bayaran.

Meninggal dunia

Hutang tidak dapat dikutip selepas kematian penghutang.

Muflis atau bankrap

Penghutang diisytiharkan muflis, jadi hutangnya dihapus kira.

Ringkasan catatan bergu bagi ketiga-tiga pelarasan
Urus niaga Akaun didebit Akaun dikredit Kesan dalam Akaun Untung Rugi
Hutang lapuk Hutang Lapuk Akaun Belum Terima Belanja (debit)
Hutang lapuk terpulih Bank atau Tunai Hutang Lapuk Terpulih Hasil (kredit)
Mewujudkan peruntukan hutang ragu Hutang Ragu Peruntukan Hutang Ragu Belanja (debit)
Pertambahan peruntukan hutang ragu Pertambahan Peruntukan Hutang Ragu Peruntukan Hutang Ragu Belanja (debit)
Pengurangan peruntukan hutang ragu Peruntukan Hutang Ragu Pengurangan Peruntukan Hutang Ragu Hasil (kredit)

Merekodkan Hutang Lapuk

Ilustrasi asli: Perniagaan Kraf Seri Wangi, tempoh perakaunan berakhir 31 Disember 2026. Puan Lina berhutang RM800 tetapi telah menghilangkan diri, jadi hutangnya dihapus kira.

Jurnal Am (JA1) — merekodkan hutang lapuk pada 31 Disember 2026
Tarikh Butir Fol Debit (RM) Kredit (RM)
2026 Dis 31 Hutang Lapuk LA12 800 –
  Akaun Belum Terima: Puan Lina LA05 – 800
  (Merekodkan hutang lapuk)
Akaun Belum Terima: Puan Lina (LA05) — bakinya dihapuskan sepenuhnya
Debit (Dt) Kredit (Kt)
Tarikh Butir Fol RM Tarikh Butir Fol RM
2026 Jan 1 Baki b/b   800 2026 Dis 31 Hutang Lapuk JA1 800
      800       800
Akaun Hutang Lapuk (LA12) — dipindahkan ke Akaun Untung Rugi sebagai belanja
Debit (Dt) Kredit (Kt)
Tarikh Butir Fol RM Tarikh Butir Fol RM
2026 Dis 31 Akaun Belum Terima: Puan Lina JA1 800 2026 Dis 31 Akaun Untung Rugi   800
      800       800

Kesan ke atas baki Akaun Belum Terima

Baki keseluruhan Akaun Belum Terima Perniagaan Kraf Seri Wangi pada 31 Disember 2026 sebelum pelarasan ialah RM24 000. Selepas hutang lapuk RM800 dihapus kira, baki yang akan dibawa ke Penyata Kedudukan Kewangan ialah:

Akaun Belum Terima = RM24 000 Tolak Hutang Lapuk = RM800 Akaun Belum Terima Bersih = RM23 200

Merekodkan Hutang Lapuk Terpulih

Pada 31 Disember 2027, Puan Lina menjelaskan semula RM500 daripada hutang yang telah dihapus kira pada tahun 2026, dengan cek.

Mengapa Akaun Belum Terima tidak disentuh?

Hutang Puan Lina telah dihapus kira sepenuhnya pada tahun 2026, jadi akaunnya sudah tiada baki. Bayaran yang diterima pada tahun 2027 bukan lagi kutipan daripada Akaun Belum Terima, sebaliknya satu hasil baharu bagi tahun semasa.

Jurnal Am (JA2) — merekodkan hutang lapuk terpulih pada 31 Disember 2027
Tarikh Butir Fol Debit (RM) Kredit (RM)
2027 Dis 31 Bank BT1 500 –
  Hutang Lapuk Terpulih LA18 – 500
  (Merekodkan hutang lapuk terpulih)
Akaun Hutang Lapuk Terpulih (LA18) — dipindahkan ke Akaun Untung Rugi sebagai hasil
Debit (Dt) Kredit (Kt)
Tarikh Butir Fol RM Tarikh Butir Fol RM
2027 Dis 31 Akaun Untung Rugi   500 2027 Dis 31 Bank BT1 500
      500       500

Peruntukan Hutang Ragu

Cara menghitungnya, dan tiga keadaan yang boleh berlaku: diwujudkan, bertambah atau berkurang.

Peruntukan Hutang Ragu = Kadar Peruntukan Hutang Ragu × Akaun Belum Terima Bersih

Akaun Belum Terima Bersih = Akaun Belum Terima − Hutang Lapuk

Kadar peruntukan

Kadar atau peratus Peruntukan Hutang Ragu adalah berbeza mengikut keperluan perniagaan. Biasanya ia ditentukan berdasarkan pengalaman, latar belakang, kedudukan kewangan dan keupayaan Akaun Belum Terima membayar balik hutang.

Keadaan 1: Peruntukan baharu diwujudkan

Perniagaan Kraf Seri Wangi mewujudkan Peruntukan Hutang Ragu pada kadar 4% setahun atas Akaun Belum Terima Bersih pada 31 Disember 2026.

Akaun Belum Terima Bersih = RM24 000 − RM800 = RM23 200 Peruntukan Hutang Ragu = 4% × RM23 200 = RM928
Jurnal Am (JA1) — mewujudkan peruntukan hutang ragu pada 31 Disember 2026
Tarikh Butir Fol Debit (RM) Kredit (RM)
2026 Dis 31 Hutang Ragu LA14 928 –
  Peruntukan Hutang Ragu LA15 – 928
  (Merekodkan hutang ragu)

Keadaan 2 dan 3: Peruntukan diselaraskan bagi tempoh seterusnya

Hanya beza antara peruntukan baharu dengan peruntukan sedia ada direkodkan dalam Akaun Untung Rugi, bukan keseluruhan peruntukan baharu.

Perniagaan Kraf Seri Wangi — Peruntukan Hutang Ragu pada kadar 4% setahun
Tahun berakhir Akaun Belum Terima Bersih (RM) Peruntukan 4% (RM) Perubahan berbanding tahun sebelum Layanan dalam Akaun Untung Rugi
31 Disember 2026 23 200 928 Peruntukan baharu diwujudkan Hutang Ragu RM928 (debit)
31 Disember 2027 30 000 1 200 Pertambahan RM272 (1 200 − 928) Pertambahan Peruntukan Hutang Ragu RM272 (debit)
31 Disember 2028 20 000 800 Pengurangan RM400 (1 200 − 800) Pengurangan Peruntukan Hutang Ragu RM400 (kredit)
Akaun Peruntukan Hutang Ragu (LA15) — bakinya dibawa ke tempoh perakaunan berikutnya
Debit (Dt) Kredit (Kt)
Tarikh Butir Fol RM Tarikh Butir Fol RM
2026 Dis 31 Baki h/b   928 2026 Dis 31 Hutang Ragu JA1 928
      928       928
2027 Dis 31 Baki h/b   1 200 2027 Jan 1 Baki b/b   928
        2027 Dis 31 Pertambahan Peruntukan Hutang Ragu JA2 272
      1 200       1 200
2028 Dis 31 Pengurangan Peruntukan Hutang Ragu JA3 400 2028 Jan 1 Baki b/b   1 200
2028 Dis 31 Baki h/b   800        
      1 200       1 200
        2029 Jan 1 Baki b/b   800
Petikan Akaun Untung Rugi Perniagaan Kraf Seri Wangi bagi tahun berakhir 31 Disember 2027
Debit (Dt) — Belanja Kredit (Kt) — Hasil
Butir RM Butir RM
Pertambahan Peruntukan Hutang Ragu 272 Hutang Lapuk Terpulih 500
Petikan Penyata Kedudukan Kewangan Perniagaan Kraf Seri Wangi
Aset Semasa Pada 31 Dis 2026 (RM) Pada 31 Dis 2027 (RM)
Akaun Belum Terima 23 200 30 000
Tolak Peruntukan Hutang Ragu (928) (1 200)
Nilai yang dijangka boleh dikutip 22 272 28 800

Kesan jika peruntukan tidak diwujudkan

Jika perniagaan menjalankan jualan secara kredit tetapi tidak mewujudkan Peruntukan Hutang Ragu, anggaran hutang yang mungkin tidak dapat dikutip tidak dicaj sebagai belanja. Oleh itu untung bersih dilaporkan terlebih tinggi, dan Akaun Belum Terima dalam Penyata Kedudukan Kewangan dinyatakan pada nilai yang terlebih tinggi daripada nilai yang benar-benar dijangka boleh dikutip.

Kesan jika tiada baki dalam Akaun Belum Terima

Jika tiada lagi baki dalam Akaun Belum Terima pada akhir tempoh, Akaun Belum Terima Bersih ialah sifar, jadi peruntukan yang diperlukan juga sifar. Keseluruhan baki Peruntukan Hutang Ragu sedia ada perlu dihapuskan sebagai Pengurangan Peruntukan Hutang Ragu dan dikreditkan dalam Akaun Untung Rugi.

Cuba Jawab Dulu

Fikirkan jawapan dalam hati dahulu sebelum menekan butang semak. Bahagian ini tidak dikira markah.

Soalan 1

Apakah perbezaan antara hutang lapuk dengan hutang ragu?

Soalan 2

Mengapakah hutang lapuk terpulih direkodkan sebagai hasil dan bukan sebagai pengurangan belanja?

Soalan 3

Baki Akaun Belum Terima ialah RM12 000 dan hutang lapuk sebanyak RM500 masih belum dihapus kira. Berapakah Peruntukan Hutang Ragu pada kadar 5%?

Kesalahan Biasa

Empat kesilapan yang kerap berlaku dalam topik ini.

Mengira peruntukan atas Akaun Belum Terima kasar

Kadar peruntukan didarabkan terus dengan baki Akaun Belum Terima tanpa menolak hutang lapuk yang belum dihapus kira.

Betul: hapus kira hutang lapuk dahulu. Peruntukan Hutang Ragu = kadar × Akaun Belum Terima Bersih, iaitu Akaun Belum Terima tolak Hutang Lapuk.

Mencatatkan keseluruhan peruntukan baharu setiap tahun

Peruntukan penuh RM1 200 bagi tahun 2027 dicaj sebagai belanja walaupun peruntukan RM928 sudah wujud.

Betul: hanya beza antara kedua-duanya dicatatkan, iaitu Pertambahan Peruntukan Hutang Ragu RM272. Peruntukan sedia ada kekal dalam Akaun Peruntukan Hutang Ragu.

Mengkreditkan Akaun Belum Terima semasa hutang lapuk terpulih

Bayaran yang diterima daripada penghutang yang hutangnya telah dihapus kira direkodkan sebagai kutipan biasa daripada Akaun Belum Terima.

Betul: debit Bank atau Tunai dan kredit Hutang Lapuk Terpulih. Akaun Belum Terima tidak disentuh kerana bakinya telah dihapus kira.

Menutup Akaun Peruntukan Hutang Ragu ke Akaun Untung Rugi

Baki Akaun Peruntukan Hutang Ragu dipindahkan ke Akaun Untung Rugi seperti akaun belanja biasa.

Betul: Akaun Peruntukan Hutang Ragu diseimbangkan sebagai baki h/b dan dibawa ke tempoh berikutnya. Hanya Hutang Ragu, Pertambahan atau Pengurangan Peruntukan Hutang Ragu dipindahkan ke Akaun Untung Rugi.

Salah Faham Konsep

Salah Faham

"Hutang lapuk dan hutang ragu adalah perkara yang sama kerana kedua-duanya hutang yang tidak dibayar."

Fakta Betul

Kedua-duanya berbeza. Hutang lapuk sudah pasti tidak dapat dikutip, jadi Akaun Belum Terima dikreditkan dan bakinya hilang. Hutang ragu hanyalah anggaran; Akaun Belum Terima kekal dan satu Peruntukan Hutang Ragu diwujudkan untuk menolaknya dalam Penyata Kedudukan Kewangan.

Salah Faham

"Pengurangan Peruntukan Hutang Ragu bermakna perniagaan mengalami kerugian pada tahun itu."

Fakta Betul

Sebaliknya. Pengurangan Peruntukan Hutang Ragu dikreditkan dalam Akaun Untung Rugi, jadi ia menambah untung bersih. Ia berlaku apabila peruntukan yang diperlukan pada tahun semasa lebih rendah daripada peruntukan sedia ada, iaitu risiko hutang tidak dapat dikutip telah berkurang.

Ringkasan

  • Hutang lapuk ialah hutang yang tidak dapat dikutip daripada Akaun Belum Terima dan direkodkan sebagai belanja: debit Hutang Lapuk, kredit Akaun Belum Terima.
  • Hutang lapuk terpulih ialah hutang yang telah dihapus kira tetapi dijelaskan semula, dan direkodkan sebagai hasil: debit Bank atau Tunai, kredit Hutang Lapuk Terpulih.
  • Peruntukan Hutang Ragu = kadar × Akaun Belum Terima Bersih, dan Akaun Belum Terima Bersih ialah Akaun Belum Terima tolak Hutang Lapuk.
  • Selepas peruntukan wujud, hanya pertambahan (debit Akaun Untung Rugi) atau pengurangan (kredit Akaun Untung Rugi) direkodkan, bukan keseluruhan peruntukan baharu.
  • Akaun Peruntukan Hutang Ragu tidak ditutup; bakinya dibawa ke tempoh berikutnya dan ditolak daripada Akaun Belum Terima dalam Penyata Kedudukan Kewangan.

Aktiviti Ringkas

Jumlah markah: 8.

A. Kuiz Objektif

1 Puan Aida, seorang Akaun Belum Terima, telah diisytiharkan muflis dan hutangnya sebanyak RM600 dihapus kira. Apakah catatan bergu yang betul?
2 Baki Akaun Belum Terima ialah RM18 000 dan hutang lapuk sebanyak RM1 000 masih belum dihapus kira. Peruntukan Hutang Ragu ialah 5% atas Akaun Belum Terima Bersih. Berapakah Peruntukan Hutang Ragu?

B. Isi Tempat Kosong

3 Hutang yang tidak dapat dikutip daripada Akaun Belum Terima dikenali sebagai hutang .

4 Hutang Lapuk Terpulih direkodkan sebagai perniagaan dalam Akaun Untung Rugi.

C. Padankan Item dengan Layanan Perakaunannya

Seret item ke layanan perakaunan yang betul. Jika menggunakan telefon, tekan item dahulu, kemudian tekan kotak padanan.

Item
Pengurangan Peruntukan Hutang Ragu
Hutang Lapuk
Pertambahan Peruntukan Hutang Ragu
Hutang Lapuk Terpulih
Layanan perakaunan
1 Belanja yang direkodkan apabila hutang tidak dapat dikutip daripada Akaun Belum Terima.
2 Hasil yang direkodkan apabila hutang yang telah dihapus kira dijelaskan semula.
3 Didebitkan dalam Akaun Untung Rugi apabila peruntukan baharu lebih tinggi daripada peruntukan sedia ada.
4 Dikreditkan dalam Akaun Untung Rugi apabila peruntukan baharu lebih rendah daripada peruntukan sedia ada.
 

Kata Kunci

Hutang Lapuk Hutang Lapuk Terpulih Peruntukan Hutang Ragu Hutang Ragu Akaun Belum Terima Bersih Akaun Belum Terima Pertambahan Peruntukan Pengurangan Peruntukan Penghutang