Jenis-jenis Pekerjaan Mengikut Sektor Ekonomi
Sektor utama melibatkan pengeluaran secara langsung daripada alam semula jadi tanpa mengubah suai bentuk barang. Aktiviti merangkumi penternakan, perikanan, perlombongan dan kuari, pertanian, serta perhutanan. Contoh pekerjaan ialah petani, nelayan, dan pembalak.
Sektor kedua melibatkan aktiviti pemprosesan bahan mentah kepada barang separuh siap dan barang siap. Ia terdiri daripada aktiviti perkilangan dan pembinaan. Contoh pekerjaan ialah operator pengeluaran, pelukis pelan, pengurus kilang, jurutera, pengurus projek, buruh binaan, dan juruteknologi makanan.
Sektor ketiga menyediakan perkhidmatan dan bertindak sebagai pelengkap kepada sektor utama dan sektor kedua. Tiga jenis perkhidmatan utama ialah perkhidmatan pengeluar, perkhidmatan awam, dan perkhidmatan lain. Contoh pekerjaan ialah guru, penyanyi, pramugari, pegawai bank, dan ejen insurans.
Kepentingan Setiap Sektor Mengikut Trend di Malaysia
Perubahan corak pekerjaan berpunca daripada perubahan struktur ekonomi negara yang dibahagikan kepada enam fasa jangka masa.
1
Awal Kemerdekaan
Malaysia merupakan pembekal utama bahan mentah seperti bijih timah dan getah kepada negara perindustrian. Sebahagian besar guna tenaga tertumpu dalam sektor pertanian dan perlombongan. Aktiviti perkilangan terhad menyebabkan barang pengguna diimport, khususnya dari Britain.
2
1960-an
Kerajaan melaksanakan dasar mempelbagaikan ekonomi dengan tumpuan beralih kepada sektor kedua dan ketiga. Industri penggantian import digalakkan, khususnya industri ringan. Akta galakan pelaburan diperkenalkan dengan insentif taraf perintis dan elaun pelaburan bagi menarik pelabur asing.
3
1970-an
Tanaman komersial baharu seperti kelapa sawit dan koko diperkenalkan. Penemuan telaga minyak di pesisir pantai Sarawak membuka lembaran baharu sektor perlombongan, dan Petronas ditubuhkan pada 17 Ogos 1974. Dasar industri berorientasikan eksport membuka banyak peluang pekerjaan di sektor kedua.
4
1980-an
Dasar perindustrian berat dilancarkan dengan projek domestik berskala besar, teknologi tinggi, modal tinggi, dan kerjasama dengan syarikat Jepun, contohnya penubuhan Proton pada 7 Mei 1983. Malaysia menjadi pengeluar sarung tangan getah dan semikonduktor terbesar dunia.
5
1990-an
Wawasan 2020 membawa peralihan kepada ekonomi berasaskan pengetahuan (K-ekonomi) daripada ekonomi berasaskan pengeluaran (P-ekonomi). Inisiatif termasuk Koridor Raya Multimedia (MSC), pembangunan R&D dalam sains dan teknologi, serta dasar penswastaan.
6
2000 Hingga Kini
Program Transformasi Negara (NTP) 2010 dilaksanakan dan lima wilayah koridor ekonomi dibangunkan. Sektor ketiga atau perkhidmatan menjadi pemacu utama ekonomi negara.
Jadual 1: Trend Guna Tenaga Mengikut Sektor di Malaysia (1960–2014)
| Sektor |
1960 |
2000 |
2014 |
| Sektor Utama |
62.3% |
17.0% |
12.9% |
| Sektor Kedua |
12.3% |
31.7% |
25.8% |
| Sektor Ketiga |
25.3% |
51.3% |
61.3% |
Faktor-faktor yang Mempengaruhi Pemilihan Pekerjaan
Upah ditentukan oleh kelayakan akademik, risiko pekerjaan, pengalaman atau kemahiran, kesatuan sekerja, serta permintaan dan penawaran buruh.
Faedah sampingan merangkumi tempat tinggal, pakej percutian, faedah persaraan, skim insurans, kemudahan penjagaan anak, diskaun belian barang syarikat, kemudahan melanjutkan pelajaran, pinjaman kenderaan atau perumahan, cuti bersalin atau kecemasan, serta elaun perumahan, lebih masa, pengangkutan dan makanan.
Jaminan kerja merujuk kepada kestabilan pekerjaan tanpa risiko mudah diberhentikan. Sektor awam mempunyai jaminan lebih tinggi berbanding swasta.
Lokasi tempat kerja mempengaruhi kecenderungan bekerja berhampiran tempat kediaman bagi menjimatkan masa dan kos pengangkutan.
Suasana tempat kerja merujuk kepada persekitaran yang selesa, selamat, rakan sekerja mesra, dan waktu rehat yang mencukupi.
Faktor-faktor lain termasuk kepuasan kerja, waktu bekerja, prospek pekerjaan atau peluang kenaikan pangkat, pengalaman dan kemahiran, serta saiz firma.
Pendapatan Faktor Produktif
Ganjaran kepada faktor pengeluaran iaitu tanah, buruh, modal, dan usahawan yang menyumbang dalam proses pengeluaran. Terdiri daripada sewa, upah, faedah, dividen, dan untung.
Pendapatan Faktor Tidak Produktif
Pendapatan yang diterima tanpa menyumbang dalam proses pengeluaran, iaitu bayaran pindahan. Contohnya wang saku, biasiswa, pencen, elaun orang kurang upaya atau bantuan JKM, pemberian anak kepada ibu bapa, dan pampasan bencana.
Perincian Jenis Ganjaran
Upah ialah ganjaran kepada faktor buruh. Upah wang ialah jumlah bayaran tunai yang diterima pekerja, manakala upah benar ialah kuasa beli upah wang.
Sewa ialah ganjaran kepada pemilik faktor tanah dan bangunan atas hak penggunaan yang diberikan kepada pihak lain.
Faedah ialah ganjaran kepada pemilik modal wang yang sanggup menangguhkan perbelanjaan masa kini, berpisah dengan wang tunai dan menanggung risiko penurunan nilai wang. Penerimaan faedah atau riba diharamkan dalam Islam.
Untung ialah ganjaran kepada usahawan kerana berani menanggung risiko, menggabungkan faktor pengeluaran, mengeluarkan idea, dan menguruskan perniagaan.
Dividen ialah sebahagian daripada keuntungan syarikat yang diagihkan kepada pemegang saham, pemegang unit amanah seperti ASN atau ASM, atau pencarum KWSP.
Kaitan antara Pelbagai Kerjaya dengan Matlamat Pendapatan Peribadi
Pendapatan peribadi dipengaruhi oleh lima aspek utama: pilihan kerjaya, pilihan pendidikan, kemahiran, keusahawanan, dan keadaan ekonomi.
Pilihan kerjaya menentukan tingkat upah kerana pekerjaan berisiko tinggi seperti industri minyak dan gas atau pemandu lori dibayar lebih tinggi.
Pilihan pendidikan mempengaruhi pendapatan kerana individu berkelulusan lebih tinggi seperti ijazah, sarjana, doktor falsafah atau kelayakan profesional secara purata memperoleh gaji minimum dan maksimum yang lebih tinggi berbanding lepasan sekolah atau SPM.
Kemahiran merangkumi kemahiran sumber, kemahiran informasional, kemahiran interpersonal, serta kemahiran sistem dan teknologi.
Keusahawanan membolehkan seseorang menjana pendapatan untung tanpa had, termasuk menerusi perniagaan e-dagang.
Keadaan ekonomi mempengaruhi pendapatan individu. Semasa ekonomi melambung, permintaan barangan tinggi mendorong peningkatan pengeluaran dan permintaan buruh, membolehkan majikan menawarkan upah lebih tinggi. Sebaliknya semasa kemelesetan ekonomi, pendapatan individu terjejas.
