1. Learn
  2. Quick Notes
  3. List
  4. Wang dan Bank
Back

Wang dan Bank

3.1 Wang dan Bank
EKONOMI • Tingkatan 4 • Bab 3: Wang, Bank, dan Pendapatan Individu

3.1 Wang dan Bank

Topik ini membincangkan peranan penting wang dan institusi perbankan dalam sistem ekonomi moden. Sebelum wang wujud, manusia menggunakan sistem barter yang mempunyai pelbagai kelemahan. Wang bertindak sebagai alat perantaraan pertukaran yang diterima umum. Di samping itu, topik ini menghuraikan fungsi Bank Negara Malaysia (BNM) sebagai bank pusat serta peranan bank perdagangan konvensional dan perbankan Islam dalam menyediakan pelbagai perkhidmatan kewangan kepada masyarakat dan kerajaan.

Objektif Pembelajaran

  • Menyatakan maksud wang dan menyenaraikan ciri-ciri wang serta kelemahan sistem barter.
  • Menerangkan empat fungsi utama wang dalam ekonomi.
  • Menjelaskan peranan Bank Negara Malaysia (BNM) sebagai bank pusat, termasuk kaedah menstabilkan nilai mata wang, peranan sebagai jurubank kepada kerajaan, dan jurubank kepada bank perdagangan.
  • Menghuraikan fungsi bank perdagangan dalam menerima deposit, memberi pinjaman, mengurus pembayaran, dan menyediakan perkhidmatan lain.
  • Menerangkan konsep dan prinsip-prinsip asas Skim Perbankan Islam (SPI) seperti Wadiah, Mudharabah, Bai Bithaman Ajil, dan Takjiri.

Peta Konsep Sistem Perbankan dan Fungsi Wang

Lihat perkaitan antara fungsi wang, fungsi Bank Pusat, serta operasi Bank Perdagangan (konvensional dan Islam) secara visual dan berstruktur.

Peta konsep sistem perbankan dan fungsi wang Wang diterima umum sebagai alat perantaraan pertukaran. Wang mempunyai empat fungsi utama: alat perantaraan pertukaran, alat ukuran nilai, alat penyimpan nilai, dan alat bayaran tertunda. Bank Negara Malaysia bertindak sebagai bank pusat, manakala bank perdagangan konvensional dan perbankan Islam menyediakan perkhidmatan kewangan kepada masyarakat. Wang diterima umum sebagai alat pertukaran Empat fungsi utama wang dalam ekonomi Sistem Perbankan Bank Pusat Bank Perdagangan

Rajah 1: Peta konsep sistem perbankan dan fungsi wang.

Bank Negara Malaysia (BNM)

Bank pusat yang ditubuhkan pada 24 Januari 1959. Mempunyai kuasa tunggal mengeluarkan mata wang negara iaitu Ringgit Malaysia (RM).

Bank Perdagangan

Institusi kewangan milik swasta yang bermotifkan keuntungan. Tertakluk kepada Akta Bank dan Institusi Kewangan 1989 serta memerlukan lesen Kementerian Kewangan atas kelulusan BNM.

Perbankan Islam

Ditubuhkan pertama kali di Malaysia pada tahun 1983. Berlandaskan hukum syariah: menghapuskan unsur riba, maisir, dan gharar. Prinsip asas: perkongsian untung dan risiko.

Fungsi Wang

Alat perantaraan pertukaran, alat ukuran nilai, alat penyimpan nilai, dan alat bayaran tertunda.

Penerangan Ringkas

Maksud Wang dan Sistem Barter

Wang ialah komoditi atau benda yang diterima umum oleh masyarakat sebagai alat perantaraan pertukaran.

Sistem barter ialah proses pertukaran barang dengan barang sebelum wujudnya wang.

Kelemahan sistem barter termasuk barang tidak tahan lama, masalah membawa barang, masalah kehendak serentak, kesukaran menentukan kadar pertukaran, dan kesukaran membahagikan barang kepada unit yang kecil.

Ciri-ciri Wang

Wang mesti diterima umum, mudah dibawa, tahan lama, mudah dibahagikan, mempunyai kestabilan nilai, dan penawarannya terhad.

Jenis-jenis Wang

Duit syiling, wang kertas, dan deposit semasa.

1
Alat Perantaraan Pertukaran
Memudahkan urus niaga jual beli barang atau perkhidmatan serta membolehkan pertukaran pelbagai hala berlaku.
2
Alat Ukuran Nilai
Setiap barang mempunyai harga dalam nilai wang; membolehkan penetapan harga dan perbandingan nilai antara barang.
3
Alat Penyimpan Nilai
Boleh disimpan untuk kegunaan masa hadapan kerana sifatnya yang tahan lama dan bernilai stabil.
4
Alat Bayaran Tertunda
Membolehkan urus niaga jualan kredit atau bayaran ansuran dijalankan kerana nilainya yang stabil.

Fungsi Bank Pusat (Bank Negara Malaysia - BNM)

BNM ditubuhkan pada 24 Januari 1959 dan mempunyai kuasa tunggal mengeluarkan mata wang negara iaitu Ringgit Malaysia (RM).

Lima peranan utama BNM: mengeluarkan mata wang, mengawal kestabilan nilai mata wang, jurubank kepada kerajaan, jurubank kepada bank perdagangan, dan mengawal kestabilan ekonomi.

Cara BNM Menstabilkan Nilai Mata Wang

Mewujudkan sandaran minimum: Ordinan BNM memperuntukkan sandaran minimum 80.59% dalam bentuk emas dan rizab antarabangsa bagi setiap wang yang dicetak. Contohnya, mencetak RM100 memerlukan sandaran minimum RM80.59.

Campur tangan dalam pasaran pertukaran asing (FOREX): Membeli Ringgit Malaysia dengan menjual Dolar Amerika Syarikat apabila nilai RM rendah bagi mengurangkan bekalan RM dan menaikkan nilainya.

Mengawal inflasi: Memastikan kadar inflasi terkawal dengan menggunakan alat dasar kewangan bagi mengekalkan kuasa beli wang.

BNM sebagai Jurubank kepada Kerajaan

Mentadbir akaun negara: Menyimpan dan mengurus akaun kewangan kerajaan serta akaun pinjaman kewangan kerajaan.

Memberi pendahuluan sementara: Membantu kerajaan apabila mengalami kekurangan kewangan; perlu dibayar balik tidak lewat daripada 3 bulan selepas berakhirnya tahun kewangan kerajaan.

Mengurus hutang negara: Memperoleh pinjaman bagi kerajaan melalui penjualan bil perbendaharaan, surat jaminan kerajaan, penerbitan sijil pelaburan institusi kewangan Islam, serta pasaran modal antarabangsa.

Memberi nasihat pelaburan: Ejen kerajaan mengkaji peluang projek pelaburan luar negara yang berpotensi dan menguntungkan.

Mengurus pertukaran asing: Memastikan rizab antarabangsa mencukupi dan mengawal pertukaran asing.

BNM sebagai Jurubank kepada Bank Perdagangan

Menyediakan akaun penjelasan antara bank: Digunakan untuk menyelesaikan hutang antara bank akibat pengeluaran cek.

Menjaga rizab berkanun: Simpanan wajib bank perdagangan di bank pusat pada kadar tertentu. Contohnya, jika kadar 4%, simpan RM4 bagi setiap deposit RM100.

Sumber pinjaman terakhir: Memberi pinjaman kepada bank perdagangan yang menghadapi masalah kekurangan tunai.

Fungsi Bank Perdagangan

Bank perdagangan ialah institusi kewangan milik swasta yang bermotifkan keuntungan. Ia menerima deposit, memberi pinjaman, menerima dan membuat bayaran, serta menyediakan perkhidmatan lain.

Menerima Deposit

Akaun Simpanan: Simpanan jumlah kecil, boleh dikeluarkan bila-bila masa, menerima kadar faedah rendah. Kemudahan: kad ATM, pemindahan wang (GIRO), perbankan Internet, buku bank/penyata.

Akaun Simpanan Tetap: Simpanan untuk tempoh tertentu (cth: 3, 6, 12 bulan) dengan faedah lebih tinggi. Diberi sijil simpanan yang boleh jadi cagaran pinjaman. Tiada faedah jika dikeluarkan awal.

Akaun Semasa: Tidak dibayar faedah lazimnya dan dikenakan caj perkhidmatan. Ada kemudahan cek dan overdraf. Simpanan minimum pembukaan akaun lebih tinggi dan memerlukan perujuk.

Memberi Pinjaman

Overdraf: Kemudahan mengeluarkan wang melebihi baki akaun semasa mengikut had yang ditetapkan. Faedah tinggi, tetapi hanya dikenakan atas jumlah yang digunakan.

Pinjaman Peribadi: Untuk individu 18 tahun ke atas yang berpendapatan tetap; membiayai pendidikan atau barang tahan lama; tiada cagaran tetapi perlu penjamin.

Pinjaman Bercagar: Membiayai pembelian hartanah; dikenakan faedah, bayaran ansuran, harta dicagarkan boleh dilelong jika gagal bayar.

Pinjaman Kenderaan (Sewa-beli): Membiayai pembelian kereta baharu/terpakai; margin pembiayaan sehingga 90% harga dengan tempoh sehingga 9 tahun.

Pinjaman Kad Kredit: Pendahuluan tunai hingga had tertentu; faedah tinggi; tiada cagaran/penjamin.

Mendiskaunkan Bil Pertukaran: Bank membeli bil pertukaran lebih awal sebelum tarikh matang pada harga lebih rendah daripada nilai muka.

Menerima dan Membuat Bayaran

Sistem Cek: Khusus untuk pemegang akaun semasa sebagai ejen pembayar dan penerima.

Debit langsung: Bayaran bil berulang dengan jumlah tidak tetap pada tarikh tertentu, contohnya bil elektrik TNB, bil air, telefon.

Pindahan kredit: Bayaran terus ke dalam akaun penerima dalam kuantiti ramai, contohnya majikan membayar gaji pekerja.

Perintah sedia ada: Arahan membuat bayaran tetap dan berulang pada tarikh ditetapkan, contohnya sewa rumah, premium insurans, ansuran sewa beli.

Draf bank: Cek yang dikeluarkan oleh pihak bank atas permintaan pelanggan untuk bayaran kiriman wang tempatan/luar negara atau langganan saham baharu.

Kad ATM: Layan diri untuk simpanan/pengeluaran wang, pemindahan, semakan baki, tambah nilai, dan berfungsi sebagai kad debit.

Perkhidmatan Lain

Kad kredit, perbankan Internet, pelaburan emas, urus niaga saham, unit amanah, penulisan wasiat, perkhidmatan insurans, dan urusan bayaran eksport/import.

Konsep Skim Perbankan Islam (SPI)

Ditubuhkan pertama kali di Malaysia pada tahun 1983. Berlandaskan hukum syariah: menghapuskan unsur riba, maisir, dan gharar. Prinsip asas: perkongsian untung dan risiko.

1
Wadiah (Pemegang Amanah)
Bank bertindak sebagai wakil memegang amanah menjaga harta pelanggan. Tiada pulangan dijanjikan, tetapi pelanggan mungkin menerima hibah. Terpakai untuk akaun simpanan dan akaun semasa.
2
Mudharabah (Perkongsian Untung)
Perkongsian di mana bank bertindak sebagai usahawan dan melabur wang pelanggan. Untung dikongsi mengikut nisbah dipersetujui, contohnya 70:30. Kerugian bukan akibat kecuaian bank ditanggung oleh pelanggan. Terpakai untuk akaun pelaburan am dan akaun pelaburan khas.
3
Bai Bithaman Ajil (Jualan Secara Ansuran)
Bank membeli barang dan menjual semula kepada pelanggan dengan bayaran tertangguh/ansuran pada harga yang telah ditambah margin keuntungan yang dipersetujui. Terpakai untuk pembiayaan perumahan, kad kredit, instrumen deposit boleh niaga, pembiayaan umrah.
4
Takjiri (Pindah Milik Harta Sewa / Ijarah Thumma Al-Bai')
Bank membeli aset dan menyewakannya kepada pelanggan untuk tempoh tertentu. Selepas tamat tempoh sewaan, pemilikan aset dipindahkan kepada pelanggan. Terpakai untuk pembiayaan kenderaan, mesin, dan bon.

Cuba Jawab Dulu

Baca soalan, jawab dalam hati, kemudian tekan "Semak Jawapan".

1

Apakah perbezaan antara perintah sedia ada dengan debit langsung?

Jawapan: Perintah sedia ada digunakan untuk membuat bayaran yang jumlahnya tetap dan berulang pada tarikh yang ditetapkan, contohnya sewa bulanan. Debit langsung digunakan untuk membuat bayaran yang jumlahnya tidak tetap mengikut bil bulanan, contohnya bil elektrik dan air.
2

Bagaimanakah Bank Negara Malaysia menstabilkan nilai Ringgit Malaysia melalui pasaran pertukaran asing apabila nilai RM jatuh berbanding Dolar Amerika Syarikat?

Jawapan: BNM akan menjual simpanan Dolar Amerika Syarikat dan membeli Ringgit Malaysia di pasaran bagi mengurangkan jumlah RM dalam pasaran, seterusnya menaikkan dan menstabilkan semula nilai RM.
3

Mengapakah pemegang akaun simpanan tetap tidak digalakkan mengeluarkan wang simpanan mereka sebelum tamat tempoh matang?

Jawapan: Kerana faedah hanya dibayar apabila tempoh simpanan tamat. Jika dikeluarkan lebih awal, pihak bank lazimnya tidak akan membayar faedah yang dijanjikan.

Kesalahan Biasa

  • ! Menganggap akaun semasa memberi kadar faedah yang tinggi. Sebenarnya akaun semasa lazimnya tidak membayar sebarang faedah dan dikenakan caj perkhidmatan.
  • ! Tertukar antara debit langsung dan pindahan kredit. Debit langsung ialah arahan pelanggan membayar pemiutang/bil tidak tetap, manakala pindahan kredit lazimnya arahan majikan membayar gaji terus kepada akaun ramai pekerja.
  • ! Menganggap faedah overdraf dikira berdasarkan keseluruhan had yang diluluskan. Sebaliknya faedah hanya dikenakan ke atas amaun overdraf yang digunakan sahaja.
  • ! Menyamakan konsep keuntungan perbankan Islam dengan faedah konvensional. Perbankan Islam berlandaskan margin keuntungan yang dipersetujui awal melalui kontrak jual beli atau nisbah perkongsian untung, bukannya pertambahan riba berasaskan pinjaman wang.

Salah Faham Konsep

Salah Faham

Bank pusat (BNM) bersaing dengan bank perdagangan untuk menarik pelanggan individu membuka akaun simpanan.

Fakta Betul

Bank pusat tidak berurusan dengan orang ramai secara langsung. Bank pusat hanya bertindak sebagai jurubank kepada kerajaan dan jurubank kepada bank perdagangan.

Salah Faham

Simpanan wang kertas di bank dilindungi 100% oleh sandaran emas tulen fizikal.

Fakta Betul

Sandaran minimum mengikut ordinan ialah 80.59% dalam bentuk emas dan rizab antarabangsa, seperti hak pengeluaran khas dan mata wang asing, bukan 100% emas fizikal.

Ringkasan

  • Wang adalah alat perantaraan pertukaran yang diterima umum, mengatasi kelemahan sistem barter seperti ketiadaan kehendak serentak dan barang mudah rosak.
  • Empat Fungsi Wang: Alat perantaraan pertukaran, alat ukuran nilai, alat penyimpan nilai, dan alat bayaran tertunda.
  • Fungsi BNM: Mengeluarkan mata wang tunggal (RM), menstabilkan nilai wang melalui sandaran minimum 80.59%, campur tangan pasaran FOREX, dan kawalan inflasi, menjadi jurubank kerajaan, serta jurubank bank perdagangan melalui rizab berkanun, akaun penjelasan, dan sumber pinjaman terakhir.
  • Fungsi Bank Perdagangan: Menerima deposit, memberi pinjaman, mengurus bayaran, serta menyediakan perkhidmatan kewangan lain.
  • Perbankan Islam: Sistem kewangan bebas riba, maisir, dan gharar yang berlandaskan prinsip Wadiah, Mudharabah, Bai Bithaman Ajil, dan Takjiri.

Aktiviti Ringkas

A. Kuiz Objektif

1 Apakah fungsi wang yang membolehkan barang bernilai tinggi seperti kereta atau rumah dibeli oleh pengguna melalui bayaran bulanan bertempoh?

2 Berapakah peratusan sandaran minimum dalam bentuk emas dan rizab antarabangsa yang diperuntukkan oleh ordinan sebelum Bank Negara Malaysia mencetak mata wang baharu?

B. Isi Tempat Kosong

3 Kemudahan yang membolehkan pemegang akaun semasa mengeluarkan wang melebihi baki simpanan mereka mengikut had yang ditetapkan oleh bank dikenali sebagai .

4 Prinsip perbankan Islam di mana pihak bank membeli aset dan menyewakannya kepada pelanggan sebelum memindahkan hak milik kepada pelanggan pada akhir tempoh dikenali sebagai .

C. Padankan Prinsip Perbankan Islam dengan Maksudnya

Seret prinsip perbankan Islam ke tempat yang betul. Jika menggunakan telefon, tekan pilihan jawapan dahulu, kemudian tekan kotak padanan.

Prinsip Perbankan Islam
Wadiah
Mudharabah
Bai Bithaman Ajil
Takjiri
Maksud / Konsep Pelaksanaan
1 Bank bertindak sebagai pemegang amanah untuk menjaga harta pelanggan dan memberi hibah mengikut budi bicara.
2 Akad perkongsian untung antara bank (usahawan) dan pelanggan (pemodal) mengikut nisbah yang dipersetujui.
3 Jualan barang kepada pelanggan secara bayaran tertangguh atau ansuran dengan margin keuntungan yang dipersetujui.
4 Pembiayaan sewa beli aset di mana pemilikan aset akan dipindahkan kepada pelanggan selepas tamat tempoh sewa.
 

Kata Kunci

Sistem Barter Wang Rizab Berkanun Akaun Penjelasan Pendahuluan Sementara Overdraf Perintah Sedia Ada Debit Langsung Pindahan Kredit Riba Gharar Maisir Hibah
The views expressed in the notes here are those of the contributor and don’t necessarily represent the views of Pandai.

Wang dan Bank

3.1 Wang dan Bank
EKONOMI • Tingkatan 4 • Bab 3: Wang, Bank, dan Pendapatan Individu

3.1 Wang dan Bank

Topik ini membincangkan peranan penting wang dan institusi perbankan dalam sistem ekonomi moden. Sebelum wang wujud, manusia menggunakan sistem barter yang mempunyai pelbagai kelemahan. Wang bertindak sebagai alat perantaraan pertukaran yang diterima umum. Di samping itu, topik ini menghuraikan fungsi Bank Negara Malaysia (BNM) sebagai bank pusat serta peranan bank perdagangan konvensional dan perbankan Islam dalam menyediakan pelbagai perkhidmatan kewangan kepada masyarakat dan kerajaan.

Objektif Pembelajaran

  • Menyatakan maksud wang dan menyenaraikan ciri-ciri wang serta kelemahan sistem barter.
  • Menerangkan empat fungsi utama wang dalam ekonomi.
  • Menjelaskan peranan Bank Negara Malaysia (BNM) sebagai bank pusat, termasuk kaedah menstabilkan nilai mata wang, peranan sebagai jurubank kepada kerajaan, dan jurubank kepada bank perdagangan.
  • Menghuraikan fungsi bank perdagangan dalam menerima deposit, memberi pinjaman, mengurus pembayaran, dan menyediakan perkhidmatan lain.
  • Menerangkan konsep dan prinsip-prinsip asas Skim Perbankan Islam (SPI) seperti Wadiah, Mudharabah, Bai Bithaman Ajil, dan Takjiri.

Peta Konsep Sistem Perbankan dan Fungsi Wang

Lihat perkaitan antara fungsi wang, fungsi Bank Pusat, serta operasi Bank Perdagangan (konvensional dan Islam) secara visual dan berstruktur.

Peta konsep sistem perbankan dan fungsi wang Wang diterima umum sebagai alat perantaraan pertukaran. Wang mempunyai empat fungsi utama: alat perantaraan pertukaran, alat ukuran nilai, alat penyimpan nilai, dan alat bayaran tertunda. Bank Negara Malaysia bertindak sebagai bank pusat, manakala bank perdagangan konvensional dan perbankan Islam menyediakan perkhidmatan kewangan kepada masyarakat. Wang diterima umum sebagai alat pertukaran Empat fungsi utama wang dalam ekonomi Sistem Perbankan Bank Pusat Bank Perdagangan

Rajah 1: Peta konsep sistem perbankan dan fungsi wang.

Bank Negara Malaysia (BNM)

Bank pusat yang ditubuhkan pada 24 Januari 1959. Mempunyai kuasa tunggal mengeluarkan mata wang negara iaitu Ringgit Malaysia (RM).

Bank Perdagangan

Institusi kewangan milik swasta yang bermotifkan keuntungan. Tertakluk kepada Akta Bank dan Institusi Kewangan 1989 serta memerlukan lesen Kementerian Kewangan atas kelulusan BNM.

Perbankan Islam

Ditubuhkan pertama kali di Malaysia pada tahun 1983. Berlandaskan hukum syariah: menghapuskan unsur riba, maisir, dan gharar. Prinsip asas: perkongsian untung dan risiko.

Fungsi Wang

Alat perantaraan pertukaran, alat ukuran nilai, alat penyimpan nilai, dan alat bayaran tertunda.

Penerangan Ringkas

Maksud Wang dan Sistem Barter

Wang ialah komoditi atau benda yang diterima umum oleh masyarakat sebagai alat perantaraan pertukaran.

Sistem barter ialah proses pertukaran barang dengan barang sebelum wujudnya wang.

Kelemahan sistem barter termasuk barang tidak tahan lama, masalah membawa barang, masalah kehendak serentak, kesukaran menentukan kadar pertukaran, dan kesukaran membahagikan barang kepada unit yang kecil.

Ciri-ciri Wang

Wang mesti diterima umum, mudah dibawa, tahan lama, mudah dibahagikan, mempunyai kestabilan nilai, dan penawarannya terhad.

Jenis-jenis Wang

Duit syiling, wang kertas, dan deposit semasa.

1
Alat Perantaraan Pertukaran
Memudahkan urus niaga jual beli barang atau perkhidmatan serta membolehkan pertukaran pelbagai hala berlaku.
2
Alat Ukuran Nilai
Setiap barang mempunyai harga dalam nilai wang; membolehkan penetapan harga dan perbandingan nilai antara barang.
3
Alat Penyimpan Nilai
Boleh disimpan untuk kegunaan masa hadapan kerana sifatnya yang tahan lama dan bernilai stabil.
4
Alat Bayaran Tertunda
Membolehkan urus niaga jualan kredit atau bayaran ansuran dijalankan kerana nilainya yang stabil.

Fungsi Bank Pusat (Bank Negara Malaysia - BNM)

BNM ditubuhkan pada 24 Januari 1959 dan mempunyai kuasa tunggal mengeluarkan mata wang negara iaitu Ringgit Malaysia (RM).

Lima peranan utama BNM: mengeluarkan mata wang, mengawal kestabilan nilai mata wang, jurubank kepada kerajaan, jurubank kepada bank perdagangan, dan mengawal kestabilan ekonomi.

Cara BNM Menstabilkan Nilai Mata Wang

Mewujudkan sandaran minimum: Ordinan BNM memperuntukkan sandaran minimum 80.59% dalam bentuk emas dan rizab antarabangsa bagi setiap wang yang dicetak. Contohnya, mencetak RM100 memerlukan sandaran minimum RM80.59.

Campur tangan dalam pasaran pertukaran asing (FOREX): Membeli Ringgit Malaysia dengan menjual Dolar Amerika Syarikat apabila nilai RM rendah bagi mengurangkan bekalan RM dan menaikkan nilainya.

Mengawal inflasi: Memastikan kadar inflasi terkawal dengan menggunakan alat dasar kewangan bagi mengekalkan kuasa beli wang.

BNM sebagai Jurubank kepada Kerajaan

Mentadbir akaun negara: Menyimpan dan mengurus akaun kewangan kerajaan serta akaun pinjaman kewangan kerajaan.

Memberi pendahuluan sementara: Membantu kerajaan apabila mengalami kekurangan kewangan; perlu dibayar balik tidak lewat daripada 3 bulan selepas berakhirnya tahun kewangan kerajaan.

Mengurus hutang negara: Memperoleh pinjaman bagi kerajaan melalui penjualan bil perbendaharaan, surat jaminan kerajaan, penerbitan sijil pelaburan institusi kewangan Islam, serta pasaran modal antarabangsa.

Memberi nasihat pelaburan: Ejen kerajaan mengkaji peluang projek pelaburan luar negara yang berpotensi dan menguntungkan.

Mengurus pertukaran asing: Memastikan rizab antarabangsa mencukupi dan mengawal pertukaran asing.

BNM sebagai Jurubank kepada Bank Perdagangan

Menyediakan akaun penjelasan antara bank: Digunakan untuk menyelesaikan hutang antara bank akibat pengeluaran cek.

Menjaga rizab berkanun: Simpanan wajib bank perdagangan di bank pusat pada kadar tertentu. Contohnya, jika kadar 4%, simpan RM4 bagi setiap deposit RM100.

Sumber pinjaman terakhir: Memberi pinjaman kepada bank perdagangan yang menghadapi masalah kekurangan tunai.

Fungsi Bank Perdagangan

Bank perdagangan ialah institusi kewangan milik swasta yang bermotifkan keuntungan. Ia menerima deposit, memberi pinjaman, menerima dan membuat bayaran, serta menyediakan perkhidmatan lain.

Menerima Deposit

Akaun Simpanan: Simpanan jumlah kecil, boleh dikeluarkan bila-bila masa, menerima kadar faedah rendah. Kemudahan: kad ATM, pemindahan wang (GIRO), perbankan Internet, buku bank/penyata.

Akaun Simpanan Tetap: Simpanan untuk tempoh tertentu (cth: 3, 6, 12 bulan) dengan faedah lebih tinggi. Diberi sijil simpanan yang boleh jadi cagaran pinjaman. Tiada faedah jika dikeluarkan awal.

Akaun Semasa: Tidak dibayar faedah lazimnya dan dikenakan caj perkhidmatan. Ada kemudahan cek dan overdraf. Simpanan minimum pembukaan akaun lebih tinggi dan memerlukan perujuk.

Memberi Pinjaman

Overdraf: Kemudahan mengeluarkan wang melebihi baki akaun semasa mengikut had yang ditetapkan. Faedah tinggi, tetapi hanya dikenakan atas jumlah yang digunakan.

Pinjaman Peribadi: Untuk individu 18 tahun ke atas yang berpendapatan tetap; membiayai pendidikan atau barang tahan lama; tiada cagaran tetapi perlu penjamin.

Pinjaman Bercagar: Membiayai pembelian hartanah; dikenakan faedah, bayaran ansuran, harta dicagarkan boleh dilelong jika gagal bayar.

Pinjaman Kenderaan (Sewa-beli): Membiayai pembelian kereta baharu/terpakai; margin pembiayaan sehingga 90% harga dengan tempoh sehingga 9 tahun.

Pinjaman Kad Kredit: Pendahuluan tunai hingga had tertentu; faedah tinggi; tiada cagaran/penjamin.

Mendiskaunkan Bil Pertukaran: Bank membeli bil pertukaran lebih awal sebelum tarikh matang pada harga lebih rendah daripada nilai muka.

Menerima dan Membuat Bayaran

Sistem Cek: Khusus untuk pemegang akaun semasa sebagai ejen pembayar dan penerima.

Debit langsung: Bayaran bil berulang dengan jumlah tidak tetap pada tarikh tertentu, contohnya bil elektrik TNB, bil air, telefon.

Pindahan kredit: Bayaran terus ke dalam akaun penerima dalam kuantiti ramai, contohnya majikan membayar gaji pekerja.

Perintah sedia ada: Arahan membuat bayaran tetap dan berulang pada tarikh ditetapkan, contohnya sewa rumah, premium insurans, ansuran sewa beli.

Draf bank: Cek yang dikeluarkan oleh pihak bank atas permintaan pelanggan untuk bayaran kiriman wang tempatan/luar negara atau langganan saham baharu.

Kad ATM: Layan diri untuk simpanan/pengeluaran wang, pemindahan, semakan baki, tambah nilai, dan berfungsi sebagai kad debit.

Perkhidmatan Lain

Kad kredit, perbankan Internet, pelaburan emas, urus niaga saham, unit amanah, penulisan wasiat, perkhidmatan insurans, dan urusan bayaran eksport/import.

Konsep Skim Perbankan Islam (SPI)

Ditubuhkan pertama kali di Malaysia pada tahun 1983. Berlandaskan hukum syariah: menghapuskan unsur riba, maisir, dan gharar. Prinsip asas: perkongsian untung dan risiko.

1
Wadiah (Pemegang Amanah)
Bank bertindak sebagai wakil memegang amanah menjaga harta pelanggan. Tiada pulangan dijanjikan, tetapi pelanggan mungkin menerima hibah. Terpakai untuk akaun simpanan dan akaun semasa.
2
Mudharabah (Perkongsian Untung)
Perkongsian di mana bank bertindak sebagai usahawan dan melabur wang pelanggan. Untung dikongsi mengikut nisbah dipersetujui, contohnya 70:30. Kerugian bukan akibat kecuaian bank ditanggung oleh pelanggan. Terpakai untuk akaun pelaburan am dan akaun pelaburan khas.
3
Bai Bithaman Ajil (Jualan Secara Ansuran)
Bank membeli barang dan menjual semula kepada pelanggan dengan bayaran tertangguh/ansuran pada harga yang telah ditambah margin keuntungan yang dipersetujui. Terpakai untuk pembiayaan perumahan, kad kredit, instrumen deposit boleh niaga, pembiayaan umrah.
4
Takjiri (Pindah Milik Harta Sewa / Ijarah Thumma Al-Bai')
Bank membeli aset dan menyewakannya kepada pelanggan untuk tempoh tertentu. Selepas tamat tempoh sewaan, pemilikan aset dipindahkan kepada pelanggan. Terpakai untuk pembiayaan kenderaan, mesin, dan bon.

Cuba Jawab Dulu

Baca soalan, jawab dalam hati, kemudian tekan "Semak Jawapan".

1

Apakah perbezaan antara perintah sedia ada dengan debit langsung?

Jawapan: Perintah sedia ada digunakan untuk membuat bayaran yang jumlahnya tetap dan berulang pada tarikh yang ditetapkan, contohnya sewa bulanan. Debit langsung digunakan untuk membuat bayaran yang jumlahnya tidak tetap mengikut bil bulanan, contohnya bil elektrik dan air.
2

Bagaimanakah Bank Negara Malaysia menstabilkan nilai Ringgit Malaysia melalui pasaran pertukaran asing apabila nilai RM jatuh berbanding Dolar Amerika Syarikat?

Jawapan: BNM akan menjual simpanan Dolar Amerika Syarikat dan membeli Ringgit Malaysia di pasaran bagi mengurangkan jumlah RM dalam pasaran, seterusnya menaikkan dan menstabilkan semula nilai RM.
3

Mengapakah pemegang akaun simpanan tetap tidak digalakkan mengeluarkan wang simpanan mereka sebelum tamat tempoh matang?

Jawapan: Kerana faedah hanya dibayar apabila tempoh simpanan tamat. Jika dikeluarkan lebih awal, pihak bank lazimnya tidak akan membayar faedah yang dijanjikan.

Kesalahan Biasa

  • ! Menganggap akaun semasa memberi kadar faedah yang tinggi. Sebenarnya akaun semasa lazimnya tidak membayar sebarang faedah dan dikenakan caj perkhidmatan.
  • ! Tertukar antara debit langsung dan pindahan kredit. Debit langsung ialah arahan pelanggan membayar pemiutang/bil tidak tetap, manakala pindahan kredit lazimnya arahan majikan membayar gaji terus kepada akaun ramai pekerja.
  • ! Menganggap faedah overdraf dikira berdasarkan keseluruhan had yang diluluskan. Sebaliknya faedah hanya dikenakan ke atas amaun overdraf yang digunakan sahaja.
  • ! Menyamakan konsep keuntungan perbankan Islam dengan faedah konvensional. Perbankan Islam berlandaskan margin keuntungan yang dipersetujui awal melalui kontrak jual beli atau nisbah perkongsian untung, bukannya pertambahan riba berasaskan pinjaman wang.

Salah Faham Konsep

Salah Faham

Bank pusat (BNM) bersaing dengan bank perdagangan untuk menarik pelanggan individu membuka akaun simpanan.

Fakta Betul

Bank pusat tidak berurusan dengan orang ramai secara langsung. Bank pusat hanya bertindak sebagai jurubank kepada kerajaan dan jurubank kepada bank perdagangan.

Salah Faham

Simpanan wang kertas di bank dilindungi 100% oleh sandaran emas tulen fizikal.

Fakta Betul

Sandaran minimum mengikut ordinan ialah 80.59% dalam bentuk emas dan rizab antarabangsa, seperti hak pengeluaran khas dan mata wang asing, bukan 100% emas fizikal.

Ringkasan

  • Wang adalah alat perantaraan pertukaran yang diterima umum, mengatasi kelemahan sistem barter seperti ketiadaan kehendak serentak dan barang mudah rosak.
  • Empat Fungsi Wang: Alat perantaraan pertukaran, alat ukuran nilai, alat penyimpan nilai, dan alat bayaran tertunda.
  • Fungsi BNM: Mengeluarkan mata wang tunggal (RM), menstabilkan nilai wang melalui sandaran minimum 80.59%, campur tangan pasaran FOREX, dan kawalan inflasi, menjadi jurubank kerajaan, serta jurubank bank perdagangan melalui rizab berkanun, akaun penjelasan, dan sumber pinjaman terakhir.
  • Fungsi Bank Perdagangan: Menerima deposit, memberi pinjaman, mengurus bayaran, serta menyediakan perkhidmatan kewangan lain.
  • Perbankan Islam: Sistem kewangan bebas riba, maisir, dan gharar yang berlandaskan prinsip Wadiah, Mudharabah, Bai Bithaman Ajil, dan Takjiri.

Aktiviti Ringkas

A. Kuiz Objektif

1 Apakah fungsi wang yang membolehkan barang bernilai tinggi seperti kereta atau rumah dibeli oleh pengguna melalui bayaran bulanan bertempoh?

2 Berapakah peratusan sandaran minimum dalam bentuk emas dan rizab antarabangsa yang diperuntukkan oleh ordinan sebelum Bank Negara Malaysia mencetak mata wang baharu?

B. Isi Tempat Kosong

3 Kemudahan yang membolehkan pemegang akaun semasa mengeluarkan wang melebihi baki simpanan mereka mengikut had yang ditetapkan oleh bank dikenali sebagai .

4 Prinsip perbankan Islam di mana pihak bank membeli aset dan menyewakannya kepada pelanggan sebelum memindahkan hak milik kepada pelanggan pada akhir tempoh dikenali sebagai .

C. Padankan Prinsip Perbankan Islam dengan Maksudnya

Seret prinsip perbankan Islam ke tempat yang betul. Jika menggunakan telefon, tekan pilihan jawapan dahulu, kemudian tekan kotak padanan.

Prinsip Perbankan Islam
Wadiah
Mudharabah
Bai Bithaman Ajil
Takjiri
Maksud / Konsep Pelaksanaan
1 Bank bertindak sebagai pemegang amanah untuk menjaga harta pelanggan dan memberi hibah mengikut budi bicara.
2 Akad perkongsian untung antara bank (usahawan) dan pelanggan (pemodal) mengikut nisbah yang dipersetujui.
3 Jualan barang kepada pelanggan secara bayaran tertangguh atau ansuran dengan margin keuntungan yang dipersetujui.
4 Pembiayaan sewa beli aset di mana pemilikan aset akan dipindahkan kepada pelanggan selepas tamat tempoh sewa.
 

Kata Kunci

Sistem Barter Wang Rizab Berkanun Akaun Penjelasan Pendahuluan Sementara Overdraf Perintah Sedia Ada Debit Langsung Pindahan Kredit Riba Gharar Maisir Hibah
The views expressed in the notes here are those of the contributor and don’t necessarily represent the views of Pandai.
Chapter : Wang, Bank dan Pendapatan Individu
Topic : Wang dan Bank
Form 4 Ekonomi
Related notes

Report this note
© 2026 Pandai.org All Rights Reserved

Quiz
View video m
Notes
Account