1.4 Andaian, Prinsip dan Batasan dalam Perakaunan
Penyediaan rekod perakaunan dan Penyata Kewangan memerlukan garis panduan yang jelas bagi mengurangkan kekeliruan serta memastikan maklumat kewangan yang dilaporkan tepat, adil dan boleh dipercayai. Oleh itu, sistem perakaunan berlandaskan andaian perakaunan, prinsip perakaunan dan batasan perakaunan untuk menyeragamkan tatacara merekod urus niaga perniagaan.
Objektif Pembelajaran
- Menyenaraikan dan menerangkan empat andaian dalam perakaunan.
- Menyenaraikan dan menerangkan tiga prinsip dalam perakaunan.
- Menerangkan batasan perakaunan iaitu kos manfaat.
- Menentukan andaian, prinsip dan batasan dalam perakaunan yang dapat dikaitkan dengan pelbagai situasi dan kes perniagaan.
Kerangka Konseptual Andaian, Prinsip dan Batasan Perakaunan
Gambaran menyeluruh tentang cabang-cabang utama peraturan perakaunan mengikut buku teks.
Penerangan Ringkas
Empat andaian, tiga prinsip dan satu batasan yang menjadi garis panduan merekod urus niaga.
Andaian perakaunan dibuat untuk mengurangkan kekeliruan ketika mengendalikan rekod perakaunan dan menghasilkan Penyata Kewangan. Terdapat empat andaian utama yang perlu difahami.
1. Entiti Berasingan
Perniagaan perlu menyimpan rekod transaksinya berasingan daripada rekod transaksi peribadi pemiliknya, unit-unit perniagaan atau urus niaga perniagaan lain di bawah milikannya.
Contoh: Sekiranya pemilik menggunakan wang perniagaan untuk kegunaan peribadi, urus niaga tersebut mesti direkodkan sebagai ambilan dalam Buku Tunai, bukannya belanja perniagaan.
2. Usaha Berterusan
Semua aktiviti kewangan perniagaan diandaikan beroperasi untuk tempoh masa yang tidak terbatas.
Andaian ini membolehkan perniagaan beroperasi dengan tujuan ke arah jangka panjang kerana tiada titik akhir dalam jangka hayat perniagaan. Aset perniagaan akan terus digunakan untuk menjana pendapatan pada masa hadapan.
3. Wang sebagai Ukuran
Maklumat dalam Penyata Kewangan mesti dinyatakan dalam nilai mata wang yang diguna pakai di sesebuah negara, contohnya di Malaysia menggunakan Ringgit Malaysia, RM.
Hanya urus niaga yang boleh dinyatakan dalam bentuk nilai wang sahaja direkodkan dalam buku perakaunan, contohnya hasil jualan, belian inventori dan caj Internet premis.
4. Tempoh Perakaunan
Pembahagian operasi dan aktiviti perniagaan kepada tempoh masa yang ditentukan oleh pemilik perniagaan untuk tujuan pelaporan kewangan, contohnya 12 bulan: 1 Januari hingga 31 Disember.
Andaian ini membolehkan perbandingan prestasi perniagaan yang lebih tepat dibuat antara beberapa tempoh perakaunan yang berbeza.
Prinsip Perakaunan
Tiga prinsip perakaunan utama yang perlu dipatuhi oleh setiap perniagaan ialah ketekalan, prinsip kos dan pengiktirafan hasil dan belanja.
1. Ketekalan
Memastikan wujudnya konsistensi dalam prosedur dan kaedah perakaunan yang digunakan oleh entiti dari satu tempoh perakaunan ke satu tempoh perakaunan yang lain.
Prinsip ini membolehkan perbandingan maklumat perakaunan yang adil dibuat antara dua tempoh perakaunan.
Contoh: Penggunaan kaedah susut nilai aset bukan semasa yang sama secara berterusan pada setiap tahun kewangan.
2. Prinsip Kos
Semua aset perniagaan yang diperoleh hendaklah dinilai dan direkodkan dalam Penyata Kewangan berdasarkan harga sebenar atau kos asal pembelian, bukannya nilai pasaran semasa atau nilai masa hadapan.
Pengecualian: Prinsip ini dikecualikan apabila perniagaan berada dalam proses penutupan atau pembubaran.
3. Pengiktirafan Hasil dan Belanja
Semua hasil, sama ada belum terperoleh atau belum terima, dan semua belanja, sama ada prabayar atau belum bayar, perlu diambil kira ketika menyediakan Penyata Kewangan pada akhir tempoh perakaunan.
Prinsip ini membolehkan untung bersih sebenar yang dijana oleh perniagaan dikenal pasti bagi tempoh tersebut.
Panduan Pengiktirafan:
- Hasil diiktiraf apabila barang atau perkhidmatan telah diberikan kepada pelanggan walaupun bayaran belum diterima.
- Belanja diiktiraf apabila manfaat daripada perbelanjaan itu telah diperoleh walaupun belum dibayar.
Batasan Perakaunan
Kos Manfaat
Kos penyediaan maklumat perakaunan hendaklah tidak melebihi nilai maklumat tersebut kepada pengguna Penyata Kewangan.
Perniagaan perlu mengkaji sejauh mana pendapatan dapat dijana berbanding kos yang ditanggung sebelum melaksanakan sesuatu projek atau pelaburan.
Matlamatnya adalah mencapai pendapatan yang optimum dengan kos yang minimum untuk memaksimumkan untung bersih dan mengukuhkan kedudukan kewangan.
Cuba Jawab Dulu
Fikirkan dahulu sebelum menyemak jawapan.
Soalan 1
Mengapakah pembelian kenderaan terpakai oleh perniagaan direkodkan pada harga beli sebenar dan bukannya pada harga asal kenderaan tersebut ketika mula-mula dikeluarkan?
Soalan 2
Puan Sutini mengambil tunai RM200 dari laci kedainya untuk membayar yuran sekolah anaknya dan merekodkannya sebagai belanja am. Apakah andaian yang telah dilanggar oleh beliau dan bagaimana catatan yang sepatutnya?
Soalan 3
Bil elektrik bagi bulan Disember 2016 diterima pada akhir bulan tetapi hanya dijelaskan pada Januari 2017. Mengapakah belanja elektrik tersebut mesti dimasukkan dalam tahun kewangan 2016?
Kesalahan Biasa
Empat kesilapan yang kerap berlaku dalam topik ini.
Mencampurkan perbelanjaan peribadi pemilik ke dalam perbelanjaan perniagaan
Murid kerap merekodkan wang yang diambil pemilik untuk kegunaan peribadi sebagai belanja perniagaan.
Betul: urus niaga tersebut sepatutnya direkod sebagai ambilan mengikut andaian entiti berasingan.Mengemas kini nilai aset mengikut harga pasaran semasa
Murid kerap menaikkan nilai aset dalam Penyata Kedudukan Kewangan apabila harga pasaran meningkat, walaupun perniagaan masih beroperasi.
Betul: ini menyalahi prinsip kos. Aset kekal direkodkan pada kos belian asal.Menukar kaedah susut nilai dari tahun ke tahun tanpa sebab sah
Murid kerap menganggap kaedah susut nilai boleh ditukar sesuka hati setiap tahun.
Betul: ini menyalahi prinsip ketekalan. Kaedah yang sama perlu digunakan secara berterusan.Hanya mengiktiraf hasil atau belanja apabila wang tunai berpindah tangan
Murid kerap mengabaikan urus niaga belum terima, belum terperoleh, belum bayar atau prabayar.
Betul: ikut prinsip pengiktirafan hasil dan belanja — hasil diiktiraf apabila barang atau perkhidmatan diserahkan, dan belanja diiktiraf apabila manfaat diperoleh.Salah Faham Konsep
Salah Faham
"Nilai aset bukan semasa dalam penyata kewangan mesti sentiasa menunjukkan nilai jualan pasaran hari ini."
Fakta Betul
Prinsip kos mewajibkan aset direkodkan pada kos belian asal. Nilai pasaran hanya diambil kira apabila perniagaan hendak ditutup atau dibubarkan.
Salah Faham
"Hasil hanya wujud apabila pelanggan membayar tunai."
Fakta Betul
Mengikut prinsip pengiktirafan hasil dan belanja, hasil sudah diiktiraf sebaik sahaja barang atau perkhidmatan diserahkan kepada pelanggan walaupun bayaran belum diterima.
Ringkasan
- Andaian Perakaunan: Entiti Berasingan (asing rekod pemilik & perniagaan), Usaha Berterusan (beroperasi tanpa had masa), Wang sebagai Ukuran (nilai mata wang seragam), Tempoh Perakaunan (pembahagian masa tetap untuk pelaporan).
- Prinsip Perakaunan: Ketekalan (kaedah yang konsisten dari tempoh ke tempoh), Prinsip Kos (rekod aset pada kos asal beli), Pengiktirafan Hasil dan Belanja (ambil kira hasil dan belanja tempoh berkenaan tanpa mengira waktu penerimaan atau pembayaran tunai).
- Batasan Perakaunan: Kos Manfaat (kos penyediaan maklumat perakaunan tidak melebihi manfaat yang diperoleh).
Aktiviti Ringkas
Jumlah markah: 8.
A. Kuiz Objektif
B. Isi Tempat Kosong
3 Andaian membolehkan aktiviti perniagaan dibahagikan kepada tempoh masa yang tetap seperti 12 bulan bagi tujuan pelaporan dan perbandingan prestasi.
4 Batasan menetapkan bahawa kos penyediaan maklumat kewangan tidak boleh melebihi nilai faedah maklumat tersebut kepada pengguna.
C. Padankan Konsep Perakaunan dengan Huraiannya
Seret konsep ke huraian yang betul. Jika menggunakan telefon, tekan konsep dahulu, kemudian tekan kotak padanan.
