1.3 Penyata Kewangan
Penyata Kewangan merupakan rekod formal yang mengandungi maklumat kewangan sesebuah perniagaan. Penyata ini disediakan mengikut struktur dan format pelaporan yang digariskan dalam Piawaian Pelaporan Kewangan (Financial Reporting Standard). Melalui Penyata Kewangan, kedudukan kewangan perniagaan seperti jualan tahunan, nilai aset serta keuntungan atau kerugian dapat dilihat dengan jelas oleh pelbagai pihak berkepentingan.
Objektif Pembelajaran
- Menyenaraikan dua jenis penyata utama dalam Penyata Kewangan.
- Menerangkan ciri kualitatif asas dan ciri kualitatif tertingkat bagi maklumat perakaunan.
- Membanding beza item-item komponen Penyata Kewangan mengikut jenis perniagaan yang berbeza.
- Menamakan pihak yang menyediakan dan pihak yang bertanggungjawab ke atas penyediaan Penyata Kewangan.
- Menyenaraikan dan membezakan fungsi pengguna dalaman serta pengguna luaran Penyata Kewangan.
Peta Konsep Ciri Kualitatif dan Pengguna Penyata Kewangan
Dua cabang utama: ciri kualitatif maklumat perakaunan dan pengguna Penyata Kewangan.
Penerangan Ringkas
Dua jenis penyata utama dan ciri kualitatif maklumat perakaunan.
Penyata Kewangan terbahagi kepada dua jenis utama:
Akaun Perdagangan dan Untung Rugi (Penyata Pendapatan)
Mengandungi komponen jualan bersih, kos jualan untuk mengira untung kasar, serta hasil dan belanja untuk menentukan untung atau rugi bersih.
Penyata Kedudukan Kewangan
Menunjukkan kedudukan kewangan entiti pada tarikh tertentu yang mengandungi maklumat Aset, Liabiliti dan Ekuiti Pemilik.
Ciri Kualitatif Maklumat Perakaunan
Ciri kualitatif memastikan maklumat dalam Penyata Kewangan berguna kepada pelbagai pihak. Ia terbahagi kepada dua kumpulan.
Ciri Kualitatif Asas
- Kerelevanan: Maklumat harus relevan dengan keperluan pengguna dan boleh mempengaruhi keputusan ekonomi yang dibuat oleh mereka.
- Perwakilan Benar: Maklumat mesti bebas daripada kesilapan material, tiada unsur berat sebelah, tidak mengelirukan, serta didedahkan secara jujur dan cermat tanpa berselindung.
Ciri Kualitatif Tertingkat
- Kebolehbandingan: Maklumat tahun semasa boleh dibandingkan dengan tempoh perakaunan lepas untuk mengenal pasti trend prestasi dan kedudukan kewangan entiti.
- Kebolehfahaman: Maklumat mesti mudah difahami dan dipersembahkan dengan jelas. Penerangan lanjutan disediakan dalam bahagian nota.
- Kebolehsahan: Maklumat yang boleh disahkan memberi jaminan bahawa maklumat tersebut boleh dipercayai.
- Pemasaan: Maklumat disampaikan tepat pada masanya agar relevan untuk membuat keputusan, mengelakkan kelewatan yang menyebabkan maklumat hilang nilai.
Perbandingan Item Komponen Mengikut Jenis Perniagaan
Item dalam Penyata Kewangan berbeza mengikut jenis operasi perniagaan.
| Jenis Perniagaan | Akaun Perdagangan | Akaun Untung Rugi | Penyata Kedudukan Kewangan |
|---|---|---|---|
| Kedai Runcit (Barang Niaga) | Jualan Bersih (Jualan, Pulangan Jualan); Kos Jualan (Belian, Pulangan Belian, Angkutan masuk, Duti import, Insurans belian, Upah atas belian, Inventori awal, Inventori akhir). | Hasil (Komisen diterima, Faedah simpanan, Diskaun diterima); Belanja (Diskaun diberi, Kadar bayaran, Gaji, Insurans, Sewa, Faedah pinjaman, Susut nilai aset, Promosi). | Aset (Kenderaan, Perabot, Alatan kedai, Kelengkapan); Liabiliti (Pinjaman, Akaun Belum Bayar, Overdraf Bank). |
| Klinik Mata (Perkhidmatan) | Jualan Bersih (Yuran rawatan); Kos Jualan (Belian ubat, Pulangan Belian, Angkutan masuk, Duti import, Inventori awal, Inventori akhir). | Hasil (Komisen diterima, Faedah simpanan); Belanja (Kadar bayaran, Gaji, Insurans, Sewa, Faedah pinjaman, Susut nilai aset). | Aset (Perabot, Peralatan pemeriksaan mata, Peralatan pembedahan mata, Kelengkapan alat pejabat); Liabiliti (Pinjaman, Akaun Belum Bayar, Overdraf Bank). |
| Koperasi Kewangan (Kewangan) | Jualan Bersih (Hasil faedah pinjaman); Tiada komponen Kos Jualan. | Hasil (Faedah simpanan); Belanja (Kadar bayaran, Gaji, Insurans, Sewa, Faedah pinjaman, Susut nilai aset). | Aset (Perabot, Alatan pejabat, Kelengkapan); Liabiliti (Faedah Belum Terima). |
Pihak yang Menyediakan dan Bertanggungjawab
Siapa yang menyediakan Penyata Kewangan, dan siapa yang memikul tanggungjawab utama?
Pihak Bertanggungjawab
Pada asasnya, pemilik perniagaan adalah pihak yang bertanggungjawab ke atas Penyata Kewangan yang disediakan.
Pihak yang Menyediakan Penyata Kewangan
Untuk perniagaan kecil-kecilan. Majikan mengurus sendiri kerana volum urus niaga rendah, rekod lebih jelas dan risiko penyelewengan pekerja dapat dikawal.
Untuk perniagaan dengan volum transaksi yang tinggi di mana majikan mengalami kekangan masa dan tenaga; pekerja diupah secara sepenuh masa atau separuh masa.
Bagi perniagaan yang tiada akauntan, melantik akauntan bertauliah luar dengan membekalkan maklumat perakaunan yang lengkap agar penyata disediakan dengan tepat dan relevan.
Disediakan oleh akauntan atau jabatan perakaunan, merangkumi Penyata Kewangan, pengekosan dan percukaian.
Pengguna Penyata Kewangan
Pengguna dalaman dan pengguna luaran memanfaatkan Penyata Kewangan untuk tujuan yang berbeza.
Pengguna Dalaman
- Pemilik perniagaan: Mengetahui untung atau rugi serta mengenal pasti sumber hasil dan perbelanjaan.
- Pihak pengurusan: Rujukan untuk merancang aktiviti perniagaan masa hadapan, membuat strategi perkembangan dan membaiki kelemahan.
- Pekerja: Mengetahui keuntungan, kestabilan perniagaan, keupayaan syarikat membayar gaji/faedah sampingan, serta peluang kemajuan kerjaya.
Pengguna Luaran
- Pihak bank: Mempertimbangkan kelulusan permohonan pinjaman serta melihat keupayaan pengurusan kredit dan bayaran hutang.
- Pembekal: Menilai keupayaan dan kecekapan pengurusan hutang sebelum meluluskan kemudahan kredit bagi mengelakkan hutang lapuk.
- Agensi kerajaan (LHDN): Semakan dan tujuan pentaksiran serta pemungutan cukai pendapatan.
- Pesaing perniagaan: Sebagai penanda aras (benchmarking) dari segi prestasi dan kedudukan kewangan.
- Pemegang saham / Pelabur: Menilai kemampuan menjana keuntungan dan membandingkan prestasi antara entiti sebelum membuat keputusan pelaburan.
- Agensi penarafan: Memberikan penarafan dari segi keupayaan pengurusan kredit.
- Kesatuan sekerja: Menilai kemampuan perniagaan menawarkan kenaikan gaji dan faedah pekerja.
Cuba Jawab Dulu
Fikirkan dahulu sebelum menyemak jawapan.
Soalan 1
Apakah dua ciri kualitatif asas bagi maklumat Penyata Kewangan?
Soalan 2
Mengapakah pihak bank memerlukan Penyata Kewangan sesebuah perniagaan?
Soalan 3
Siapakah pihak yang memikul tanggungjawab utama terhadap penyediaan Penyata Kewangan perniagaan?
Kesalahan Biasa
Empat kesilapan yang kerap berlaku dalam topik ini.
Mengelaskan "Kebolehbandingan" atau "Pemasaan" sebagai ciri kualitatif asas
Murid kerap meletakkan kedua-duanya dalam kumpulan asas kerana ia juga penting untuk maklumat perakaunan.
Betul: kedua-duanya ialah ciri kualitatif tertingkat. Ciri asas hanya dua, iaitu kerelevanan dan perwakilan benar.Menganggap pekerja sebagai pengguna luaran
Murid menyangka pekerja ialah pihak luar kerana bukan pihak pengurusan.
Betul: pekerja ialah pengguna dalaman kerana mereka berada dalam entiti perniagaan.Menganggap akauntan luar bertanggungjawab sepenuhnya
Murid menyangka akauntan luar yang dilantik menanggung semua tanggungjawab ke atas Penyata Kewangan.
Betul: tanggungjawab utama penyediaan Penyata Kewangan terletak pada pemilik perniagaan.Menganggap semua entiti mempunyai format Kos Jualan yang sama
Murid menyangka setiap jenis perniagaan mesti ada komponen Kos Jualan.
Betul: koperasi kewangan tiada kos jualan kerana jualan bersihnya ialah hasil faedah pinjaman.Salah Faham Konsep
Salah Faham
"Penyata Kewangan hanya dibuat untuk melaporkan cukai kepada Lembaga Hasil Dalam Negeri (LHDN)."
Fakta Betul
Penyata Kewangan mempunyai pelbagai fungsi lain, termasuk membantu pihak pengurusan merancang strategi, pekerja menilai kestabilan gaji, pembekal memberi kemudahan kredit, serta bank menilai kelayakan pinjaman.
Salah Faham
"Perwakilan Benar bermaksud perniagaan mesti melaporkan keuntungan yang tinggi."
Fakta Betul
Perwakilan benar bermaksud maklumat dilaporkan secara jujur, bebas daripada kesilapan material dan tanpa berselindung, walaupun perniagaan mengalami kemerosotan atau kerugian.
Ringkasan
- Penyata Kewangan terbahagi kepada Akaun Perdagangan dan Untung Rugi serta Penyata Kedudukan Kewangan.
- Ciri kualitatif maklumat terdiri daripada Ciri Asas (Kerelevanan, Perwakilan Benar) dan Ciri Tertingkat (Kebolehbandingan, Kebolehfahaman, Kebolehsahan, Pemasaan).
- Pihak penyedia Penyata Kewangan boleh terdiri daripada Pemilik Perniagaan, Pekerja Sendiri, atau Pihak Luar, namun pemilik perniagaan memikul tanggungjawab utama.
- Pengguna Penyata Kewangan dibahagikan kepada Pengguna Dalaman (pemilik, pengurusan, pekerja) dan Pengguna Luaran (bank, pembekal, LHDN, pelabur/pemegang saham, pesaing, agensi penarafan, kesatuan sekerja).
Aktiviti Ringkas
Jumlah markah: 8.
A. Kuiz Objektif
B. Isi Tempat Kosong
3 Maklumat kewangan yang bebas daripada kesilapan material, tidak mengelirukan, dan disediakan secara jujur menepati ciri kualitatif asas .
4 Agensi kerajaan yang menggunakan Penyata Kewangan untuk mentaksir dan memungut cukai pendapatan ialah .
C. Padankan Pengguna dengan Kepentingannya
Seret pengguna ke kepentingan yang betul. Jika menggunakan telefon, tekan pengguna dahulu, kemudian tekan kotak padanan.
