10.2 Peranan Malaysia dalam Hubungan Ekonomi Antarabangsa
Malaysia mengamalkan sistem ekonomi pasaran bebas dan memainkan peranan besar dalam hubungan ekonomi antarabangsa. Penglibatan aktif Malaysia dapat dilihat melalui pemeteraian perjanjian perdagangan seperti AFTA, penentangan terhadap dominasi ekonomi negara maju, penyertaan dalam kerjasama pembangunan ekonomi segi tiga serantau, kejayaan menangani krisis kegawatan ekonomi 1997–1998 melalui tambatan ringgit, serta mempelopori pengantarabangsaan sistem kewangan Islam di persada dunia.
Objektif Pembelajaran
- Menjelaskan usaha Malaysia dalam meluaskan pasaran ekonomi melalui AFTA dan menentang dominasi ekonomi negara maju.
- Menghuraikan konsep dan faedah Kerjasama Pembangunan Ekonomi Segi Tiga dalam kalangan negara anggota ASEAN.
- Menerangkan langkah berani Malaysia menangani kemelesetan ekonomi 1997–1998 dengan menambat nilai mata wang ringgit.
- Menyenaraikan kejayaan Malaysia dalam mengantarabangsakan sistem kewangan Islam di peringkat serantau dan global.
Inisiatif Malaysia dalam Hubungan Ekonomi Serantau dan Antarabangsa
Lima teras utama tindakan proaktif Malaysia dalam ekonomi antarabangsa.
Penerangan Ringkas
Lima tindakan utama Malaysia dalam hubungan ekonomi antarabangsa.
Meluaskan Pasaran Ekonomi
Pertumbuhan ekonomi bergantung pada keupayaan menjual barangan ke pasaran antarabangsa. Malaysia bersetuju mempermudah dan meningkatkan perdagangan sesama anggota ASEAN, sekali gus membawa kepada kelahiran AFTA pada tahun 1992.
Tujuan AFTA:
- Menjadikan kawasan ASEAN sebagai tempat produksi yang kompetitif bagi hasil keluaran negara ASEAN.
- Mengurangkan tarif dan cukai barangan antara negara anggota bagi merancakkan perdagangan.
Menentang Dominasi Ekonomi Negara Maju
Malaysia sering berhadapan dengan sekatan dan halangan perdagangan daripada negara maju melalui pengenaan tarif dan cukai tinggi yang menjejaskan perdagangan antarabangsa.
Malaysia bersuara lantang dalam pelbagai forum antarabangsa seperti PBB dan APEC bagi menuntut layanan yang adil dan saksama kepada semua negara.
Kerjasama Pembangunan Ekonomi Segi Tiga
Konsep pembangunan ekonomi yang melibatkan wilayah baharu yang dimajukan bersama-sama negara jiran anggota ASEAN untuk faedah bersama.
Manfaat kepada Malaysia:
- Mengurangkan monopoli pasaran barangan dalam ASEAN daripada negara maju.
- Mengurangkan kebergantungan kepada pasaran kewangan antarabangsa melalui cadangan penggunaan wang ASEAN, bank ASEAN, dan koperasi ASEAN.
- Membendung campur tangan ekonomi kuasa luar/negara maju.
Menangani Kemelesetan Ekonomi (1997–1998)
Punca: Bermula dengan kejatuhan nilai mata wang ringgit akibat spekulasi mata wang, menyebabkan pelabur asing menarik balik pelaburan mereka.
Langkah Penyelesaian:
- Menolak pelan tindakan dan pinjaman IMF.
- Menggunakan pendekatan tersendiri, iaitu menambat kadar pertukaran mata wang ringgit kepada dolar Amerika Syarikat pada kadar tetap RM3.80 bagi USD1.
- Langkah ini berjaya memulihkan kestabilan ekonomi negara, didokumentasikan oleh Tun Dr. Mahathir Mohamad melalui buku The Malaysian Currency Crisis: How and Why It Happened.
Mengantarabangsakan Sistem Kewangan Islam
Sistem kewangan berlandaskan syarak yang menjadi alternatif progresif kepada sistem kewangan konvensional. Penglibatan aktif Malaysia bermula sejak tahun 2001 dengan membangunkan sistem kewangan Islam komprehensif.
Bukti kejayaan:
- Menduduki kedudukan utama dalam pelbagai indeks global kewangan Islam.
- Menjadi pasaran sukuk terbesar di dunia.
- Menjadi negara tumpuan utama pelaburan dana Islam antarabangsa.
- Menubuhkan INCEIF di Petaling Jaya, Selangor untuk memacu modal insan dan kepakaran global.
Cuba Jawab Dulu
Baca soalan, jawab dalam hati, kemudian tekan “Semak Jawapan”.
Apakah tujuan utama Kawasan Perdagangan Bebas ASEAN (AFTA) ditubuhkan pada tahun 1992?
Bagaimanakah Malaysia menangani krisis kemelesetan ekonomi yang berpunca daripada spekulasi mata wang pada tahun 1997–1998?
Nyatakan peranan institusi INCEIF yang ditubuhkan oleh Malaysia dalam sektor kewangan antarabangsa.
Kesalahan Biasa
- Keliru tentang peranan IMF: Menganggap Malaysia menerima dana bantuan dan pelan pemulihan IMF semasa Krisis Kewangan 1997–1998, sedangkan Malaysia secara tegas menolak cadangan IMF tersebut.
- Tertukar akronim kawasan pertumbuhan ekonomi: Mengelirukan wilayah dalam gabungan ekonomi segi tiga, contohnya menyangka SIJORI melibatkan Thailand, sedangkan ia adalah singkatan bagi Singapura, Johor, dan Riau.
- Salah faham maksud sukuk: Menganggap sukuk sama seperti instrumen pinjaman atau bon konvensional yang berasaskan faedah, sedangkan sukuk ialah sijil kewangan Islam yang berlandaskan prinsip syariah.
Salah Faham Konsep
Menambat kadar pertukaran mata wang bermaksud membiarkan nilai mata wang turun naik mengikut kuasa pasaran bebas.
Menambat kadar mata wang bermaksud kerajaan menetapkan kadar pertukaran mata wang negara pada suatu kadar nilai rasmi yang tetap berbanding mata wang asing, contohnya RM3.80 bagi USD1, dan diperniagakan dengan kadar tersebut bagi menyekat aktiviti spekulasi.
Kerjasama segi tiga hanya melibatkan bantuan kewangan semata-mata.
Kerjasama Pembangunan Ekonomi Segi Tiga merupakan inisiatif pembangunan kawasan sempadan dan wilayah baharu secara bersama untuk saling melengkapi dari aspek sumber, pasaran, perdagangan, dan mengurangkan monopoli kuasa ekonomi luar.
Ringkasan
- AFTA (1992): Memperluas pasaran, mewujudkan produksi kompetitif, dan menurunkan tarif perdagangan serantau.
- Menentang Dominasi Negara Maju: Menuntut keadilan perdagangan dan bersuara dalam APEC dan PBB.
- Ekonomi Segi Tiga: Mengasaskan kerjasama SIJORI-GT, IMT-GT, dan BIMP-EAGA bagi mengurangkan monopoli barangan negara maju.
- Pemulihan Krisis 1997–1998: Menolak formula IMF dan melaksanakan tambatan mata wang RM3.80 bagi USD1.
- Kewangan Islam Global: Menjadi penerbit sukuk terbesar dunia dan menubuhkan institusi latihan kewangan Islam antarabangsa, INCEIF.
Aktiviti Ringkas
A. Kuiz Objektif
1 Apakah tindakan yang diambil oleh Malaysia bagi menstabilkan semula nilai mata wang semasa krisis kewangan tahun 1997–1998?
2 Apakah institusi antarabangsa yang ditubuhkan di Malaysia bagi menyokong perkembangan modal insan dalam sistem kewangan Islam?
B. Isi Tempat Kosong
3 Perjanjian Kawasan Perdagangan Bebas ASEAN yang ditubuhkan pada tahun 1992 bagi mengurangkan tarif perdagangan dikenali sebagai .
4 Kerjasama Segi Tiga Pertumbuhan yang melibatkan wilayah Singapura, Johor, dan Riau dikenali dengan akronim .
C. Padankan Istilah Ekonomi
Padankan istilah atau inisiatif ekonomi berikut dengan keterangan atau peranannya yang tepat. Jika menggunakan telefon, tekan pilihan jawapan dahulu, kemudian tekan kotak padanan.
