1. Learn
  2. Quick Notes
  3. List
  4. Detik pemasyhuran kemerdekaan negara
Back

Detik Pemasyhuran Kemerdekaan Negara

10.3 Detik Pemasyhuran Kemerdekaan Negara
SEJARAH • Tingkatan 4 • Bab 10: Pemasyhuran Kemerdekaan

10.3 Detik Pemasyhuran Kemerdekaan Negara

Detik pemasyhuran kemerdekaan negara merupakan kemuncak perjuangan panjang bangsa ke arah mencapai kedaulatan. Peristiwa bersejarah ini bermula pada malam 30 Ogos 1957 di Padang Kelab Selangor melalui upacara penurunan bendera Union Jack dan penaikan bendera Persekutuan Tanah Melayu. Kemuncak upacara diteruskan pada pagi 31 Ogos 1957 di Stadium Merdeka dengan pengisytiharan rasmi kemerdekaan, penyerahan Surat Perlembagaan Serahan Kuasa, laungan keramat "Merdeka", laungan azan dan tembakan meriam tanda negara merdeka dan berdaulat.

Objektif Pembelajaran

  • Menjelaskan urutan peristiwa detik pemasyhuran kemerdekaan pada malam 30 Ogos 1957 di Padang Kelab Selangor.
  • Memperincikan upacara bersejarah pengisytiharan kemerdekaan pada 31 Ogos 1957 di Stadium Merdeka dan Istana Negara.
  • Mengenal pasti tokoh-tokoh penting serta peranan mereka dalam upacara pemasyhuran kemerdekaan negara.
  • Menghayati kepentingan mencapai kemerdekaan melalui rundingan muafakat tanpa pertumpahan darah.

Garis Masa Detik Kemerdekaan 30–31 Ogos 1957

Susunan kronologi peristiwa penting dari malam di Padang Kelab Selangor hingga petang di Lapangan Terbang Kuala Lumpur.

10:00 mlm
Wakil Parti Perikatan dari Persekutuan Tanah Melayu dan Singapura berpakaian baju Melayu hitam diketuai oleh Sardon Jubir mengambil tempat duduk.
10:30 mlm
300 orang pemuda membentuk perbarisan kehormat di tengah padang menghadap Jalan Raja, diketuai oleh Ismail Bontak.
11:58 mlm
Semua lampu di padang dan sekelilingnya dipadamkan sehingga seluruh kawasan gelap gelita.
12:00 tgh mlm
Lampu dipasang semula serentak dengan bunyi jam besar. Bendera Union Jack diturunkan oleh Tahir Abdul Majid diiringi lagu God Save The Queen. Bendera Persekutuan Tanah Melayu dinaikkan diiringi lagu Negaraku buat kali pertama. Sorakan "Merdeka" dilaungkan 7 kali.
12:10 tgh mlm
Sardon Jubir mengalungkan rantai emas berukir peta Semenanjung Tanah Melayu dan perkataan "Bapa Kemerdekaan Tanah Air" ke leher Tunku Abdul Rahman. Laungan gelaran dilaungkan 3 kali.
12:25 tgh mlm
Tunku Abdul Rahman menyampaikan ucapan dengan penuh semangat.
12:55 tgh mlm
Majlis diakhiri dengan bacaan doa selamat oleh Tuan Haji Massood Hayati. Bunga api malam merdeka dihadiahkan oleh kerajaan Jepun.
8:15 pagi
Di Stadium Merdeka, Tunku Abdul Rahman melaungkan "MERDEKA" sebanyak 7 kali dengan tangan di udara, disahut gemuruh oleh ribuan hadirin berbilang bangsa.
11:00 pagi
Istiadat Mengangkat Sumpah Yang di-Pertuan Agong di Balairong Seri, Istana Negara. Disusuli pelantikan Perdana Menteri, Ahli Jemaah Menteri, Hakim Besar serta Gabenor Pulau Pinang dan Melaka.
1:30 tgh hari
Majlis jamuan di Residensi bagi mengucapkan selamat jalan kepada bekas Pesuruhjaya Tinggi British, Sir Donald MacGillivray.
5:25 ptg
Sir Donald MacGillivray dan isteri berlepas dari Lapangan Terbang Kuala Lumpur ke England, diberi penghormatan permaidani merah dan barisan kehormat Batalion Keempat Askar Melayu.

Penerangan Ringkas

Dua fasa utama pemasyhuran kemerdekaan Persekutuan Tanah Melayu.

Pemasyhuran kemerdekaan Persekutuan Tanah Melayu diraikan melalui dua fasa utama. Fasa pertama berlangsung pada malam 30 Ogos 1957 di Padang Kelab Selangor yang memperlihatkan simbolik penamatan kuasa penjajah melalui penurunan bendera Union Jack dan permulaan kedaulatan tanah air dengan menaikkan bendera Persekutuan Tanah Melayu serentak dentangan jam 12:00 tengah malam.

Fasa kedua pula ialah upacara perasmian penuh gilang-gemilang di Stadium Merdeka pada pagi 31 Ogos 1957, apabila Duke of Gloucester menyerahkan dokumen kuasa kepada Tunku Abdul Rahman, laungan keramat "Merdeka" bergema tujuh kali, azan berkumandang, serta 101 das tembakan meriam dilepaskan menandakan berdirinya sebuah negara bebas, berdaulat dan merdeka.

Malam 30 Ogos 1957 — Padang Kelab Selangor

  • Orang ramai memenuhi jalan sekitar bandar Kuala Lumpur dengan kereta, bas, beca, basikal serta berjalan kaki.
  • Suasana diterangi lampu hiasan dan kedai dibuka sehingga larut malam.
  • Penurunan bendera Union Jack oleh Tahir Abdul Majid diiringi lagu God Save The Queen.
  • Penaikan bendera Persekutuan Tanah Melayu diiringi lagu Negaraku buat kali pertama kepada umum.
  • Pengalungan rantai emas "Bapa Kemerdekaan Tanah Air" oleh Sardon Jubir.
  • Bacaan doa selamat oleh Tuan Haji Massood Hayati.

Pagi 31 Ogos 1957 — Stadium Merdeka

  • Kira-kira 20 ribu orang membanjiri stadium seawal 6:00 pagi walaupun hujan renyai turun pada awalnya.
  • Duke of Gloucester menyerahkan Surat Perlembagaan Serahan Kuasa kepada Tunku Abdul Rahman, diiringi tiupan nafiri.
  • Tunku Abdul Rahman membaca Pemasyhuran Kemerdekaan.
  • Laungan "MERDEKA" sebanyak 7 kali oleh Tunku Abdul Rahman.
  • Azan oleh Ustaz Hassan Azhari tanda kesyukuran.
  • Bendera Persekutuan Tanah Melayu dinaikkan diiringi lagu Negaraku.
  • 101 das tembakan meriam dilepaskan.

Rentetan Lanjutan 31 Ogos 1957

  • 11:00 pagi: Istiadat Mengangkat Sumpah Yang di-Pertuan Agong di Balairong Seri, Istana Negara.
  • 1:30 tengah hari: Majlis jamuan di Residensi untuk Sir Donald MacGillivray.
  • 5:25 petang: Sir Donald MacGillivray dan isteri berlepas ke England dari Lapangan Terbang Kuala Lumpur.

Iktibar Kemerdekaan

  • Kemerdekaan dicapai melalui permuafakatan dan rundingan tanpa pertumpahan darah.
  • Jasa tokoh nasionalis daripada pelbagai kaum dan latar belakang wajar dihargai demi kemakmuran dan kestabilan generasi masa depan.

Cuba Jawab Dulu

Baca soalan, jawab dalam hati, kemudian tekan "Semak Jawapan".

1

Siapakah individu yang menurunkan bendera Union Jack pada detik 12:00 tengah malam 30 Ogos 1957 di Padang Kelab Selangor?

Jawapan: Tahir Abdul Majid.
2

Berapakah bilangan das tembakan meriam yang dilepaskan di Stadium Merdeka pada pagi 31 Ogos 1957?

Jawapan: Sebanyak 101 das tembakan meriam.
3

Apakah gelaran yang diukir pada Pingat Emas yang dikalungkan kepada Tunku Abdul Rahman pada malam kemerdekaan?

Jawapan: "Bapa Kemerdekaan Tanah Air".

Kesalahan Biasa

  • ! Mengelirukan tempat berlangsungnya upacara malam 30 Ogos (Padang Kelab Selangor) dengan upacara pagi 31 Ogos (Stadium Merdeka).
  • ! Tersilap menyangka lagu Negaraku pertama kali dimainkan di Stadium Merdeka, padahal ia pertama kali diperdengarkan kepada umum semasa penaikan bendera di Padang Kelab Selangor pada detik 12:00 tengah malam 30 Ogos 1957.
  • ! Tersalah individu yang melaungkan azan; azan dilaungkan oleh Ustaz Hassan Azhari di Stadium Merdeka, manakala doa selamat di Padang Kelab Selangor dibacakan oleh Tuan Haji Massood Hayati.

Salah Faham Konsep

Salah Faham

Tunku Abdul Rahman melaungkan "Merdeka" sebanyak tiga kali sahaja di Stadium Merdeka.

Fakta Betul

Tunku Abdul Rahman melaungkan "MERDEKA" sebanyak tujuh (7) kali di Stadium Merdeka (dan juga sorakan 7 kali semasa penaikan bendera di Padang Kelab Selangor). Laungan sebanyak tiga kali adalah untuk sorakan gelaran "Bapa Kemerdekaan Tanah Air" semasa pengalungan rantai emas oleh Sardon Jubir.

Salah Faham

Surat pemindahan kuasa diserahkan secara langsung oleh Ratu Elizabeth II di Stadium Merdeka.

Fakta Betul

Ratu Elizabeth II diwakili oleh Duke of Gloucester yang menyampaikan ucapan dan menyerahkan Surat Perlembagaan Serahan Kuasa kepada Tunku Abdul Rahman.

Ringkasan

  • Detik pemasyhuran kemerdekaan Persekutuan Tanah Melayu melakar sejarah pembebasan tanah air daripada cengkaman penjajah British secara aman.
  • Penurunan Union Jack tepat 12:00 tengah malam 30 Ogos 1957 di Padang Kelab Selangor menandakan berakhirnya pentadbiran British.
  • Gema 7 kali laungan "Merdeka" di Stadium Merdeka pada 31 Ogos 1957 melambangkan penyatuan rakyat berbilang bangsa.
  • Seluruh peristiwa ini melambangkan keagungan institusi beraja dan kepimpinan berhemah yang wajib dihargai serta dipertahankan kedaulatannya.

Aktiviti Ringkas

A. Kuiz Objektif

1 Siapakah yang melaungkan azan sejurus selepas Tunku Abdul Rahman melaungkan "MERDEKA" di Stadium Merdeka pada 31 Ogos 1957?

2 Apakah tujuan semua lampu dipadamkan pada jam 11:58 malam 30 Ogos 1957 di Padang Kelab Selangor?

B. Isi Tempat Kosong

3 Duke of Gloucester yang mewakili kerajaan British telah menyerahkan Surat Perlembagaan Kuasa kepada Tunku Abdul Rahman di Stadium Merdeka.

4 Sebanyak das tembakan dilepaskan di Stadium Merdeka menandakan Persekutuan Tanah Melayu menjadi negara merdeka dan berdaulat.

C. Padankan Tokoh dengan Peranan

Padankan tokoh berikut dengan peranan mereka semasa peristiwa detik kemerdekaan. Seret pilihan ke kotak padanan. Jika menggunakan telefon, tekan pilihan jawapan dahulu, kemudian tekan kotak padanan.

Tokoh
Tahir Abdul Majid
Sardon Jubir
Ismail Bontak
Sir Donald MacGillivray
Peranan / Tugas
Menurunkan bendera Union Jack pada detik 12:00 tengah malam di Padang Kelab Selangor
Mengalungkan rantai pingat emas "Bapa Kemerdekaan Tanah Air" ke leher Tunku Abdul Rahman
Mengetuai perbarisan kehormat 300 orang pemuda di Padang Kelab Selangor
Bekas Pesuruhjaya Tinggi British yang berlepas pulang ke England dari Lapangan Terbang Kuala Lumpur
 

Kata Kunci

Padang Kelab Selangor Stadium Merdeka Union Jack Surat Perlembagaan Serahan Kuasa Bapa Kemerdekaan Tanah Air Nafiri 101 Das Tembakan
The views expressed in the notes here are those of the contributor and don’t necessarily represent the views of Pandai.

Detik Pemasyhuran Kemerdekaan Negara

10.3 Detik Pemasyhuran Kemerdekaan Negara
SEJARAH • Tingkatan 4 • Bab 10: Pemasyhuran Kemerdekaan

10.3 Detik Pemasyhuran Kemerdekaan Negara

Detik pemasyhuran kemerdekaan negara merupakan kemuncak perjuangan panjang bangsa ke arah mencapai kedaulatan. Peristiwa bersejarah ini bermula pada malam 30 Ogos 1957 di Padang Kelab Selangor melalui upacara penurunan bendera Union Jack dan penaikan bendera Persekutuan Tanah Melayu. Kemuncak upacara diteruskan pada pagi 31 Ogos 1957 di Stadium Merdeka dengan pengisytiharan rasmi kemerdekaan, penyerahan Surat Perlembagaan Serahan Kuasa, laungan keramat "Merdeka", laungan azan dan tembakan meriam tanda negara merdeka dan berdaulat.

Objektif Pembelajaran

  • Menjelaskan urutan peristiwa detik pemasyhuran kemerdekaan pada malam 30 Ogos 1957 di Padang Kelab Selangor.
  • Memperincikan upacara bersejarah pengisytiharan kemerdekaan pada 31 Ogos 1957 di Stadium Merdeka dan Istana Negara.
  • Mengenal pasti tokoh-tokoh penting serta peranan mereka dalam upacara pemasyhuran kemerdekaan negara.
  • Menghayati kepentingan mencapai kemerdekaan melalui rundingan muafakat tanpa pertumpahan darah.

Garis Masa Detik Kemerdekaan 30–31 Ogos 1957

Susunan kronologi peristiwa penting dari malam di Padang Kelab Selangor hingga petang di Lapangan Terbang Kuala Lumpur.

10:00 mlm
Wakil Parti Perikatan dari Persekutuan Tanah Melayu dan Singapura berpakaian baju Melayu hitam diketuai oleh Sardon Jubir mengambil tempat duduk.
10:30 mlm
300 orang pemuda membentuk perbarisan kehormat di tengah padang menghadap Jalan Raja, diketuai oleh Ismail Bontak.
11:58 mlm
Semua lampu di padang dan sekelilingnya dipadamkan sehingga seluruh kawasan gelap gelita.
12:00 tgh mlm
Lampu dipasang semula serentak dengan bunyi jam besar. Bendera Union Jack diturunkan oleh Tahir Abdul Majid diiringi lagu God Save The Queen. Bendera Persekutuan Tanah Melayu dinaikkan diiringi lagu Negaraku buat kali pertama. Sorakan "Merdeka" dilaungkan 7 kali.
12:10 tgh mlm
Sardon Jubir mengalungkan rantai emas berukir peta Semenanjung Tanah Melayu dan perkataan "Bapa Kemerdekaan Tanah Air" ke leher Tunku Abdul Rahman. Laungan gelaran dilaungkan 3 kali.
12:25 tgh mlm
Tunku Abdul Rahman menyampaikan ucapan dengan penuh semangat.
12:55 tgh mlm
Majlis diakhiri dengan bacaan doa selamat oleh Tuan Haji Massood Hayati. Bunga api malam merdeka dihadiahkan oleh kerajaan Jepun.
8:15 pagi
Di Stadium Merdeka, Tunku Abdul Rahman melaungkan "MERDEKA" sebanyak 7 kali dengan tangan di udara, disahut gemuruh oleh ribuan hadirin berbilang bangsa.
11:00 pagi
Istiadat Mengangkat Sumpah Yang di-Pertuan Agong di Balairong Seri, Istana Negara. Disusuli pelantikan Perdana Menteri, Ahli Jemaah Menteri, Hakim Besar serta Gabenor Pulau Pinang dan Melaka.
1:30 tgh hari
Majlis jamuan di Residensi bagi mengucapkan selamat jalan kepada bekas Pesuruhjaya Tinggi British, Sir Donald MacGillivray.
5:25 ptg
Sir Donald MacGillivray dan isteri berlepas dari Lapangan Terbang Kuala Lumpur ke England, diberi penghormatan permaidani merah dan barisan kehormat Batalion Keempat Askar Melayu.

Penerangan Ringkas

Dua fasa utama pemasyhuran kemerdekaan Persekutuan Tanah Melayu.

Pemasyhuran kemerdekaan Persekutuan Tanah Melayu diraikan melalui dua fasa utama. Fasa pertama berlangsung pada malam 30 Ogos 1957 di Padang Kelab Selangor yang memperlihatkan simbolik penamatan kuasa penjajah melalui penurunan bendera Union Jack dan permulaan kedaulatan tanah air dengan menaikkan bendera Persekutuan Tanah Melayu serentak dentangan jam 12:00 tengah malam.

Fasa kedua pula ialah upacara perasmian penuh gilang-gemilang di Stadium Merdeka pada pagi 31 Ogos 1957, apabila Duke of Gloucester menyerahkan dokumen kuasa kepada Tunku Abdul Rahman, laungan keramat "Merdeka" bergema tujuh kali, azan berkumandang, serta 101 das tembakan meriam dilepaskan menandakan berdirinya sebuah negara bebas, berdaulat dan merdeka.

Malam 30 Ogos 1957 — Padang Kelab Selangor

  • Orang ramai memenuhi jalan sekitar bandar Kuala Lumpur dengan kereta, bas, beca, basikal serta berjalan kaki.
  • Suasana diterangi lampu hiasan dan kedai dibuka sehingga larut malam.
  • Penurunan bendera Union Jack oleh Tahir Abdul Majid diiringi lagu God Save The Queen.
  • Penaikan bendera Persekutuan Tanah Melayu diiringi lagu Negaraku buat kali pertama kepada umum.
  • Pengalungan rantai emas "Bapa Kemerdekaan Tanah Air" oleh Sardon Jubir.
  • Bacaan doa selamat oleh Tuan Haji Massood Hayati.

Pagi 31 Ogos 1957 — Stadium Merdeka

  • Kira-kira 20 ribu orang membanjiri stadium seawal 6:00 pagi walaupun hujan renyai turun pada awalnya.
  • Duke of Gloucester menyerahkan Surat Perlembagaan Serahan Kuasa kepada Tunku Abdul Rahman, diiringi tiupan nafiri.
  • Tunku Abdul Rahman membaca Pemasyhuran Kemerdekaan.
  • Laungan "MERDEKA" sebanyak 7 kali oleh Tunku Abdul Rahman.
  • Azan oleh Ustaz Hassan Azhari tanda kesyukuran.
  • Bendera Persekutuan Tanah Melayu dinaikkan diiringi lagu Negaraku.
  • 101 das tembakan meriam dilepaskan.

Rentetan Lanjutan 31 Ogos 1957

  • 11:00 pagi: Istiadat Mengangkat Sumpah Yang di-Pertuan Agong di Balairong Seri, Istana Negara.
  • 1:30 tengah hari: Majlis jamuan di Residensi untuk Sir Donald MacGillivray.
  • 5:25 petang: Sir Donald MacGillivray dan isteri berlepas ke England dari Lapangan Terbang Kuala Lumpur.

Iktibar Kemerdekaan

  • Kemerdekaan dicapai melalui permuafakatan dan rundingan tanpa pertumpahan darah.
  • Jasa tokoh nasionalis daripada pelbagai kaum dan latar belakang wajar dihargai demi kemakmuran dan kestabilan generasi masa depan.

Cuba Jawab Dulu

Baca soalan, jawab dalam hati, kemudian tekan "Semak Jawapan".

1

Siapakah individu yang menurunkan bendera Union Jack pada detik 12:00 tengah malam 30 Ogos 1957 di Padang Kelab Selangor?

Jawapan: Tahir Abdul Majid.
2

Berapakah bilangan das tembakan meriam yang dilepaskan di Stadium Merdeka pada pagi 31 Ogos 1957?

Jawapan: Sebanyak 101 das tembakan meriam.
3

Apakah gelaran yang diukir pada Pingat Emas yang dikalungkan kepada Tunku Abdul Rahman pada malam kemerdekaan?

Jawapan: "Bapa Kemerdekaan Tanah Air".

Kesalahan Biasa

  • ! Mengelirukan tempat berlangsungnya upacara malam 30 Ogos (Padang Kelab Selangor) dengan upacara pagi 31 Ogos (Stadium Merdeka).
  • ! Tersilap menyangka lagu Negaraku pertama kali dimainkan di Stadium Merdeka, padahal ia pertama kali diperdengarkan kepada umum semasa penaikan bendera di Padang Kelab Selangor pada detik 12:00 tengah malam 30 Ogos 1957.
  • ! Tersalah individu yang melaungkan azan; azan dilaungkan oleh Ustaz Hassan Azhari di Stadium Merdeka, manakala doa selamat di Padang Kelab Selangor dibacakan oleh Tuan Haji Massood Hayati.

Salah Faham Konsep

Salah Faham

Tunku Abdul Rahman melaungkan "Merdeka" sebanyak tiga kali sahaja di Stadium Merdeka.

Fakta Betul

Tunku Abdul Rahman melaungkan "MERDEKA" sebanyak tujuh (7) kali di Stadium Merdeka (dan juga sorakan 7 kali semasa penaikan bendera di Padang Kelab Selangor). Laungan sebanyak tiga kali adalah untuk sorakan gelaran "Bapa Kemerdekaan Tanah Air" semasa pengalungan rantai emas oleh Sardon Jubir.

Salah Faham

Surat pemindahan kuasa diserahkan secara langsung oleh Ratu Elizabeth II di Stadium Merdeka.

Fakta Betul

Ratu Elizabeth II diwakili oleh Duke of Gloucester yang menyampaikan ucapan dan menyerahkan Surat Perlembagaan Serahan Kuasa kepada Tunku Abdul Rahman.

Ringkasan

  • Detik pemasyhuran kemerdekaan Persekutuan Tanah Melayu melakar sejarah pembebasan tanah air daripada cengkaman penjajah British secara aman.
  • Penurunan Union Jack tepat 12:00 tengah malam 30 Ogos 1957 di Padang Kelab Selangor menandakan berakhirnya pentadbiran British.
  • Gema 7 kali laungan "Merdeka" di Stadium Merdeka pada 31 Ogos 1957 melambangkan penyatuan rakyat berbilang bangsa.
  • Seluruh peristiwa ini melambangkan keagungan institusi beraja dan kepimpinan berhemah yang wajib dihargai serta dipertahankan kedaulatannya.

Aktiviti Ringkas

A. Kuiz Objektif

1 Siapakah yang melaungkan azan sejurus selepas Tunku Abdul Rahman melaungkan "MERDEKA" di Stadium Merdeka pada 31 Ogos 1957?

2 Apakah tujuan semua lampu dipadamkan pada jam 11:58 malam 30 Ogos 1957 di Padang Kelab Selangor?

B. Isi Tempat Kosong

3 Duke of Gloucester yang mewakili kerajaan British telah menyerahkan Surat Perlembagaan Kuasa kepada Tunku Abdul Rahman di Stadium Merdeka.

4 Sebanyak das tembakan dilepaskan di Stadium Merdeka menandakan Persekutuan Tanah Melayu menjadi negara merdeka dan berdaulat.

C. Padankan Tokoh dengan Peranan

Padankan tokoh berikut dengan peranan mereka semasa peristiwa detik kemerdekaan. Seret pilihan ke kotak padanan. Jika menggunakan telefon, tekan pilihan jawapan dahulu, kemudian tekan kotak padanan.

Tokoh
Tahir Abdul Majid
Sardon Jubir
Ismail Bontak
Sir Donald MacGillivray
Peranan / Tugas
Menurunkan bendera Union Jack pada detik 12:00 tengah malam di Padang Kelab Selangor
Mengalungkan rantai pingat emas "Bapa Kemerdekaan Tanah Air" ke leher Tunku Abdul Rahman
Mengetuai perbarisan kehormat 300 orang pemuda di Padang Kelab Selangor
Bekas Pesuruhjaya Tinggi British yang berlepas pulang ke England dari Lapangan Terbang Kuala Lumpur
 

Kata Kunci

Padang Kelab Selangor Stadium Merdeka Union Jack Surat Perlembagaan Serahan Kuasa Bapa Kemerdekaan Tanah Air Nafiri 101 Das Tembakan
The views expressed in the notes here are those of the contributor and don’t necessarily represent the views of Pandai.
Chapter : Pemasyhuran Kemerdekaan
Topic : Detik pemasyhuran kemerdekaan negara
Form 4 Sejarah
Related notes

Report this note
© 2026 Pandai.org All Rights Reserved

Quiz
View video m
Notes
Account