Penubuhan Parti Politik

7.5 Penubuhan Parti Politik

SEJARAH • Tingkatan 4 • Bab 7: Usaha ke Arah Kemerdekaan

7.5 Penubuhan Parti Politik

Selepas Perang Dunia Kedua, perkembangan nasionalisme mendorong kemunculan banyak parti politik di Tanah Melayu, Sarawak dan Sabah. Parti-parti ini ditubuhkan bagi membebaskan tanah air daripada cengkaman penjajah dan menuntut kemerdekaan. Walaupun kebanyakan parti pada awalnya memperjuangkan kepentingan kaum masing-masing, kesedaran berorganisasi telah memupuk permuafakatan dan kerjasama politik antara kaum demi membentuk negara yang merdeka dan berdaulat.

Objektif Pembelajaran

Menyatakan latar belakang kemunculan parti-parti politik pada tahun 1940-an dan 1950-an di Tanah Melayu, Sarawak dan Sabah beserta barisan pemimpin dan matlamat perjuangannya.
Menjelaskan bentuk kerjasama politik pelbagai kaum yang dirintis ke arah mencapai kemerdekaan.
Menghuraikan pembentukan Parti Perikatan dan kepentingannya dalam menyatukan masyarakat berbilang kaum demi kemerdekaan negara.

Garis Masa dan Perkembangan Kerjasama Politik Menuju Kemerdekaan

Kronologi pakatan kerjasama politik dan kemasukan komponen parti dalam Parti Perikatan.

PUTERA-AMCJA

Pakatan perintis kerjasama politik antara kaum.

Disember 1947

Persidangan Kebangsaan

Membincangkan gabungan parti politik kebangsaan yang bersatu.

Februari 1954

Konvensyen Kebangsaan

Membincangkan usaha ke arah kemerdekaan dan masa depan Tanah Melayu.

Ogos 1954

Parti Perikatan

Gabungan UMNO, MCA dan MIC dengan logo kapal layar.

Oktober 1954

Penerangan Ringkas

Kemunculan Parti Politik Selepas Perang Dunia Kedua

Parti politik banyak ditubuhkan hasil daripada kesedaran nasionalisme untuk menuntut kemerdekaan dan kedaulatan tanah air.

Parti Politik Tahun 1940-an

Parti Kebangsaan Melayu Malaya (PKMM)

Oktober 1945

Pemimpin: Dr. Burhanuddin al-Helmi, Ishak Haji Muhammad, Ahmad Boestamam.

Perjuangan: Melahirkan kesedaran politik orang Melayu, menekankan perpaduan berbilang kaum, mencapai kemerdekaan dan memperjuangkan Melayu Raya.

Persatuan Kebangsaan Melayu Sarawak (PKMS)

1946

Pemimpin: Abang Haji Zaini, Abang Haji Openg, Datu Patinggi Abang Haji Abdillah.

Perjuangan: Memupuk kesetiaan dan perpaduan kaum di Sarawak, menentang penyerahan Sarawak kepada British; merupakan penjenamaan semula Persatuan Melayu Sarawak (PMS) yang diharamkan semasa pendudukan Jepun.

Angkatan Pemuda Insaf (API)

Februari 1946

Pemimpin: Ahmad Boestamam.

Perjuangan: Menggembleng tenaga pemuda sebagai penggerak perubahan politik, menggunakan slogan "Merdeka dengan Darah" untuk menuntut kemerdekaan.

Pergerakan Pemuda Melayu (PPM)

Mac 1946

Pemimpin: Mohamad Sirat Yaman, Awang Rambli, Rosli Dhoby, Morshidi Sidek.

Perjuangan: Menentang penjajahan British dan menuntut kemerdekaan Sarawak.

United Malays National Organisation (UMNO)

Mei 1946

Pemimpin: Dato' Onn Jaafar, Tunku Abdul Rahman.

Perjuangan: Menentang Malayan Union dan bekerjasama dengan kaum lain untuk mencapai kemerdekaan.

Parti Kebangsaan Melayu Labuan (PKML)

Jun 1946

Pemimpin: Tengku Noordin, Zakaria Gunn.

Perjuangan: Meningkatkan kemajuan sosioekonomi dan menuntut Sabah dimerdekakan daripada pentadbiran British.

Malayan Indian Congress (MIC)

Ogos 1946

Pemimpin: John Thivy, K.L. Devasar.

Perjuangan: Menjaga kepentingan orang India di Tanah Melayu dan memperjuangkan kemajuan politik bersama kaum lain.

Barisan Pemuda (BARIP)

Disember 1946 - Jesselton dan Labuan

Pemimpin: Mandur Syarif, Imam Suhaili Yaakub, Pengiran Ahmad.

Perjuangan: Menyatukan anak negeri, bekerjasama memperbaiki keadaan ekonomi dan politik, serta menuntut keadilan daripada pentadbiran British.

Barisan Pemuda Sarawak (BPS)

Jun 1947

Pemimpin: Abang Mohd. Kassim Taha, Ahmad Zaidi Adruce.

Perjuangan: Memperjuangkan kepentingan bumiputera ke arah berkerajaan sendiri dan menentang penyerahan Sarawak kepada British.

Malayan Chinese Association (MCA)

Februari 1949

Pemimpin: Tan Cheng Lock, Yong Shook Lin, H.S. Lee.

Perjuangan: Memelihara kepentingan kaum Cina dan bekerjasama menentang komunis di Tanah Melayu.

Parti Politik Tahun 1950-an

Independence of Malayan Party (IMP)

September 1951

Pemimpin: Dato' Onn Jaafar, Tan Cheng Lock.

Perjuangan: Menyatukan rakyat pelbagai kaum di Tanah Melayu dan menjadikan kerjasama kaum sebagai dasar penting untuk mencapai kemerdekaan.

Parti Islam Se-Tanah Melayu (PAS)

November 1951

Pemimpin: Haji Ahmad Fuad Hassan, Dr. Burhanuddin al-Helmi.

Perjuangan: Memperjuangkan kemerdekaan penuh bagi Tanah Melayu dan penyatuan pentadbiran Islam di negeri Melayu.

People's Progressive Party (PPP)

Januari 1953

Pemimpin: Dr. S. Kanapathippilai, Dr. Seenivasagam.

Perjuangan: Memperjuangkan hak yang sama untuk semua kaum dan keadilan sosioekonomi berasaskan demokrasi berparlimen.

Parti Negara

Februari 1954

Pemimpin: Dato' Onn Jaafar, Dato' Hamzah Abdullah, Heah Joo Seang, E.E.C. Thuraisingham, P. Ramani.

Perjuangan: Menuntut kemerdekaan dengan kerjasama semua kaum dan membentuk satu parti bagi semua rakyat untuk membentuk negara Tanah Melayu.

Kerjasama Politik ke Arah Kemerdekaan

Pakatan PUTERA-AMCJA Disember 1947

Gabungan antara Pusat Tenaga Rakyat (PUTERA) pimpinan Dr. Burhanuddin al-Helmi dan All Malaya Council of Joint Action (AMCJA) diketuai oleh Tan Cheng Lock. Merupakan perintis kerjasama politik antara kaum. Melahirkan Manifesto Perlembagaan Rakyat sebagai alternatif pembinaan negara bangsa merdeka yang mencadangkan pemerintahan sendiri, pembentukan Dewan Perundangan dan penerimaan satu kewarganegaraan.

Persidangan Kebangsaan Februari 1954

Diketuai oleh Dato' Panglima Bukit Gantang (Menteri Besar Perak, iaitu Dato' Abdul Wahab Abdul Aziz). Membincangkan pembentukan gabungan parti politik kebangsaan Tanah Melayu yang bersatu. Disertai oleh IMP, MIC, Persatuan Ceylonese Malaya dan Persatuan Eurasian Malaya. Menuntut agar pilihan raya Persekutuan diadakan.

Konvensyen Kebangsaan Ogos 1954

Dianjurkan bersama oleh UMNO (Tunku Abdul Rahman) dan MCA (Tan Cheng Lock). Dihadiri oleh PAS, Persetiaan Melayu Kelantan dan Persatuan Melayu Semenanjung. Membincangkan usaha ke arah kemerdekaan dan masa depan Tanah Melayu. Meluluskan resolusi mendesak pihak British mengadakan pilihan raya Persekutuan.

Pembentukan Parti Perikatan Oktober 1954

MIC menyertai UMNO dan MCA, sekali gus melengkapkan gabungan tiga kaum terbesar di Tanah Melayu. Memilih kapal layar sebagai logo parti yang melambangkan kesediaan menempuh cabaran dan rintangan bagi mencapai kemerdekaan negara.

Cuba Jawab Dulu

Baca soalan, jawab dalam hati, kemudian tekan "Semak Jawapan".

Apakah slogan yang digunakan oleh Angkatan Pemuda Insaf (API) dalam memperjuangkan kemerdekaan?

Jawapan: "Merdeka dengan Darah".

Nyatakan tiga cadangan utama yang termaktub dalam Manifesto Perlembagaan Rakyat anjuran PUTERA-AMCJA.

Jawapan: Pemerintahan sendiri, pembentukan Dewan Perundangan, dan penerimaan satu kewarganegaraan.

Apakah makna di sebalik pemilihan lambang kapal layar oleh Parti Perikatan?

Jawapan: Melambangkan kesediaan menempuh cabaran dan rintangan bagi mencapai kemerdekaan negara.

Kesalahan Biasa

! Menganggap Parti Perikatan diasaskan serentak oleh UMNO, MCA dan MIC sejak awal tahun 1940-an; hakikatnya MIC hanya menyertai UMNO dan MCA pada Oktober 1954.
! Tertukar penganjur antara Persidangan Kebangsaan (diketuai Dato' Panglima Bukit Gantang) dengan Konvensyen Kebangsaan (dianjurkan oleh UMNO dan MCA).
! Menyangka Dato' Onn Jaafar hanya memimpin UMNO, sedangkan beliau kemudiannya mengasaskan Independence of Malayan Party (IMP) dan Parti Negara.

Salah Faham Konsep

Salah Faham

Parti politik berasaskan kaum semata-mata bersifat perkauman dan enggan bekerjasama.

Fakta Betul

Walaupun diasaskan mengikut kepentingan kaum, parti-parti ini mengamalkan toleransi, permuafakatan dan tolak ansur politik demi matlamat bersama, iaitu kemerdekaan tanah air.

Salah Faham

PUTERA-AMCJA merupakan sebuah parti politik tunggal.

Fakta Betul

PUTERA-AMCJA merupakan pakatan gabungan antara Pusat Tenaga Rakyat (PUTERA) dan All Malaya Council of Joint Action (AMCJA).

Ringkasan

Penubuhan parti politik membuktikan kematangan perjuangan nasionalisme di negara kita.
Usaha menuntut kemerdekaan berkembang daripada gerakan parti berhaluan kaum atau wilayah kepada kerjasama rentas kaum.
Pakatan PUTERA-AMCJA menjadi perintis kerjasama politik antara kaum.
Persidangan Kebangsaan dan Konvensyen Kebangsaan mendesak pilihan raya Persekutuan diadakan.
Parti Perikatan yang kukuh bersandarkan muafakat dan tolak ansur akhirnya menjadi tonggak rundingan kemerdekaan.

Aktiviti Ringkas

A. Kuiz Objektif

1 Siapakah tokoh yang mengetuai Persidangan Kebangsaan yang berlangsung pada bulan Februari 1954?

Tunku Abdul Rahman Dato' Panglima Bukit Gantang Ahmad Boestamam

2 Parti manakah yang menyertai UMNO dan MCA pada bulan Oktober 1954 bagi melengkapkan kerjasama tiga kaum terbesar dalam Parti Perikatan?

Malayan Indian Congress (MIC) Independence of Malayan Party (IMP) People's Progressive Party (PPP)

B. Isi Tempat Kosong

3 Manifesto Perlembagaan Rakyat yang dilahirkan oleh gabungan PUTERA-AMCJA mencadangkan pemerintahan sendiri, pembentukan Dewan Perundangan dan penerimaan satu .

4 Parti Perikatan telah memilih logo yang melambangkan kesediaan menempuh cabaran dan rintangan untuk mencapai kemerdekaan.

C. Padankan Parti Politik dengan Pemimpin Utama

Seret nama parti ke pemimpin yang betul. Jika menggunakan telefon, tekan pilihan jawapan dahulu, kemudian tekan kotak padanan.

Parti Politik

Angkatan Pemuda Insaf (API)

Malayan Chinese Association (MCA)

Pergerakan Pemuda Melayu (PPM)

Parti Islam Se-Tanah Melayu (PAS)

Pemimpin Utama

Ahmad Boestamam

Tan Cheng Lock, Yong Shook Lin, H.S. Lee

Mohamad Sirat Yaman, Awang Rambli, Rosli Dhoby

Haji Ahmad Fuad Hassan, Dr. Burhanuddin al-Helmi

Kata Kunci

Nasionalisme Melayu Raya Manifesto Perlembagaan Rakyat Parti Berasaskan Kaum Konvensyen Parti Perikatan

Penubuhan Parti Politik

7.5 Penubuhan Parti Politik

SEJARAH • Tingkatan 4 • Bab 7: Usaha ke Arah Kemerdekaan

7.5 Penubuhan Parti Politik

Objektif Pembelajaran

Menyatakan latar belakang kemunculan parti-parti politik pada tahun 1940-an dan 1950-an di Tanah Melayu, Sarawak dan Sabah beserta barisan pemimpin dan matlamat perjuangannya.
Menjelaskan bentuk kerjasama politik pelbagai kaum yang dirintis ke arah mencapai kemerdekaan.
Menghuraikan pembentukan Parti Perikatan dan kepentingannya dalam menyatukan masyarakat berbilang kaum demi kemerdekaan negara.

Garis Masa dan Perkembangan Kerjasama Politik Menuju Kemerdekaan

Kronologi pakatan kerjasama politik dan kemasukan komponen parti dalam Parti Perikatan.

PUTERA-AMCJA

Pakatan perintis kerjasama politik antara kaum.

Disember 1947

Persidangan Kebangsaan

Membincangkan gabungan parti politik kebangsaan yang bersatu.

Februari 1954

Konvensyen Kebangsaan

Membincangkan usaha ke arah kemerdekaan dan masa depan Tanah Melayu.

Ogos 1954

Parti Perikatan

Gabungan UMNO, MCA dan MIC dengan logo kapal layar.

Oktober 1954

Penerangan Ringkas

Kemunculan Parti Politik Selepas Perang Dunia Kedua

Parti politik banyak ditubuhkan hasil daripada kesedaran nasionalisme untuk menuntut kemerdekaan dan kedaulatan tanah air.

Parti Politik Tahun 1940-an

Parti Kebangsaan Melayu Malaya (PKMM)

Oktober 1945

Pemimpin: Dr. Burhanuddin al-Helmi, Ishak Haji Muhammad, Ahmad Boestamam.

Perjuangan: Melahirkan kesedaran politik orang Melayu, menekankan perpaduan berbilang kaum, mencapai kemerdekaan dan memperjuangkan Melayu Raya.

Persatuan Kebangsaan Melayu Sarawak (PKMS)

1946

Pemimpin: Abang Haji Zaini, Abang Haji Openg, Datu Patinggi Abang Haji Abdillah.

Angkatan Pemuda Insaf (API)

Februari 1946

Pemimpin: Ahmad Boestamam.

Perjuangan: Menggembleng tenaga pemuda sebagai penggerak perubahan politik, menggunakan slogan "Merdeka dengan Darah" untuk menuntut kemerdekaan.

Pergerakan Pemuda Melayu (PPM)

Mac 1946

Pemimpin: Mohamad Sirat Yaman, Awang Rambli, Rosli Dhoby, Morshidi Sidek.

Perjuangan: Menentang penjajahan British dan menuntut kemerdekaan Sarawak.

United Malays National Organisation (UMNO)

Mei 1946

Pemimpin: Dato' Onn Jaafar, Tunku Abdul Rahman.

Perjuangan: Menentang Malayan Union dan bekerjasama dengan kaum lain untuk mencapai kemerdekaan.

Parti Kebangsaan Melayu Labuan (PKML)

Jun 1946

Pemimpin: Tengku Noordin, Zakaria Gunn.

Perjuangan: Meningkatkan kemajuan sosioekonomi dan menuntut Sabah dimerdekakan daripada pentadbiran British.

Malayan Indian Congress (MIC)

Ogos 1946

Pemimpin: John Thivy, K.L. Devasar.

Perjuangan: Menjaga kepentingan orang India di Tanah Melayu dan memperjuangkan kemajuan politik bersama kaum lain.

Barisan Pemuda (BARIP)

Disember 1946 - Jesselton dan Labuan

Pemimpin: Mandur Syarif, Imam Suhaili Yaakub, Pengiran Ahmad.

Perjuangan: Menyatukan anak negeri, bekerjasama memperbaiki keadaan ekonomi dan politik, serta menuntut keadilan daripada pentadbiran British.

Barisan Pemuda Sarawak (BPS)

Jun 1947

Pemimpin: Abang Mohd. Kassim Taha, Ahmad Zaidi Adruce.

Perjuangan: Memperjuangkan kepentingan bumiputera ke arah berkerajaan sendiri dan menentang penyerahan Sarawak kepada British.

Malayan Chinese Association (MCA)

Februari 1949

Pemimpin: Tan Cheng Lock, Yong Shook Lin, H.S. Lee.

Perjuangan: Memelihara kepentingan kaum Cina dan bekerjasama menentang komunis di Tanah Melayu.

Parti Politik Tahun 1950-an

Independence of Malayan Party (IMP)

September 1951

Pemimpin: Dato' Onn Jaafar, Tan Cheng Lock.

Perjuangan: Menyatukan rakyat pelbagai kaum di Tanah Melayu dan menjadikan kerjasama kaum sebagai dasar penting untuk mencapai kemerdekaan.

Parti Islam Se-Tanah Melayu (PAS)

November 1951

Pemimpin: Haji Ahmad Fuad Hassan, Dr. Burhanuddin al-Helmi.

Perjuangan: Memperjuangkan kemerdekaan penuh bagi Tanah Melayu dan penyatuan pentadbiran Islam di negeri Melayu.

People's Progressive Party (PPP)

Januari 1953

Pemimpin: Dr. S. Kanapathippilai, Dr. Seenivasagam.

Perjuangan: Memperjuangkan hak yang sama untuk semua kaum dan keadilan sosioekonomi berasaskan demokrasi berparlimen.

Parti Negara

Februari 1954

Pemimpin: Dato' Onn Jaafar, Dato' Hamzah Abdullah, Heah Joo Seang, E.E.C. Thuraisingham, P. Ramani.

Perjuangan: Menuntut kemerdekaan dengan kerjasama semua kaum dan membentuk satu parti bagi semua rakyat untuk membentuk negara Tanah Melayu.

Kerjasama Politik ke Arah Kemerdekaan

Pakatan PUTERA-AMCJA Disember 1947

Persidangan Kebangsaan Februari 1954

Konvensyen Kebangsaan Ogos 1954

Pembentukan Parti Perikatan Oktober 1954

Cuba Jawab Dulu

Baca soalan, jawab dalam hati, kemudian tekan "Semak Jawapan".

Apakah slogan yang digunakan oleh Angkatan Pemuda Insaf (API) dalam memperjuangkan kemerdekaan?

Jawapan: "Merdeka dengan Darah".

Nyatakan tiga cadangan utama yang termaktub dalam Manifesto Perlembagaan Rakyat anjuran PUTERA-AMCJA.

Jawapan: Pemerintahan sendiri, pembentukan Dewan Perundangan, dan penerimaan satu kewarganegaraan.

Apakah makna di sebalik pemilihan lambang kapal layar oleh Parti Perikatan?

Jawapan: Melambangkan kesediaan menempuh cabaran dan rintangan bagi mencapai kemerdekaan negara.

Kesalahan Biasa

! Menganggap Parti Perikatan diasaskan serentak oleh UMNO, MCA dan MIC sejak awal tahun 1940-an; hakikatnya MIC hanya menyertai UMNO dan MCA pada Oktober 1954.
! Tertukar penganjur antara Persidangan Kebangsaan (diketuai Dato' Panglima Bukit Gantang) dengan Konvensyen Kebangsaan (dianjurkan oleh UMNO dan MCA).
! Menyangka Dato' Onn Jaafar hanya memimpin UMNO, sedangkan beliau kemudiannya mengasaskan Independence of Malayan Party (IMP) dan Parti Negara.

Salah Faham Konsep

Salah Faham

Parti politik berasaskan kaum semata-mata bersifat perkauman dan enggan bekerjasama.

Fakta Betul

Walaupun diasaskan mengikut kepentingan kaum, parti-parti ini mengamalkan toleransi, permuafakatan dan tolak ansur politik demi matlamat bersama, iaitu kemerdekaan tanah air.

Salah Faham

PUTERA-AMCJA merupakan sebuah parti politik tunggal.

Fakta Betul

PUTERA-AMCJA merupakan pakatan gabungan antara Pusat Tenaga Rakyat (PUTERA) dan All Malaya Council of Joint Action (AMCJA).

Ringkasan

Penubuhan parti politik membuktikan kematangan perjuangan nasionalisme di negara kita.
Usaha menuntut kemerdekaan berkembang daripada gerakan parti berhaluan kaum atau wilayah kepada kerjasama rentas kaum.
Pakatan PUTERA-AMCJA menjadi perintis kerjasama politik antara kaum.
Persidangan Kebangsaan dan Konvensyen Kebangsaan mendesak pilihan raya Persekutuan diadakan.
Parti Perikatan yang kukuh bersandarkan muafakat dan tolak ansur akhirnya menjadi tonggak rundingan kemerdekaan.

Aktiviti Ringkas

A. Kuiz Objektif

1 Siapakah tokoh yang mengetuai Persidangan Kebangsaan yang berlangsung pada bulan Februari 1954?

Tunku Abdul Rahman Dato' Panglima Bukit Gantang Ahmad Boestamam

2 Parti manakah yang menyertai UMNO dan MCA pada bulan Oktober 1954 bagi melengkapkan kerjasama tiga kaum terbesar dalam Parti Perikatan?

Malayan Indian Congress (MIC) Independence of Malayan Party (IMP) People's Progressive Party (PPP)

B. Isi Tempat Kosong

3 Manifesto Perlembagaan Rakyat yang dilahirkan oleh gabungan PUTERA-AMCJA mencadangkan pemerintahan sendiri, pembentukan Dewan Perundangan dan penerimaan satu .

4 Parti Perikatan telah memilih logo yang melambangkan kesediaan menempuh cabaran dan rintangan untuk mencapai kemerdekaan.

C. Padankan Parti Politik dengan Pemimpin Utama

Seret nama parti ke pemimpin yang betul. Jika menggunakan telefon, tekan pilihan jawapan dahulu, kemudian tekan kotak padanan.

Parti Politik

Angkatan Pemuda Insaf (API)

Malayan Chinese Association (MCA)

Pergerakan Pemuda Melayu (PPM)

Parti Islam Se-Tanah Melayu (PAS)

Pemimpin Utama

Ahmad Boestamam

Tan Cheng Lock, Yong Shook Lin, H.S. Lee

Mohamad Sirat Yaman, Awang Rambli, Rosli Dhoby

Haji Ahmad Fuad Hassan, Dr. Burhanuddin al-Helmi

Kata Kunci

Nasionalisme Melayu Raya Manifesto Perlembagaan Rakyat Parti Berasaskan Kaum Konvensyen Parti Perikatan

Penubuhan Parti Politik

7.5 Penubuhan Parti Politik

Objektif Pembelajaran

Garis Masa dan Perkembangan Kerjasama Politik Menuju Kemerdekaan

Penerangan Ringkas

Kemunculan Parti Politik Selepas Perang Dunia Kedua

Parti Politik Tahun 1940-an

Parti Politik Tahun 1950-an

Kerjasama Politik ke Arah Kemerdekaan

Cuba Jawab Dulu

Kesalahan Biasa

Salah Faham Konsep

Ringkasan

Aktiviti Ringkas

A. Kuiz Objektif

B. Isi Tempat Kosong

C. Padankan Parti Politik dengan Pemimpin Utama

Kata Kunci

Penubuhan Parti Politik

7.5 Penubuhan Parti Politik

Objektif Pembelajaran

Garis Masa dan Perkembangan Kerjasama Politik Menuju Kemerdekaan

Penerangan Ringkas

Kemunculan Parti Politik Selepas Perang Dunia Kedua

Parti Politik Tahun 1940-an

Parti Politik Tahun 1950-an

Kerjasama Politik ke Arah Kemerdekaan

Cuba Jawab Dulu

Kesalahan Biasa

Salah Faham Konsep

Ringkasan

Aktiviti Ringkas

A. Kuiz Objektif

B. Isi Tempat Kosong

C. Padankan Parti Politik dengan Pemimpin Utama

Kata Kunci

Chapter : Usaha Ke Arah Kemerdekaan

Topic : Penubuhan Parti Politik

Related notes