7.3 Sistem Ahli
Selepas Perang Dunia Kedua, British melaksanakan dasar dekolonisasi untuk menyediakan langkah berkerajaan sendiri secara beransur-ansur kepada tanah jajahannya. Menyedari kekurangan pegawai tempatan dalam perkhidmatan kerajaan, Dato' Onn Jaafar mencadangkan agar peluang pentadbiran dibuka kepada wakil tempatan. Usaha ini membawa kepada pembentukan Sistem Ahli pada tahun 1951, sebuah sistem kabinet bayangan yang melatih pemimpin tempatan pelbagai kaum mentadbir negara sebelum kemerdekaan dicapai.
Objektif Pembelajaran
- Menjelaskan latar belakang pembentukan Sistem Ahli dan portfolio yang diwujudkan.
- Memerihalkan ciri-ciri Sistem Ahli dalam pentadbiran Persekutuan Tanah Melayu.
- Menghuraikan kepentingan pelaksanaan Sistem Ahli sebagai persediaan ke arah berkerajaan sendiri dan kemerdekaan.
Struktur Ciri-Ciri dan Anggota Sistem Ahli 1951–1955
Kenali lima ciri utama Sistem Ahli serta tokoh-tokoh tempatan dan portfolio yang disandang.
| Tokoh | Portfolio |
|---|---|
| Dato' Onn Jaafar | Ahli Hal Ehwal Dalam Negeri |
| E.E.C. Thuraisingham | Ahli Pelajaran |
| Lee Tiang Keng | Ahli Kesihatan |
| Tunku Yaacob ibni Sultan Abd. Hamid | Ahli Pertanian dan Perhutanan |
| Dato' Mahmud Mat | Ahli Tanah, Lombong dan Perhubungan |
| Dato' Nik Ahmad Kamil (1954) | Ahli Kerajaan Tempatan, Perumahan dan Perancang Bandar |
| H.S. Lee (1954) | Ahli Pengangkutan |
| Dr. Ismail Abdul Rahman (1954) | Ahli Hasil Bumi |
Penerangan Ringkas
Pembentukan Sistem Ahli
Dekolonisasi British selepas Perang Dunia Kedua membuka ruang kepada cadangan Dato' Onn Jaafar untuk menambah peluang pentadbiran kepada wakil tempatan. Sir Henry Gurney mengumumkan senarai anggota Sistem Ahli pada tahun 1951.
Tempoh Pelaksanaan
Sistem Ahli dilaksanakan dari bulan April 1951 hingga Jun 1955, iaitu sebelum Pilihan Raya Majlis Perundangan Persekutuan (MPP) pada Julai 1955.
Portfolio Pentadbiran British
Tiga portfolio kekal di bawah British:
- Hal Ehwal Ekonomi
- Perindustrian dan Perhubungan Sosial
- Perumahan dan Kerja Raya
Skop Tanggungjawab Dato' Onn Jaafar
Sebagai Ahli Hal Ehwal Dalam Negeri, beliau menjaga hal ehwal imigran, penyiaran dan pencetakan, hubungan negeri Melayu dengan Negeri-negeri Selat, hal ehwal menunaikan haji, pendaftaran kerakyatan, perkahwinan, dan kematian. Beliau juga mengawasi agensi kerajaan seperti RIDA, Jabatan Pilihan Raya, dan Jabatan Rupa Bangsa Nasional.
Cuba Jawab Dulu
Baca soalan, jawab dalam hati, kemudian tekan “Semak Jawapan”.
Mengapakah Dato' Onn Jaafar mencadangkan pembentukan Sistem Ahli kepada pihak British?
Senaraikan tiga portfolio pentadbiran yang kekal di bawah penguasaan British semasa Sistem Ahli dilaksanakan.
Bagaimanakah Sistem Ahli dapat membantu memupuk perpaduan kaum di Tanah Melayu?
Kesalahan Biasa
- Menganggap ahli dalam Sistem Ahli dipilih melalui pilihan raya, sedangkan mereka dilantik oleh Pesuruhjaya Tinggi British dengan persetujuan Majlis Raja-Raja.
- Menganggap semua portfolio diserahkan sepenuhnya kepada pemimpin tempatan, walhal tiga portfolio utama (Ekonomi, Perindustrian & Perhubungan Sosial, serta Perumahan & Kerja Raya) masih kekal di bawah pegawai British.
- Mengelirukan portfolio tokoh, contohnya menganggap Dr. Ismail Abdul Rahman menyandang portfolio Pelajaran (sepatutnya E.E.C. Thuraisingham; Dr. Ismail menyandang portfolio Ahli Hasil Bumi pada 1954).
Salah Faham Konsep
Sistem Ahli merupakan kabinet menteri penuh yang berkuasa mutlak mentadbir Tanah Melayu secara merdeka.
Sistem Ahli hanyalah sebuah kabinet bayangan (shadow cabinet) di bawah kuasa Pesuruhjaya Tinggi British yang berfungsi memberi latihan pentadbiran kepada pemimpin tempatan sebagai persediaan berkerajaan sendiri.
Pelaksanaan Sistem Ahli bermula selepas Pilihan Raya Majlis Perundangan Persekutuan 1955.
Sistem Ahli dilaksanakan sebelum pilihan raya tersebut, iaitu dari April 1951 hingga Jun 1955 (pilihan raya diadakan pada Julai 1955).
Ringkasan
- Sistem Ahli (1951–1955) merupakan latihan berkerajaan sendiri berasaskan sistem kabinet bayangan yang dicadangkan oleh Dato' Onn Jaafar dan diumumkan oleh Sir Henry Gurney.
- Anggotanya yang bertaraf "Menteri" dilantik oleh Pesuruhjaya Tinggi British dengan persetujuan Majlis Raja-Raja untuk menjaga portfolio tertentu dan membentangkan rang undang-undang dalam MPP.
- Tiga portfolio penting kekal di bawah British: Hal Ehwal Ekonomi, Perindustrian dan Perhubungan Sosial, serta Perumahan dan Kerja Raya.
- Sistem ini menjadi asas penting bagi pembinaan keupayaan mentadbir dan pemupukan kerjasama pelbagai kaum sebelum mencapai kemerdekaan.
Aktiviti Ringkas
A. Kuiz Objektif
1 Siapakah Pesuruhjaya Tinggi British yang mengumumkan senarai anggota Sistem Ahli pada tahun 1951?
2 Antara berikut, portfolio manakah yang dipegang oleh E.E.C. Thuraisingham dalam Sistem Ahli?
B. Isi Tempat Kosong
3 Anggota Sistem Ahli dilantik oleh Pesuruhjaya Tinggi British dengan persetujuan .
4 Sistem Ahli dilaksanakan bermula pada bulan April 1951 sehingga bulan 1955 sebelum pilihan raya MPP diadakan.
C. Seret dan Lepas: Padankan Tokoh dengan Portfolio
Seret nama tokoh ke portfolio yang betul. Jika menggunakan telefon, tekan pilihan jawapan dahulu, kemudian tekan kotak padanan.
