1. Learn
  2. Quick Notes
  3. List
  4. Ancaman Komunis di Negara Kita
Back

Ancaman Komunis di Negara Kita

6.2 Ancaman Komunis di Negara Kita
SEJARAH • Tingkatan 4 • Bab 6: Ancaman Komunis dan Perisytiharan Darurat

6.2 Ancaman Komunis di Negara Kita

Topik ini membincangkan peristiwa yang mencetuskan pengisytiharan Undang-Undang Darurat di Tanah Melayu pada tahun 1948 oleh British. Pengisytiharan ini berpunca daripada tindakan Parti Komunis Malaya (PKM) yang melancarkan perjuangan bersenjata selepas dua persidangan di Calcutta, India. Murid juga akan mempelajari pelbagai bentuk ancaman komunis yang merangkumi tindakan melumpuhkan ekonomi, merosakkan infrastruktur, serta mengancam keselamatan rakyat dan pasukan keselamatan.

Objektif Pembelajaran

  • Menyatakan latar belakang persidangan di Calcutta serta kronologi perisytiharan Undang-Undang Darurat pada bulan Jun 1948.
  • Menjelaskan tindakan komunis untuk melumpuhkan ekonomi dan merosakkan kemudahan infrastruktur.
  • Menghuraikan tindakan ganas komunis terhadap keselamatan orang awam dan pasukan keselamatan, termasuk peristiwa pembunuhan Sir Henry Gurney.

Garis Masa Perisytiharan Darurat Jun 1948 & Bentuk Ancaman Komunis

Memudahkan murid mengingati peringkat peluasan Undang-Undang Darurat dan empat kategori utama tindakan ancaman komunis.

1
16 Jun 1948 — Komunis membunuh tiga pengurus ladang Eropah di Sungai Siput, Perak. Sir Edward Gent mengisytiharkan darurat di kawasan terpilih: Ipoh dan Sungai Siput (Perak); Muar, Kluang, Kulai dan Plentong (Johor).
2
17 Jun 1948 — Undang-Undang Darurat diperluas ke seluruh negeri Perak dan Johor.
3
18 Jun 1948 — Undang-Undang Darurat dikuatkuasakan ke seluruh Tanah Melayu. Usaha membanteras ancaman komunis bermula secara rasmi.

1. Melumpuhkan Ekonomi

  • Serang lombong bijih timah dan ladang getah.
  • 1948–1956: 80 lombong bijih timah diserang di Perak, Selangor dan Negeri Sembilan.
  • Merosakkan pokok getah, membakar kilang estet, rumah asap, rumah kongsi, kedai dan sekolah.

2. Merosakkan Infrastruktur

  • Sabotaj landasan kereta api, jalan raya, telefon, telegraf dan paip air.
  • Menyerang pekerja awam yang membaiki jalan, memasang paip, membina sistem pengairan dan pekerja penyelidikan skim hidroelektrik.

3. Mengancam Keselamatan Rakyat

  • Mengugut, mensabotaj, menyerang, menganiaya, menculik, merampas, membakar harta benda dan membunuh penduduk yang enggan bekerjasama.
  • 5 Julai 1949: Bom tangan di Sheum Circus, Kampar, Perak — 46 cedera parah, 4 mati.

4. Mengancam Pasukan Keselamatan

  • Menyasarkan balai polis dan anggota keselamatan.
  • 6 Oktober 1951: Sir Henry Gurney dibunuh dalam serang hendap di Jalan Kuala Kubu Bharu.

Penerangan Ringkas

Latar Belakang Perjuangan Bersenjata PKM

Gerakan Komunis Antarabangsa menganjurkan dua persidangan di Calcutta, India: Persidangan Kongres Belia Asia dan Persidangan Parti Komunis India. PKM menghantar wakil ke persidangan tersebut. Pengikut komunis di kawasan jajahan digesa memperhebat perjuangan menentang kuasa imperialis di Asia.

Keputusan PKM

Jawatankuasa Eksekutif Pusat PKM memutuskan untuk melancarkan perjuangan bersenjata bagi menubuhkan Republik Komunis di Tanah Melayu. Tindakan melancarkan perjuangan bersenjata menyebabkan British mengisytiharkan darurat.

Peristiwa Pencetus Darurat

Pada 16 Jun 1948, komunis membunuh tiga orang pengurus ladang Eropah di Sungai Siput, Perak: Arthur Walker (Pengurus Ladang Ephil), John Allison (Pengurus Ladang Phin Soon) dan Ian Cristian (Pembantu John Allison).

Perisytiharan Darurat

Sir Edward Gent mengisytiharkan darurat di kawasan terpilih pada 16 Jun 1948, diperluas ke seluruh Perak dan Johor pada 17 Jun 1948, dan dikuatkuasakan ke seluruh Tanah Melayu pada 18 Jun 1948.

Pembunuhan Sir Henry Gurney

Sir Henry Gurney menggantikan Sir Edward Gent sebagai Pesuruhjaya Tinggi British pada 13 September 1948. Beliau dibunuh dalam serang hendap komunis pada 6 Oktober 1951 di Jalan Kuala Kubu Bharu ketika dalam perjalanan ke Bukit Fraser.

2,473Orang awam terbunuh (1948–1960)
1,385Orang awam tercedera (1948–1960)
810Orang awam hilang (1948–1960)
4,668Jumlah mangsa orang awam

Cuba Jawab Dulu

Baca soalan, jawab dalam hati, kemudian tekan “Semak Jawapan”.

1

Mengapakah PKM memutuskan untuk melancarkan perjuangan bersenjata di Tanah Melayu pada tahun 1948?

Jawapan: PKM memutuskannya berikutan gesaan dalam Persidangan Komunis di Calcutta, India agar memperhebat perjuangan menentang kuasa imperialis di setiap negara Asia bagi menubuhkan Republik Komunis di Tanah Melayu.
2

Apakah peristiwa yang membawa kepada pengisytiharan darurat pada 16 Jun 1948 oleh Sir Edward Gent?

Jawapan: Pembunuhan tiga orang pengurus ladang berbangsa Eropah di Sungai Siput, Perak, iaitu Arthur Walker, John Allison, dan Ian Cristian.
3

Di manakah dan bilakah Sir Henry Gurney terbunuh dalam serang hendap komunis?

Jawapan: Beliau diserang hendap pada 6 Oktober 1951 di Jalan Kuala Kubu Bharu semasa dalam perjalanan ke Bukit Fraser.

Kesalahan Biasa

  • ! Menganggap Undang-Undang Darurat terus diisytiharkan ke seluruh Tanah Melayu serta-merta pada 16 Jun 1948, sedangkan pada tarikh tersebut ia hanya terhad di kawasan tertentu di Perak dan Johor sahaja sebelum diperluas ke seluruh Tanah Melayu pada 18 Jun 1948.
  • ! Tertukar antara Pesuruhjaya Tinggi British yang mengisytiharkan darurat (Sir Edward Gent) dengan Pesuruhjaya Tinggi British yang mati diserang hendap komunis (Sir Henry Gurney).
  • ! Menganggap sasaran serangan ekonomi komunis hanya ladang getah, sedangkan komunis turut menyasarkan lombong bijih timah (sebanyak 80 lombong diserang antara 1948–1956).

Salah Faham Konsep

Salah Faham

Komunis hanya menyerang tentera British dan tidak mengganggu penduduk tempatan.

Fakta Betul

Komunis melakukan kekejaman terhadap orang awam, membakar harta benda, melontar bom di tempat awam (seperti di Sheum Circus), dan membunuh pekerja lombong serta ladang yang enggan bekerjasama.

Salah Faham

Serangan komunis di Sungai Siput menyasarkan askar British.

Fakta Betul

Serangan di Sungai Siput menyasarkan orang awam/pengurus ladang getah berbangsa Eropah (Arthur Walker, John Allison, dan Ian Cristian).

Ringkasan

  • Punca Darurat: Gesaan persidangan komunis di Calcutta (Februari–Mac 1948) mendorong PKM melancarkan perjuangan bersenjata.
  • Detik Mula: Pembunuhan tiga pengurus ladang di Sungai Siput pada 16 Jun 1948 menyebabkan Sir Edward Gent mengisytiharkan darurat di kawasan tertentu di Perak dan Johor, diperluas ke seluruh negeri Perak dan Johor pada 17 Jun 1948, dan berkuat kuasa ke seluruh Tanah Melayu pada 18 Jun 1948.
  • Serangan Ekonomi & Fizikal: Komunis merosakkan ladang getah, lombong bijih timah, sistem perhubungan telefon, serta landasan kereta api.
  • Keganasan Terhadap Manusia: Mengakibatkan ribuan orang awam dan pasukan keselamatan terkorban, termasuk pembunuhan Pesuruhjaya Tinggi British Sir Henry Gurney pada 6 Oktober 1951 dalam serang hendap di Jalan Kuala Kubu Bharu ketika dalam perjalanan ke Bukit Fraser, serta tragedi Balai Polis Bukit Kepong pada 22 Februari 1950.

Aktiviti Ringkas

A. Kuiz Objektif

1 Apakah peristiwa yang menyebabkan Sir Edward Gent mengisytiharkan darurat di beberapa kawasan di Perak dan Johor pada 16 Jun 1948?

2 Bilakah Undang-Undang Darurat dikuatkuasakan ke seluruh Tanah Melayu?

B. Isi Tempat Kosong

3 Pada 6 Oktober 1951, Pesuruhjaya Tinggi British iaitu Sir Henry Gurney telah terkorban dalam serangan hendap komunis di Jalan Kuala Kubu Bharu semasa dalam perjalanan ke .

4 Pada malam 5 Julai 1949, komunis telah mencampakkan bom tangan di Sheum Circus yang terletak di , Perak sehingga mencederakan 46 orang.

C. Seret dan Lepas: Padankan Tarikh dengan Peristiwa

Padankan tarikh berlakunya serangan komunis terhadap pasukan keselamatan dengan lokasi kejadian yang tepat berdasarkan buku teks. Jika menggunakan telefon, tekan pilihan jawapan dahulu, kemudian tekan kotak padanan.

Tarikh Serangan
17 Jun 1948
22 Februari 1950
24 Mac 1950
28 Mei 1954
Peristiwa / Lokasi Serangan
Serangan ke atas Balai Polis Kampung Jeram, Choh, Johor
Serangan ke atas Balai Polis Bukit Kepong, Muar, Johor
Serang hendap terhadap pasukan askar Melayu di Ulu Semur, Kelantan
Pembunuhan Ketua Polis Kedah
 

Kata Kunci

Parti Komunis Malaya (PKM) Undang-Undang Darurat Sir Edward Gent Sir Henry Gurney Sabotaj Special Constables
The views expressed in the notes here are those of the contributor and don’t necessarily represent the views of Pandai.

Ancaman Komunis di Negara Kita

6.2 Ancaman Komunis di Negara Kita
SEJARAH • Tingkatan 4 • Bab 6: Ancaman Komunis dan Perisytiharan Darurat

6.2 Ancaman Komunis di Negara Kita

Topik ini membincangkan peristiwa yang mencetuskan pengisytiharan Undang-Undang Darurat di Tanah Melayu pada tahun 1948 oleh British. Pengisytiharan ini berpunca daripada tindakan Parti Komunis Malaya (PKM) yang melancarkan perjuangan bersenjata selepas dua persidangan di Calcutta, India. Murid juga akan mempelajari pelbagai bentuk ancaman komunis yang merangkumi tindakan melumpuhkan ekonomi, merosakkan infrastruktur, serta mengancam keselamatan rakyat dan pasukan keselamatan.

Objektif Pembelajaran

  • Menyatakan latar belakang persidangan di Calcutta serta kronologi perisytiharan Undang-Undang Darurat pada bulan Jun 1948.
  • Menjelaskan tindakan komunis untuk melumpuhkan ekonomi dan merosakkan kemudahan infrastruktur.
  • Menghuraikan tindakan ganas komunis terhadap keselamatan orang awam dan pasukan keselamatan, termasuk peristiwa pembunuhan Sir Henry Gurney.

Garis Masa Perisytiharan Darurat Jun 1948 & Bentuk Ancaman Komunis

Memudahkan murid mengingati peringkat peluasan Undang-Undang Darurat dan empat kategori utama tindakan ancaman komunis.

1
16 Jun 1948 — Komunis membunuh tiga pengurus ladang Eropah di Sungai Siput, Perak. Sir Edward Gent mengisytiharkan darurat di kawasan terpilih: Ipoh dan Sungai Siput (Perak); Muar, Kluang, Kulai dan Plentong (Johor).
2
17 Jun 1948 — Undang-Undang Darurat diperluas ke seluruh negeri Perak dan Johor.
3
18 Jun 1948 — Undang-Undang Darurat dikuatkuasakan ke seluruh Tanah Melayu. Usaha membanteras ancaman komunis bermula secara rasmi.

1. Melumpuhkan Ekonomi

  • Serang lombong bijih timah dan ladang getah.
  • 1948–1956: 80 lombong bijih timah diserang di Perak, Selangor dan Negeri Sembilan.
  • Merosakkan pokok getah, membakar kilang estet, rumah asap, rumah kongsi, kedai dan sekolah.

2. Merosakkan Infrastruktur

  • Sabotaj landasan kereta api, jalan raya, telefon, telegraf dan paip air.
  • Menyerang pekerja awam yang membaiki jalan, memasang paip, membina sistem pengairan dan pekerja penyelidikan skim hidroelektrik.

3. Mengancam Keselamatan Rakyat

  • Mengugut, mensabotaj, menyerang, menganiaya, menculik, merampas, membakar harta benda dan membunuh penduduk yang enggan bekerjasama.
  • 5 Julai 1949: Bom tangan di Sheum Circus, Kampar, Perak — 46 cedera parah, 4 mati.

4. Mengancam Pasukan Keselamatan

  • Menyasarkan balai polis dan anggota keselamatan.
  • 6 Oktober 1951: Sir Henry Gurney dibunuh dalam serang hendap di Jalan Kuala Kubu Bharu.

Penerangan Ringkas

Latar Belakang Perjuangan Bersenjata PKM

Gerakan Komunis Antarabangsa menganjurkan dua persidangan di Calcutta, India: Persidangan Kongres Belia Asia dan Persidangan Parti Komunis India. PKM menghantar wakil ke persidangan tersebut. Pengikut komunis di kawasan jajahan digesa memperhebat perjuangan menentang kuasa imperialis di Asia.

Keputusan PKM

Jawatankuasa Eksekutif Pusat PKM memutuskan untuk melancarkan perjuangan bersenjata bagi menubuhkan Republik Komunis di Tanah Melayu. Tindakan melancarkan perjuangan bersenjata menyebabkan British mengisytiharkan darurat.

Peristiwa Pencetus Darurat

Pada 16 Jun 1948, komunis membunuh tiga orang pengurus ladang Eropah di Sungai Siput, Perak: Arthur Walker (Pengurus Ladang Ephil), John Allison (Pengurus Ladang Phin Soon) dan Ian Cristian (Pembantu John Allison).

Perisytiharan Darurat

Sir Edward Gent mengisytiharkan darurat di kawasan terpilih pada 16 Jun 1948, diperluas ke seluruh Perak dan Johor pada 17 Jun 1948, dan dikuatkuasakan ke seluruh Tanah Melayu pada 18 Jun 1948.

Pembunuhan Sir Henry Gurney

Sir Henry Gurney menggantikan Sir Edward Gent sebagai Pesuruhjaya Tinggi British pada 13 September 1948. Beliau dibunuh dalam serang hendap komunis pada 6 Oktober 1951 di Jalan Kuala Kubu Bharu ketika dalam perjalanan ke Bukit Fraser.

2,473Orang awam terbunuh (1948–1960)
1,385Orang awam tercedera (1948–1960)
810Orang awam hilang (1948–1960)
4,668Jumlah mangsa orang awam

Cuba Jawab Dulu

Baca soalan, jawab dalam hati, kemudian tekan “Semak Jawapan”.

1

Mengapakah PKM memutuskan untuk melancarkan perjuangan bersenjata di Tanah Melayu pada tahun 1948?

Jawapan: PKM memutuskannya berikutan gesaan dalam Persidangan Komunis di Calcutta, India agar memperhebat perjuangan menentang kuasa imperialis di setiap negara Asia bagi menubuhkan Republik Komunis di Tanah Melayu.
2

Apakah peristiwa yang membawa kepada pengisytiharan darurat pada 16 Jun 1948 oleh Sir Edward Gent?

Jawapan: Pembunuhan tiga orang pengurus ladang berbangsa Eropah di Sungai Siput, Perak, iaitu Arthur Walker, John Allison, dan Ian Cristian.
3

Di manakah dan bilakah Sir Henry Gurney terbunuh dalam serang hendap komunis?

Jawapan: Beliau diserang hendap pada 6 Oktober 1951 di Jalan Kuala Kubu Bharu semasa dalam perjalanan ke Bukit Fraser.

Kesalahan Biasa

  • ! Menganggap Undang-Undang Darurat terus diisytiharkan ke seluruh Tanah Melayu serta-merta pada 16 Jun 1948, sedangkan pada tarikh tersebut ia hanya terhad di kawasan tertentu di Perak dan Johor sahaja sebelum diperluas ke seluruh Tanah Melayu pada 18 Jun 1948.
  • ! Tertukar antara Pesuruhjaya Tinggi British yang mengisytiharkan darurat (Sir Edward Gent) dengan Pesuruhjaya Tinggi British yang mati diserang hendap komunis (Sir Henry Gurney).
  • ! Menganggap sasaran serangan ekonomi komunis hanya ladang getah, sedangkan komunis turut menyasarkan lombong bijih timah (sebanyak 80 lombong diserang antara 1948–1956).

Salah Faham Konsep

Salah Faham

Komunis hanya menyerang tentera British dan tidak mengganggu penduduk tempatan.

Fakta Betul

Komunis melakukan kekejaman terhadap orang awam, membakar harta benda, melontar bom di tempat awam (seperti di Sheum Circus), dan membunuh pekerja lombong serta ladang yang enggan bekerjasama.

Salah Faham

Serangan komunis di Sungai Siput menyasarkan askar British.

Fakta Betul

Serangan di Sungai Siput menyasarkan orang awam/pengurus ladang getah berbangsa Eropah (Arthur Walker, John Allison, dan Ian Cristian).

Ringkasan

  • Punca Darurat: Gesaan persidangan komunis di Calcutta (Februari–Mac 1948) mendorong PKM melancarkan perjuangan bersenjata.
  • Detik Mula: Pembunuhan tiga pengurus ladang di Sungai Siput pada 16 Jun 1948 menyebabkan Sir Edward Gent mengisytiharkan darurat di kawasan tertentu di Perak dan Johor, diperluas ke seluruh negeri Perak dan Johor pada 17 Jun 1948, dan berkuat kuasa ke seluruh Tanah Melayu pada 18 Jun 1948.
  • Serangan Ekonomi & Fizikal: Komunis merosakkan ladang getah, lombong bijih timah, sistem perhubungan telefon, serta landasan kereta api.
  • Keganasan Terhadap Manusia: Mengakibatkan ribuan orang awam dan pasukan keselamatan terkorban, termasuk pembunuhan Pesuruhjaya Tinggi British Sir Henry Gurney pada 6 Oktober 1951 dalam serang hendap di Jalan Kuala Kubu Bharu ketika dalam perjalanan ke Bukit Fraser, serta tragedi Balai Polis Bukit Kepong pada 22 Februari 1950.

Aktiviti Ringkas

A. Kuiz Objektif

1 Apakah peristiwa yang menyebabkan Sir Edward Gent mengisytiharkan darurat di beberapa kawasan di Perak dan Johor pada 16 Jun 1948?

2 Bilakah Undang-Undang Darurat dikuatkuasakan ke seluruh Tanah Melayu?

B. Isi Tempat Kosong

3 Pada 6 Oktober 1951, Pesuruhjaya Tinggi British iaitu Sir Henry Gurney telah terkorban dalam serangan hendap komunis di Jalan Kuala Kubu Bharu semasa dalam perjalanan ke .

4 Pada malam 5 Julai 1949, komunis telah mencampakkan bom tangan di Sheum Circus yang terletak di , Perak sehingga mencederakan 46 orang.

C. Seret dan Lepas: Padankan Tarikh dengan Peristiwa

Padankan tarikh berlakunya serangan komunis terhadap pasukan keselamatan dengan lokasi kejadian yang tepat berdasarkan buku teks. Jika menggunakan telefon, tekan pilihan jawapan dahulu, kemudian tekan kotak padanan.

Tarikh Serangan
17 Jun 1948
22 Februari 1950
24 Mac 1950
28 Mei 1954
Peristiwa / Lokasi Serangan
Serangan ke atas Balai Polis Kampung Jeram, Choh, Johor
Serangan ke atas Balai Polis Bukit Kepong, Muar, Johor
Serang hendap terhadap pasukan askar Melayu di Ulu Semur, Kelantan
Pembunuhan Ketua Polis Kedah
 

Kata Kunci

Parti Komunis Malaya (PKM) Undang-Undang Darurat Sir Edward Gent Sir Henry Gurney Sabotaj Special Constables
The views expressed in the notes here are those of the contributor and don’t necessarily represent the views of Pandai.
Chapter : Ancaman Komunis dan Perisytiharan Darurat
Topic : Ancaman Komunis di Negara Kita
Form 4 Sejarah
Related notes

Report this note
© 2026 Pandai.org All Rights Reserved

Quiz
View video m
Notes
Account