2.3 Perkembangan Nasionalisme di Asia
Perkembangan nasionalisme di Asia merupakan kesinambungan idea nasionalisme di Barat akibat pertembungan dengan bangsa Eropah. Penjajahan dan campur tangan kuasa Barat mencetuskan kebangkitan rakyat di Asia untuk menentang imperialisme, menuntut perubahan politik, serta mengekalkan kedaulatan negara seperti yang berlaku di India, China, empayar Uthmaniyah, Mesir dan Jepun.
Objektif Pembelajaran
- Menjelaskan faktor pencetus dan perkembangan gerakan nasionalisme di India dan China.
- Menerangkan perjuangan nasionalisme di empayar Uthmaniyah dan Mesir melalui Gerakan Pan-Islamisme dan Gerakan Islah.
- Menghuraikan matlamat serta ciri pemodenan nasionalisme semasa era Pemulihan Meiji di Jepun.
- Membezakan matlamat perjuangan nasionalisme antara menamatkan penjajahan kuasa asing dengan mengekalkan kedaulatan negara.
Peta Konsep Perkembangan Gerakan Nasionalisme di Asia
Lihat pecahan mengikut negara, matlamat, tokoh utama dan ideologi secara bersepadu.
Menamatkan Penjajahan Kuasa Asing & Menuntut Perubahan Politik
- India — Dahagi India 1857, INC, Liga Muslim, satyagraha Mahatma Gandhi.
- China — Revolusi China 1911, Tiga Prinsip Rakyat Dr. Sun Yat Sen.
- Mesir — Gerakan Islah menentang pengaruh Barat.
Pembaharuan Dalam Negara untuk Mengekalkan Kedaulatan
- Empayar Uthmaniyah — Gerakan Pan-Islamisme, fatwa Khalifah Abdul Hamid II.
- Jepun — Pemulihan Meiji 1868, semangat bushido.
Penerangan Ringkas
Nasionalisme di India
Dahagi India 1857 menjadi titik tolak kebangkitan. Peringkat awal memberi tumpuan kepada isu sosioagama melalui Brahmo Samaj dan Arya Samaj. Kemudian muncul parti politik seperti INC dan Liga Muslim. Selepas Perang Dunia Pertama, Mahatma Gandhi mengamalkan dasar tidak bekerjasama dengan British melalui falsafah satyagraha.
Nasionalisme di China
Gerakan nasionalisme China bersifat anti-Barat kerana menentang campur tangan kuasa asing dan kelemahan Dinasti Manchu. Dr. Sun Yat Sen mengemukakan ideologi Tiga Prinsip Rakyat (San Min Chu-i) yang mencetuskan Revolusi China 1911 dan mewujudkan pemerintahan republik.
Gerakan Islah
Gerakan pemulihan Islam yang dipelopori oleh Sayyid Jamal al-Din al-Afghani dan Sheikh Muhammad Abduh. Menyeru umat Islam berpegang pada ajaran Islam sebenar berpandukan al-Quran dan Hadis.
Gerakan Pan-Islamisme
Pada tahun 1883, Sayyid Jamal al-Din al-Afghani menubuhkan al-Urwah al-Wuthqa untuk menyatukan persaudaraan umat Islam sedunia menghalang peluasan kuasa Barat.
Cuba Jawab Dulu
Baca soalan, jawab dalam hati, kemudian tekan “Semak Jawapan”.
Apakah peristiwa yang menjadi titik tolak kepada perkembangan gerakan nasionalisme di India pada tahun 1857?
Nyatakan tiga prinsip dalam ideologi Tiga Prinsip Rakyat (San Min Chu-i) yang dikemukakan oleh Dr. Sun Yat Sen.
Bagaimanakah cara Maharaja Mikado Meiji mengelakkan Jepun daripada ancaman imperialisme Barat?
Kesalahan Biasa
- Menganggap Dahagi India 1857 dipimpin oleh Mahatma Gandhi; sebenarnya ia dicetuskan oleh golongan sepoi, manakala Mahatma Gandhi memimpin perjuangan selepas Perang Dunia Pertama.
- Menganggap nasionalisme Jepun digerakkan oleh rakyat untuk menjatuhkan penjajah; hakikatnya ia digerakkan oleh pemerintah (Maharaja Mikado Meiji) bagi memodenkan negara agar tidak dijajah Barat.
- Menyatakan bahawa Dinasti Manchu ialah kerajaan penjajah Barat; sebaliknya Manchu ialah dinasti tempatan di China yang dianggap orang luar dan gagal mengekang pengaruh Barat.
Salah Faham Konsep
Satyagraha bermaksud menyerang musuh secara gerila atau ketenteraan.
Satyagraha bermaksud berpegang teguh kepada kebenaran dan merupakan asas perjuangan tanpa keganasan yang dipelopori oleh Mahatma Gandhi.
Gerakan Pan-Islamisme dan Gerakan Islah adalah perkara yang sama.
Gerakan Islah menekankan pemulihan ajaran Islam sebenar berpandukan al-Quran dan Hadis, manakala Gerakan Pan-Islamisme bermatlamat menyatukan umat Islam di seluruh dunia untuk menghalang peluasan kuasa Barat.
Ringkasan
- Nasionalisme di Asia berkembang sebagai tindak balas terhadap imperialisme Eropah.
- Terdapat dua corak utama: menamatkan penjajahan kuasa asing dan melancarkan pembaharuan pemodenan dalam negara bagi mempertahankan kedaulatan.
- India, Mesir dan China berjuang untuk menamatkan penjajahan serta menuntut perubahan politik.
- Empayar Uthmaniyah dan Jepun melancarkan pembaharuan dalam negara untuk mengekalkan kedaulatan.
- Perjuangan ini melibatkan pelbagai pendekatan, daripada pemulihan sosioagama, ideologi politik moden, penyatuan ummah, hingga gerakan tanpa keganasan.
Aktiviti Ringkas
A. Kuiz Objektif
1 Tokoh manakah yang memperkenalkan ideologi Tiga Prinsip Rakyat (San Min Chu-i) dalam Revolusi China 1911?
2 Apakah matlamat utama penubuhan kumpulan al-Urwah al-Wuthqa oleh Sayyid Jamal al-Din al-Afghani pada tahun 1883?
B. Isi Tempat Kosong
3 Pegangan perjuangan tanpa keganasan yang berpegang teguh kepada kebenaran di India diasaskan oleh Mahatma Gandhi dikenali sebagai .
4 Maharaja Mikado Meiji melancarkan gerakan pemodenan mengikut model Barat berlandaskan semangat untuk mengelakkan ancaman imperialisme Barat.
C. Padankan Tokoh / Pertubuhan dengan Peranan atau Peristiwa
Seret pilihan ke kotak yang betul. Jika menggunakan telefon, tekan pilihan jawapan dahulu, kemudian tekan kotak padanan.
