1.1 Latar Belakang Negara Bangsa Sebelum Kedatangan Barat
Kemunculan dan kemasyhuran kerajaan Alam Melayu seperti Funan, Champa, Kedah Tua, Gangga Nagara, Srivijaya, Angkor dan Majapahit membuktikan bahawa asas pembentukan negara bangsa telah wujud lama sebelum kedatangan kuasa Barat.
Objektif Pembelajaran
- Memerihalkan latar belakang dan asas pembentukan negara bangsa kerajaan Alam Melayu sebelum kedatangan Barat.
- Menjelaskan empat ciri utama negara bangsa kerajaan Alam Melayu berserta contohnya.
- Menghuraikan kesinambungan pewarisan ciri-ciri negara bangsa daripada kerajaan Alam Melayu awal hingga Kesultanan Melayu Melaka dan Kesultanan Johor-Riau.
Empat Ciri Negara Bangsa Kerajaan Alam Melayu dan Aliran Kesinambungannya
Memudahkan murid mengingati empat ciri utama berserta contoh sejarahnya, serta memahami kronologi kesinambungan warisan negara bangsa dari Funan/Champa hingga Johor-Riau.
Raja
Tonggak utama kerajaan. Raja Champa dianggap suci dan dikaitkan dengan Dewa Siva.
Undang-undang
Panduan pentadbiran. Kerajaan Majapahit mengamalkan undang-undang Kutara Manawa.
Wilayah Pengaruh
Kawasan pengakuan rakyat. Funan merangkumi Sungai Mekong, Teluk Cam Ranh, selatan Myanmar dan Segenting Kra.
Rakyat
Penduduk setia. Rakyat Srivijaya meminum air sumpah pada Inskripsi Telaga Batu.
Penerangan Ringkas
Asas Pembentukan Negara Bangsa
Pembentukan negara bangsa mengambil masa yang lama dan melalui beberapa tahap berdasarkan sesebuah kerajaan. Ia dibuktikan oleh keagungan kerajaan Alam Melayu seperti Funan, Champa, Kedah Tua, Gangga Nagara, Srivijaya, Angkor dan Majapahit.
Unik dan Berbeza daripada Barat
Pembentukan ciri-ciri negara bangsa kerajaan Alam Melayu adalah unik dan berbeza daripada yang berlaku di Barat kerana berkembang mengikut peredaran masa dan keperluan tempatan.
Inskripsi Telaga Batu dan Kerajaan Srivijaya
Inskripsi Telaga Batu digunakan dalam upacara persetiaan antara pemerintah dengan golongan diperintah dalam kerajaan Srivijaya. Air dituang ke atas batu bersurat Inskripsi Telaga Batu dan mengalir di corong di bawahnya, kemudian ditadah dan diminum oleh rakyat untuk menunjukkan kesetiaan. Nama Srivijaya berasal daripada bahasa Sanskrit: "sri" bermaksud bercahaya dan "vijaya" bermaksud kemenangan. Raja Srivijaya juga dikenang melalui jumlah ketulan emas yang ditinggalkan.
Kesinambungan dan Pewarisan Negara Bangsa
Kerajaan Srivijaya yang berpusat di Palembang meneruskan ciri-ciri negara bangsa yang diasaskan oleh kerajaan Alam Melayu sebelumnya, iaitu Funan dan Champa. Kesinambungan ini memberi asas kukuh untuk Srivijaya muncul sebagai empayar terkenal abad ke-12. Ciri-ciri negara bangsa Srivijaya kemudiannya diwarisi oleh Kesultanan Melayu Melaka (abad ke-15). Kesultanan Melayu Melaka menyerapkan ciri-ciri lain dalam memperkukuh negara bangsa. Kesultanan Johor-Riau meneruskan kesinambungan ciri-ciri ini dengan menekankan kepentingan Islam.
Cuba Jawab Dulu
Baca soalan, jawab dalam hati, kemudian tekan "Semak Jawapan".
Apakah undang-undang yang diamalkan oleh kerajaan Majapahit untuk memastikan kesejahteraan kerajaannya?
Bagaimanakah rakyat kerajaan Srivijaya membuktikan kesetiaan mereka kepada raja?
Apakah aspek yang ditekankan oleh Kesultanan Johor-Riau dalam meneruskan ciri-ciri negara bangsa?
Kesalahan Biasa
- Menganggap konsep negara bangsa Alam Melayu meniru sepenuhnya model pembentukan negara bangsa di Eropah/Barat. Hakikatnya, pembentukan negara bangsa Alam Melayu berbeza daripada Barat dan berkembang mengikut acuan serta keperluan masyarakat tempatan.
- Mengelirukan teks undang-undang Kutara Manawa (Majapahit) dengan undang-undang kerajaan lain.
- Menyangka upacara persetiaan Inskripsi Telaga Batu adalah amalan Kesultanan Melayu Melaka, padahal ia merupakan amalan kerajaan Srivijaya.
Salah Faham Konsep
Wilayah pengaruh hanya ditentukan oleh sempadan fizikal atau pagar sempadan seperti negara moden hari ini.
Wilayah pengaruh kerajaan Alam Melayu merujuk kepada kawasan yang masyarakat atau rakyatnya secara rela menerima dan memperakui kekuasaan dan pemerintahan seseorang raja.
Ciri-ciri negara bangsa terputus apabila sesebuah empayar runtuh.
Ciri-ciri negara bangsa di Alam Melayu mempunyai sifat kesinambungan dan pewarisan bermula daripada Funan dan Champa, diwarisi oleh Srivijaya, diserapkan oleh Melaka, dan diteruskan oleh Johor-Riau.
Ringkasan
- Asas negara bangsa Alam Melayu wujud sebelum kedatangan Barat melalui kerajaan Funan, Champa, Srivijaya dan Majapahit.
- Terdapat empat ciri teras: Raja (tonggak suci), Undang-undang (panduan kesejahteraan pentadbiran), Wilayah Pengaruh (kawasan pengakuan kekuasaan), dan Rakyat (penduduk setia).
- Kesinambungan warisan ini diwarisi secara turun-temurun daripada Funan dan Champa ke Srivijaya, diteruskan oleh Kesultanan Melayu Melaka, serta diperkukuh dengan penerapan nilai Islam oleh Kesultanan Johor-Riau.
Aktiviti Ringkas
A. Kuiz Objektif
1 Apakah bukti rakyat kerajaan Srivijaya memberikan taat setia yang tidak berbelah bahagi kepada pemerintah?
2 Bagaimanakah kedudukan Raja Champa digambarkan dalam sistem kepercayaan masyarakat kerajaannya?
B. Isi Tempat Kosong
3 Kerajaan Majapahit mengamalkan undang-undang bertulis yang dikenali sebagai untuk mentadbir kerajaannya.
4 Kesultanan Johor-Riau meneruskan kesinambungan ciri-ciri negara bangsa dengan menekankan kepentingan .
C. Padankan Ciri Negara Bangsa dengan Contoh / Perincian
Seret ciri negara bangsa ke tempat yang betul. Jika menggunakan telefon, tekan pilihan jawapan dahulu, kemudian tekan kotak padanan.
