7.4 Menyediakan Satu Rancangan Perniagaan
Penyediaan rancangan perniagaan merupakan langkah penting sebelum dan semasa mengendalikan sesebuah perniagaan. Rancangan perniagaan ialah dokumen bertulis yang memberikan keterangan berkenaan perniagaan atau projek yang hendak dijalankan secara menyeluruh dan terperinci.
Objektif Pembelajaran
- Menyatakan maksud dan kepentingan menyediakan rancangan perniagaan.
- Mengenal pasti format dan 12 bahagian utama dalam penyediaan dokumen rancangan perniagaan.
- Menyediakan komponen rancangan perniagaan bagi entiti perkhidmatan (perkongsian) dan entiti pengeluaran barangan (milikan tunggal).
Carta Aliran Proses Operasi Percetakan Risalah
Urutan proses kerja perkhidmatan operasi percetakan berserta titik kawalan kualiti semakan draf pelanggan.
Penerangan Ringkas
Rancangan perniagaan ialah dokumen bertulis yang memberikan keterangan berkenaan perniagaan atau projek yang hendak dijalankan secara menyeluruh dan terperinci. Ia bukan sekadar borang permohonan pinjaman, sebaliknya pelan tindakan bertulis yang menggabungkan empat aspek operasi kritikal: pentadbiran, operasi, pemasaran dan kewangan.
Kepentingan Rancangan Perniagaan
- Memberi peluang kepada usahawan menilai projek yang dirancang dengan teliti.
- Menganggar keperluan sumber perniagaan.
- Menjangka risiko dan masalah yang mungkin timbul semasa melaksanakan projek perniagaan.
- Memberi gambaran sama ada projek yang dirancang berdaya maju atau tidak.
- Meyakinkan pihak pelabur atau institusi kewangan (bank).
| Bil. | Bahagian | Kandungan Utama |
|---|---|---|
| 1 | Ringkasan Eksekutif | Gambaran ringkas keseluruhan perniagaan, modal awal, prestasi semasa dan hasrat perniagaan. |
| 2 | Pengenalan | Latar masa operasi, prestasi, tujuan permohonan pembiayaan/pinjaman serta perincian penggunaannya. |
| 3 | Latar Belakang Perniagaan | Nama, alamat premis, nombor telefon, bentuk milikan, kegiatan utama, tarikh mula/daftar, nombor pendaftaran, modal permulaan, modal pinjaman, nama bank dan nombor akaun. |
| 4 | Latar Belakang Pemilik / Rakan Kongsi | Nama, nombor kad pengenalan, tarikh lahir/umur, alamat tetap, nombor telefon, kelulusan akademik, kemahiran, pengalaman, status perkahwinan dan kursus dihadiri. |
| 5 | Kedudukan Tapak Projek | Pelan lokasi premis perniagaan yang menunjukkan mercu tanda dan kemudahan infrastruktur berhampiran. |
| 6 | Objektif Projek | Sasaran jualan bulanan/tahunan, sasaran untung bersih (margin untung) dan segmen sasaran pelanggan. |
| 7 | Rancangan Pentadbiran | Carta organisasi, jadual spesifikasi/huraian kerja jawatan, jadual imbuhan atau gaji pekerja (termasuk caruman KWSP dan PERKESO), serta senarai perabot dan kelengkapan pentadbiran. |
| 8 | Rancangan Operasi | Carta aliran proses kerja, waktu operasi, susun atur ruang operasi, keperluan bahan mentah, serta senarai mesin/peralatan sedia ada dan yang hendak dibeli. |
| 9 | Rancangan Pemasaran | Strategi campuran pemasaran 4P (Perkhidmatan/Produk, Agihan, Harga, Promosi) serta analisis kekuatan dan kelemahan pesaing. |
| 10 | Rancangan Kewangan | Proforma Penyata Aliran Tunai bagi tempoh tertentu untuk menilai aliran penerimaan, pembayaran, lebihan/kurangan tunai dan baki akhir tunai. |
| 11 | Penutup | Rumusan keyakinan perniagaan untuk maju, mencapai sasaran jualan dan keuntungan, serta harapan terhadap kelulusan pembiayaan. |
| 12 | Lampiran | Dokumen sokongan rasmi seperti risalah produk/perkhidmatan, kad perniagaan, pelan lokasi, sijil perakuan pendaftaran perniagaan dan lesen perniagaan. |
Dua Contoh Rancangan Perniagaan
Perbandingan entiti perkhidmatan dan entiti pengeluaran barangan.
| Aspek | Artwork & Printing Services | Kek Fizah Comel |
|---|---|---|
| Kegiatan / Jenis | Perkhidmatan (kad jemputan, risalah, banner, menaip dan mencetak dokumen) | Barangan (menyedia dan menjual kek) |
| Bentuk Perniagaan | Perkongsian | Milikan tunggal |
| Status | Sedang beroperasi (sejak 3 Januari 2006) | Baru mula beroperasi (daftar 24 Disember 2015, mula operasi 10 Januari 2016) |
| Pemilik / Rakan Kongsi | Nurul Husna Binti Ahmad Shukri & Ahmad Sofi Bin Ahmad Shukri | Nurul Hafizah Binti Ahmad Shukri |
| Tujuan Pinjaman | RM100,000 (RM30,000 ubah suai premis, RM70,000 pembelian peralatan percetakan seperti mesin CYMK) | RM25,000 (mesin pengadun RM3,200, mesin pengisar RM4,000, ketuhar RM5,000, peti sejuk RM7,000, pendawaian RM5,800) |
| Sasaran Jualan | RM346,135 setahun; sasaran bulanan meningkat 5% – 15% | RM60 seunit kek; 1,700 biji setahun bersamaan RM102,000 |
| Sasaran Untung | RM67,580 setahun; purata RM5,631.70 sebulan (20% – 30% daripada jualan bulanan) | Margin untung 30% daripada jualan bulanan; RM30,600 setahun |
| Struktur Pentadbiran | Pengurus Besar, Pengurus Kewangan, Pengurus Operasi (1 pekerja), Pengurus Pemasaran, Pengurus Pentadbiran (2 pekerja) | Pengurus (pemilik), Pengurus Pemasaran, Pengurus Operasi, 2 Pekerja Pembuat Kek |
| Gaji / Imbuhan | RM14,780.30 sebulan (gaji asas RM13,000.00, KWSP RM1,560.00, PERKESO RM220.30) | — |
| Waktu Operasi | — | Isnin – Jumaat: 9.00 pagi – 9.00 malam; Sabtu – Ahad: 9.00 pagi – 6.00 petang; Cuti Umum: Tutup |
| Pemasaran (4P) | Kad perniagaan, banner & bunting (tarpaulin, mesh vinyl, canvas), risalah saiz A4 dan A5 | Perisa awal (Caramel, Moist butter, Sponge, Butter, Oreo cheese pada RM60); perisa baharu (Cheese, Carrot, Red velvet, Rainbow, Tiramisu pada RM70) |
| Promosi | — | Risalah, media sosial (Facebook, WeChat, WhatsApp, Telegram), diskaun 10%–20% pada musim perayaan/hari khas |
| Pesaing | Z&M Printing (mesin canggih, harga mahal), Kedai Percetakan Alex (mesin canggih, harga mahal), OneStop Printing Services (harga murah, perkhidmatan lambat & kualiti kurang memuaskan) | — |
| Kewangan | Proforma Penyata Aliran Tunai 3 bulan (Okt–Dis 2017); baki akhir tunai meningkat dari RM31,704.70 (Okt) kepada RM55,944.10 (Dis) | Proforma Penyata Aliran Tunai 3 bulan (Okt–Dis 2016); penerimaan pinjaman RM25,000 pada Oktober; bayaran pembelian mesin RM19,200 pada Disember |
Cuba Jawab Dulu
Soalan 1
Apakah dokumen yang digunakan dalam rancangan kewangan untuk menunjukkan keupayaan perniagaan membayar balik pinjaman pada masa hadapan?
Soalan 2
Nyatakan dua jenis perniagaan yang ditunjukkan dalam contoh rancangan perniagaan di dalam buku teks berdasarkan kegiatan utamanya.
Soalan 3
Senaraikan tiga dokumen sokongan yang perlu disertakan pada bahagian Lampiran dalam sebuah rancangan perniagaan.
Kesalahan Biasa
Tertukar antara Perbelanjaan Aset dan Perbelanjaan Bulanan
Murid kerap mencampurkan kos membeli mesin/perabot (aset bukan semasa) ke dalam lajur perbelanjaan operasi bulanan tetap seperti bil utiliti dan gaji.
Betul: kos membeli mesin atau perabot ialah perbelanjaan aset, manakala bil utiliti dan gaji ialah perbelanjaan operasi bulanan.Mengabaikan Caruman Statutori Pekerja
Menyediakan jadual gaji tanpa memasukkan caruman majikan untuk KWSP dan PERKESO.
Betul: jadual imbuhan mesti merangkumi gaji asas serta caruman KWSP dan PERKESO majikan.Susunan Bahagian Format Tidak Teratur
Menulis bahagian rancangan kewangan sebelum rancangan operasi atau pemasaran, sedangkan unjuran kewangan memerlukan angka kos daripada rancangan pentadbiran, operasi, dan sasaran jualan pemasaran terlebih dahulu.
Betul: susun mengikut format standard — pentadbiran, operasi, pemasaran, kemudian kewangan.Salah Faham Konsep
Salah Faham
"Rancangan perniagaan hanya perlu disediakan oleh perniagaan yang mahu memohon pinjaman bank sahaja."
Fakta Betul
Rancangan perniagaan juga penting sebagai panduan pengurusan dalaman, menilai daya maju projek, dan mengurus risiko walaupun perniagaan tidak membuat pinjaman.
Salah Faham
"Penyata aliran tunai sebenar sama dengan proforma penyata aliran tunai."
Fakta Betul
Penyata sebenar merekodkan urus niaga yang telah berlaku, manakala "Proforma" merupakan unjuran atau anggaran penerimaan dan pembayaran tunai masa hadapan.
Ringkasan
- Rancangan perniagaan mengandungi 12 aspek tersusun bermula daripada Ringkasan Eksekutif hingga Lampiran.
- Dokumen ini membuktikan daya maju perniagaan dan menerangkan strategi 4P pemasaran.
- Ia melakarkan carta alir operasi dan menyusun tenaga pentadbiran.
- Ia membentangkan unjuran kewangan yang sihat bagi meyakinkan pembiaya serta memandu hala tuju perniagaan.
Aktiviti Ringkas
Jumlah markah: 8.
A. Kuiz Objektif
1 Berdasarkan rancangan perniagaan Kek Fizah Comel, berapakah jumlah pinjaman yang dimohon daripada institusi kewangan dan apakah tujuan utama permohonan tersebut?
2 Antara berikut, yang manakah merupakan urutan yang betul dalam carta aliran proses percetakan risalah bagi Perniagaan Artwork & Printing Services selepas langkah "Menyediakan grafik"?
B. Isi Tempat Kosong
3 Dokumen bertulis yang memberikan keterangan berkenaan perniagaan atau projek yang hendak dijalankan secara menyeluruh dan terperinci dikenali sebagai .
4 Dalam rancangan pemasaran, strategi campuran pemasaran dilaksanakan berpandukan elemen 4P iaitu produk, agihan, promosi dan .
C. Padankan Bahagian Rancangan Perniagaan dengan Kandungannya
Seret bahagian rancangan perniagaan ke kandungan yang betul. Jika menggunakan telefon, tekan bahagian dahulu, kemudian tekan kotak padanan.
