9.1 Pembetulan Kesilapan
Dalam perekodan perakaunan, kesilapan boleh berlaku semasa mencatat urus niaga dalam Buku Catatan Pertama, memindahkan catatan ke lejar, atau semasa mengira baki Imbangan Duga. Kesilapan ini terbahagi kepada dua kategori utama, iaitu Kesilapan Ketara dan Kesilapan Tidak Ketara.
Objektif Pembelajaran
- Menerangkan maksud Kesilapan Ketara dan Kesilapan Tidak Ketara.
- Menyenaraikan lima jenis Kesilapan Ketara serta kaedah membetulkannya.
- Menyenaraikan enam jenis Kesilapan Tidak Ketara serta kaedah membetulkannya melalui Jurnal Am dan lejar.
- Menerangkan tatacara pembetulan kesilapan terbalik atau songsang menggunakan kaedah penggandaan amaun.
- Menyediakan Imbangan Duga Terselaras selepas pembetulan kesilapan dilakukan.
Peta Cabang Perbezaan Kesilapan Ketara dan Kesilapan Tidak Ketara
Dua cabang utama kesilapan perakaunan dan kesannya terhadap Imbangan Duga.
Penerangan Ringkas
Apakah kesilapan ketara dan kesilapan tidak ketara?
Kesilapan perakaunan terbahagi kepada dua jenis, iaitu Kesilapan Ketara dan Kesilapan Tidak Ketara.
Kesilapan Ketara
Kesilapan yang jelas dan dapat dilihat secara langsung apabila jumlah Imbangan Duga tidak seimbang, iaitu jumlah debit tidak sama dengan jumlah kredit.
Kaedah pembetulan secara umum ialah memotong angka atau catatan yang salah dengan satu garisan kemas dan menulis angka atau butiran yang betul di bahagian atasnya.
Kesilapan Tidak Ketara
Kesilapan yang berlaku tetapi tidak memberi kesan terhadap keseimbangan Imbangan Duga. Jumlah debit dan jumlah kredit tetap sama atau seimbang.
Kaedah pembetulan dibuat menggunakan Jurnal Am dan dipindahkan ke dalam akaun-akaun lejar yang berkaitan.
Lima Jenis Kesilapan Ketara
Setiap jenis kesilapan ketara dan contoh pembetulannya.
Contoh pada Buku Catatan Pertama: Jumlah Jurnal Jualan RM35 000 tersalah jumlah sebagai RM25 000. Pembetulan dibuat dengan memotong angka RM25 000 dan menulis RM35 000.
Contoh pada lejar: Penjumlahan Akaun Kenderaan terkurang RM10 000, iaitu baki sepatutnya RM100 000 tetapi dijumlahkan RM90 000. Pembetulan dibuat dengan memotong RM90 000 dan menulis RM100 000.
Berlaku semasa memindahkan amaun daripada Buku Catatan Pertama ke lejar, atau daripada lejar ke Imbangan Duga.
Contoh: Jumlah Jurnal Belian RM12 500 dipindahkan ke Akaun Belian sebagai RM1 250, iaitu terkurang rekod di lejar.
Contoh: Ambilan barang niaga RM3 000 didebitkan dalam Akaun Ambilan dan turut didebitkan dalam Akaun Belian. Pembetulan: Membatalkan catatan debit di Akaun Belian dan merekodkannya di bahagian kredit Akaun Belian.
Urus niaga tidak mematuhi Sistem Catatan Bergu kerana hanya satu akaun dicatat manakala akaun pasangannya ditinggalkan.
Contoh: Jualan barang niaga secara kredit kepada Perniagaan Baba RM8 200 direkodkan dalam Akaun Jualan sahaja. Pembetulan: Merekodkan amaun RM8 200 di bahagian debit Akaun Belum Terima: Perniagaan Baba.
Contoh: Sewa diterima RM5 000 direkodkan dengan betul dalam Buku Tunai lajur bank (RM5 000), tetapi tersalah rekod dalam Akaun Sewa Diterima sebanyak RM500. Pembetulan: Memotong RM500 pada Akaun Sewa Diterima dan menggantikannya dengan RM5 000.
Enam Jenis Kesilapan Tidak Ketara
Setiap jenis kesilapan tidak ketara, pembetulan melalui Jurnal Am dan contoh.
Urus niaga langsung tidak direkodkan dalam mana-mana Buku Catatan Pertama dan lejar.
Pembetulan: Merekodkan urus niaga tersebut dalam akaun-akaun yang betul melalui Jurnal Am.
Contoh: Pemilik membawa masuk mesin pencetak bernilai RM1 650 untuk kegunaan perniagaan tetapi tidak direkodkan.
| Butir | Debit (RM) | Kredit (RM) |
|---|---|---|
| Akaun Alatan Pejabat | 1 650 | – |
| Akaun Modal | – | 1 650 |
| (Merekodkan mesin pencetak yang dibawa masuk oleh pemilik) | ||
Merekodkan amaun yang betul dalam akaun peribadi yang salah di bawah pengelasan akaun yang sama.
Pembetulan: Membatalkan akaun yang salah dan merekodkannya dalam akaun yang betul melalui Jurnal Am.
Contoh: Belian RM6 400 daripada Sofia telah direkodkan dalam Akaun Sofian.
| Butir | Debit (RM) | Kredit (RM) |
|---|---|---|
| Akaun Belum Bayar: Sofian | 6 400 | – |
| Akaun Belum Bayar: Sofia | – | 6 400 |
| (Membetulkan akaun peribadi yang tersalah catat) | ||
Merekodkan urus niaga dalam akaun yang salah di bawah pengelasan akaun yang berbeza, contohnya belanja hasil direkodkan sebagai belanja modal atau aset.
Pembetulan: Membatalkan catatan akaun yang salah dan memindahkannya ke akaun yang betul melalui Jurnal Am.
Contoh: Belanja membaiki komputer RM200 didebitkan dalam Akaun Komputer.
| Butir | Debit (RM) | Kredit (RM) |
|---|---|---|
| Akaun Belanja Membaiki Komputer | 200 | – |
| Akaun Komputer | – | 200 |
| (Membetulkan belanja hasil yang tersalah catat sebagai aset) | ||
Amaun yang salah direkodkan di kedua-dua bahagian debit dan kredit dalam lejar berpunca daripada kesilapan pada dokumen sumber atau Buku Catatan Pertama.
Pembetulan: Cari perbezaan antara amaun betul dan salah. Jika terlebih rekod, rekodkan perbezaan di bahagian bertentangan akaun. Jika terkurang rekod, rekodkan perbezaan di bahagian yang sama akaun tersebut.
Contoh: Jualan tunai RM930 tersilap catat sebagai RM903 di kedua-dua akaun, iaitu terkurang rekod RM27.
| Butir | Debit (RM) | Kredit (RM) |
|---|---|---|
| Buku Tunai (lajur tunai) | 27 | – |
| Akaun Jualan | – | 27 |
| (Merekodkan perbezaan terkurang rekod) | ||
Catatan debit direkodkan di bahagian kredit, manakala catatan kredit direkodkan di bahagian debit bagi kedua-dua akaun yang terlibat.
Pembetulan: Menggandakan amaun urus niaga tersebut, iaitu amaun didarab dua, dalam Jurnal Am untuk membatalkan kesilapan asal dan memasukkan catatan yang betul secara serentak.
Contoh: Membayar insurans RM120 dengan tunai tersalah rekod sebagai Debit Tunai dan Kredit Akaun Insurans.
| Butir | Debit (RM) | Kredit (RM) |
|---|---|---|
| Akaun Insurans | 240 | – |
| Buku Tunai (lajur tunai) | – | 240 |
| (Membetulkan catatan terbalik dengan menggandakan amaun) | ||
Kesilapan dalam satu urus niaga diimbangi oleh kesilapan dalam urus niaga lain yang mempunyai amaun terlebih atau terkurang rekod yang sama nilainya di bahagian bertentangan.
Pembetulan: Membetulkan setiap akaun yang terkurang atau terlebih rekod secara individu melalui Jurnal Am.
Contoh: Belian tunai RM450 terlebih rekod sebanyak RM50 dalam Akaun Belian dan Buku Tunai.
| Butir | Debit (RM) | Kredit (RM) |
|---|---|---|
| Buku Tunai (lajur tunai) | 50 | – |
| Akaun Belian | – | 50 |
| (Membetulkan terlebih rekod dalam Akaun Belian dan Buku Tunai) | ||
Penyediaan Imbangan Duga Terselaras
Empat langkah selepas kesilapan tidak ketara dikesan.
Semak setiap urus niaga dan catatan lejar untuk mengenal pasti jenis kesilapan tidak ketara.
Setiap catatan pembetulan mesti mempunyai jumlah debit yang sama dengan jumlah kredit.
Catatan pembetulan diposkan ke akaun-akaun lejar berkaitan supaya baki setiap akaun menjadi tepat.
Imbangan Duga Terselaras menunjukkan baki debit dan kredit yang tepat selepas semua pembetulan.
Cuba Jawab Dulu
Fikirkan dahulu sebelum menyemak jawapan.
Soalan 1
Apakah perbezaan utama antara Kesilapan Ketara dan Kesilapan Tidak Ketara dari segi Imbangan Duga?
Soalan 2
Mengapakah amaun perlu digandakan semasa membetulkan kesilapan terbalik atau songsang dalam Jurnal Am?
Soalan 3
Bagaimanakah cara membetulkan kesilapan prinsip apabila belanja membaiki kenderaan telah didebitkan ke dalam Akaun Kenderaan?
Kesalahan Biasa
Tiga kesilapan yang kerap berlaku dalam topik ini.
Keliru antara Kesilapan Komisen dan Kesilapan Prinsip
Murid sering tersilap menamakan jenis kesilapan apabila merekod dalam akaun yang salah.
Betul: Komisen melibatkan pengelasan akaun yang sama, contohnya akaun peribadi belum terima A tersilap catat ke belum terima B. Prinsip melibatkan pengelasan akaun yang berbeza, contohnya belanja hasil diklasifikasikan sebagai aset bukan semasa.Lupa menggandakan amaun bagi kesilapan terbalik
Murid sering mencatat amaun asal sahaja dalam Jurnal Am, yang hanya membatalkan kesilapan tanpa memasukkan catatan yang betul.
Betul: Amaun mesti digandakan, iaitu didarab dua, supaya catatan salah dibatalkan dan catatan betul direkodkan secara serentak.Menggunakan Jurnal Am untuk membetulkan Kesilapan Ketara
Murid kerap menggunakan Jurnal Am untuk membetulkan kesilapan ketara pada lejar atau Buku Catatan Pertama.
Betul: Kesilapan ketara pada lejar atau Buku Catatan Pertama tidak dibetulkan menggunakan Jurnal Am. Sebaliknya, ia dibuat dengan memotong angka salah secara kemas dan menulis angka yang betul.Salah Faham Konsep
Salah Faham
"Jika Imbangan Duga seimbang, ini bermakna tiada sebarang kesilapan dalam buku perakaunan."
Fakta
Imbangan Duga yang seimbang masih boleh mengandungi kesilapan tidak ketara seperti kesilapan ketinggalan, kesilapan komisen, kesilapan prinsip, kesilapan amaun, kesilapan terbalik, dan kesilapan saling mengimbangi.
Salah Faham
"Kesilapan saling mengimbangi hanya melibatkan satu akaun sahaja."
Fakta
Kesilapan saling mengimbangi melibatkan sekurang-kurangnya dua urus niaga berbeza yang tersilap rekod dengan nilai terlebih atau terkurang rekod yang sama sehingga saling membatalkan kesan ketidakseimbangan tersebut.
Ringkasan
- Kesilapan perakaunan terbahagi kepada Kesilapan Ketara, iaitu Imbangan Duga tidak seimbang, dan Kesilapan Tidak Ketara, iaitu Imbangan Duga seimbang.
- Kesilapan Ketara mempunyai lima jenis: pengiraan, pindahan, catatan bahagian yang sama, catatan pada satu akaun sahaja, dan amaun tidak sama di debit dan kredit. Ia dibetulkan dengan memotong dan menggantikan angka betul.
- Kesilapan Tidak Ketara mempunyai enam jenis: ketinggalan, komisen, prinsip, amaun, terbalik atau songsang, dan saling mengimbangi. Ia dibetulkan secara formal melalui catatan pelarasan dalam Jurnal Am.
- Kesilapan terbalik diselesaikan dengan menggandakan amaun urus niaga.
- Selepas kesilapan dibetulkan dalam lejar, Imbangan Duga Terselaras disediakan untuk menunjukkan baki debit dan kredit yang tepat.
Aktiviti Ringkas
Jumlah markah: 8.
A. Kuiz Objektif
B. Isi Tempat Kosong
3 Kesilapan yang menyebabkan jumlah bahagian debit dan jumlah bahagian kredit Imbangan Duga tidak sama dikenali sebagai kesilapan .
4 Merekodkan amaun yang betul ke dalam akaun peribadi yang salah di bawah pengelasan akaun yang sama merupakan kesilapan .
C. Padankan Jenis Kesilapan dengan Keterangan Urus Niaga
Seret jenis kesilapan ke keterangan yang betul. Jika menggunakan telefon, tekan jenis kesilapan dahulu, kemudian tekan kotak padanan.
