Quick Notes

Malaysia menerima jumlah hujan yang tinggi sepanjang tahun, iaitu kira-kira  2 500 mm hingga 3 000 mm setahun.  

Malaysia kaya dengan dua sumber air, iaitu:

• Air permukaan
• Air bawah tanah.

Sumber air permukaan adalah sumber air utama

Sebahagian kecil sahaja sumber air bawah tanah digunakan

Secara  umumnya, 97% sumber air negara adalah daripada air permukaan

Air Permukaan 

• Didapati di permukaan daratan.
• Air hujan akan mengalami beberapa proses hidrologi seperti:

1. Intersepsi
2. Infiltrasi.

• Air hujan mengalir di permukaan bumi sebagai air permukaan  yang akan sampai ke sistem saliran seperti:

1. Sungai
2. Empangan
3. Tasik.

• Sungai merupakan sumber air utama untuk:

1. Kegunaan harian
2. Industri
3. Sumber pengairan bagi pertanian.

• Terdapat lebih kurang 150 lembangan sungai utama di Malaysia yang membekalkan sumber air mentah negara.

• Tasik Banding, Perak
• Tasik Kenyir, Terengganu
• Tasik Bera, Pahang
• Tasik Chenderoh, Perak

Air bawah tanah

• Air yang tersimpan dalam lapisan tanah atau batuan yang terletak di bawah permukaan bumi.
• Malaysia mempunyai kira-kira 5 000 bilion meter padu simpanan air bawah  tanah  yang  belum  diterokai
• Hanya tiga peratus air bawah tanah yang digunakan di Malaysia.

• Penebangan hutan di kawasan tadahan air
  • Hutan merupakan ekosistem yang penting untuk sumber bekalan air bersih.
  • Penerokaan hutan secara meluas dalam kegiatan pembalakan dan pertanian menjadi punca hakisan tanah.
  • Pemendapan dan hakisan cerun menjejaskan bekalan serta kualiti sumber air.
• Fenomena Cuaca
  • Fenomena cuaca seperti kemarau dan El Nino merupakan salah satu punca berlakunya krisis air di Malaysia.
  • Pada tahun 2016, berlaku fenomena El Nino yang menyebabkan kemarau panjang di seluruh Semenanjung Malaysia.
    • Antara kesannya adalah penyusutan aras air di Empangan Timah Tasoh (Perlis) dan Empangan Tasik Merah (Perak) sehingga mencapai tahap kritikal.
• Pembuangan Sampah Sarap ke dalam Sungai
  • Kebanyakan sungai di Malaysia tercemar dengan sampah dan sisa industri.
  • Berdasarkan pemantauan Jabatan Alam Sekitar pada tahun 2016, sebanyak 229 daripada 473 sungai di seluruh negara didapati tercemar.
• Permintaan yang Tinggi Sektor Perindustrian
  • Menjelang tahun 2020, permintaan air dalam sektor perindustrian akan terus meningkat.
  • Antara industri yang melibatkan banyak penggunaan air ialah industri pemprosesan makanan, industri pembuatan dan penyaduran serta industri kimia.
• Penggunaan Baja Kimia dan Racun Serangga dalam Pertanian
  • Penggunaan baja kimia dan racun serangga yang berlebihan atau tidak mengikut piawaian dalam pertanian menyebabkan pencemaran sungai yang serius.
• Peningkatan Populasi Penduduk Malaysia
  • Pada tahun 2020, penduduk Malaysia dianggarkan berjumlah 35 juta orang.
  • Pertambahan penduduk menyebabkan peningkatan permintaan terhadap air.

• Kekurangan Bekalan Air Bersih
  • Bekalan air bersih terpaksa dicatu apabila berlaku krisis air.
  • Kekurangan bekalan air juga akan menyukarkan kegiatan harian penduduk dan mengganggu sektor perindustrian.
• Kesan ke Atas Tanih
  • Krisis air akan menyebabkan tanah menjadi kering-kontang dan mengubah tekstur tanah.
  • Masalah ini memberi kesan terhadap kegiatan pertanian seperti penanaman padi seterusnya menjejaskan bekalan makanan dan hasil pengeluaran negara.
• Kepupusan Flora dan Fauna
  • Pencemaran air menyebabkan flora dan fauna mati dan pupus.
  • Kepupusan flora dan fauna akan menyebabkan ketidakseimbangan ekosistem yang dapat mengancam kehidupan manusia.
  • Pencemaran air pula memberi kesan buruk terhadap hidupan akuatik.
• Kemudaratan kepada Manusia
  • Penyakit bawaan air boleh menular kepada manusia setelah bekalan air bersih tercemar.
  • Sebagai contoh, penyakit bawaan air ialah taun, demam kepialu dan leptospirosis.

• Pemeliharaan dan Pemuliharaan Kawasan Tadahan Hujan
  • Hutan di kawasan tanah tinggi berperanan sebagai kawasan tadahan hujan.
  • Penjagaan dan pengekalan kawasan tadahan hujan penting untuk memastikan sumber air yang selamat dan bersih.
  • Sebagai contoh, kawasan hutan seluas 160 000 hektar di Padang Terap, Kedah merupakan kawasan tadahan hujan bagi Empangan Pedu.
• Penguatkuasaan Undang-undang
  • Penguatkuasaan undang-undang perlu dilaksanakan untuk mengurangkan kesan krisis air.
  •  Pihak berkuasa sentiasa memantau pengusaha industri yang sering melakukan pembuangan sisa toksik dan bahan buangan kimia ke longkang dan seterusnya ke sungai.
  • Pemantauan terhadap penggunaan baja kimia dan racun serangga dilaksanakan agar pengusaha pertanian mengikut piawaian yang ditetapkan.
  • Sebagai contoh, penguatkuasaan undang-undang yang melibatkan krisis air adalah Akta Suruhanjaya Perkhidmatan Air dan Akta Kualiti Alam Sekeliling 1974.
• Rawatan Air Kumbahan
  • Rawatan air kumbahan ialah proses bahan pepejal yang diasingkan, kemudian dirawat, ditapis dan dilepaskan ke sungai.
  • Tujuannya adalah untuk menjadikan air selamat digunakan.
  • Sebagai contoh, Kerajaan Malaysia menubuhkan Indah Water Consortium (IWK) pada tahun 1994 untuk membangunkan dan menyelenggara sistem rawatan air kumbahan.
• Meneroka Air Bawah Tanah
  • Dianggarkan hanya 3% air bawah tanah yang telah diteroka di Malaysia.
  • Air bawah tanah di Malaysia mampu diekstrak sebanyak enam bilion meter padu setahun.
  • Sebagai contoh, perlaksanaan penerokaan air bawah tanah telah dijalankan di negeri Kelantan dan Selangor.
• Kempen Kesedaran Terhadap Alam Sekitar
  • Kempen kesedaran dan pendidikan penting untuk menyedarkan masyarakat tentang penjagaan alam sekitar.
  • Kempen tentang pentingnya penjagaan alam sekitar perlu diberikan sejak peringkat awal lagi dengan melibatkan murid-murid dalam pelbagai aktiviti yang berkaitan dengan alam sekitar.
  • Pelbagai pihak seperti kerajaan, badan bukan kerajaan dan media massa memainkan peranan penting dalam melaksanakan kempen ini bagi menyedarkan orang awam.
  • Sebagai contoh, kempen Sambutan Hari Sungai Sedunia yang dianjurkan oleh WWF pada 27 September 2015.